Кіріспе

Балық түрлері

Питерс пил мұрын балығы (Gnathonemus petersii) – Gnathonemus туысына жататын Африканың тұщы су пил балығы. Ағылшын тіліндегі басқа атаулары: "elephantnose fish", "ұзын мұрынды пил балығы" және "Ubangi mormyrid" – Ubangi өзенінің атымен аталған. Латынша "petersii" атауы, шамасы, неміс табиғаттанушысы Вильгельм Петерстің құрметіне берілген. Балық олжасын табу үшін электролокацияны пайдаланады және белгілі барлық омыртқалы жануарлардың арасында ми мен денедегі оттегі тұтыну қатынасы ең жоғары (шамамен 0,6).

Сипаттама

Питерстің пилондар балығы Батыс және Орталық Африка өзендерінде, әсіресе Нигер өзенінің төменгі алабында, Огун өзенінің алабында және Шари өзенінің жоғарғы ағысында таралған. Ол лайлы, ақырын ағатын өзендерді және су астындағы бұтақтар сияқты жабыны бар тоғандарды ұнатады. Балықтың түсі қоңыр қарадан қараға дейін, бүйірінен қысылған (орташа өлшемде), артқы арқа және анальдық қанаттарының ұзындығы бірдей. Оның құйрық қанаты екіге бөлінген. Астыңғы жағында екі жолағы бар. Басындағы тұмсық тәрізді өсінді – оның ең ерекше белгісі, аты айтқандай. Бұл мұрын емес, ауыздың сезімтал ұзартылған бөлігі, ол өзін қорғану, байланыс, бағытталу және жеуге арналған құрттар мен жәндіктерді табу үшін пайдаланады. Бұл орган, Шнаузенорганы деп аталады, электрорецепторлармен жабылған, сондай-ақ дененің көп бөлігі де осымен қапталған. Пилондар балығы әлсіз электр өрісін пайдаланады, ол бұлшықет клеткаларынан пайда болған электроциттер деп аталатын арнайы жасушалармен тудырылады, бұл оған азық табуға, қараңғы немесе лайлы суларда бағытталуға және жұптасуға көмектеседі. Питерстің пилондар балығы шамамен 6-10 жыл өмір сүреді.

Электролокация

Етістік тұмсықты балық электрлік әлсіз, яғни ол құйрығындағы электрлік органы арқылы қысқаша электр импульстарын жасау арқылы су төбесіндегі қозғалатын жем мен құрттарды анықтай алады. Оның денесіндегі электрорецепторлар электр өрісінің нысандар өткізетін немесе қарсылық көрсететін кезде туындайтын әртүрлі өзгерістерін сезуге жеткілікті деңгейде сезімтал.

Аквариумда

Питерстің пилондар балығы – АҚШ-тағы аквариум дүкендерінде ең көп таралған тұщы су пилондарының бірі. Аквариумда ол ұялшақ, жарығы аз, тығыз өсімдіктермен жабдықталған ортаны ұнатады және жақсы өсуі үшін кемінде ; көлемді аквариум қажет. Балық аквариумына құбыр немесе қуыс бұтақ, сондай-ақ жұмсақ, құмды субстрат қосу пайдалы, бұл балыққа нәзік, созылған ернеуімен оны аралап қарауға мүмкіндік береді. Балық кішкентай құрттармен (қан құрттары ең көп қолданылады) және маса личинкалары сияқты су жануарларымен қоректенеді, бірақ тоңдырылған немесе кептірілген жемді де қабылдайды. Пилондар балығы әдетте орташа қаттылығы бар және pH 6.8-7.2 аралығындағы суда ұсталады. Пилондар балығы көбінесе тұтқында ұсталғанда тыныш болады, бірақ басқа балық түрлеріне агрессивті болуы мүмкін, алайда кейбіреулері қоғамдық аквариумда жақсы тіршілік етеді. Дегенмен, егер аквариум көлемі кемінде болмаса, пилондар балығы өз түріне агрессивті қарайды. Осы себепті, бір аквариумда бір балықтан артық ұстамау ұсынылады. Пилондар балығының жарығы аз болғанда жақсы көру қабілеті бар. Оның көздері фотондық кристалдар, параболалық айналар және таяқшалар мен конустардың жиынтығын пайдаланады. Бұл түр тұтқында ешқашан көбейтілмеген, сондықтан аквариумдағы барлық балықтар жабайыда ауланған. Сондықтан, балықтың жақсы өсуі үшін судың нақты параметрлерін сақтау қажет.