Кіріспе

Аргентинаның бұрынғы саяси партиясы

Отставкаға кетуге мәжбүр болған Буэнос-Айрес үкіметі мен елдің сыртқы қатынастарын федералист Мануэль Доррего өз қолына алды. Алайда, Хуан Лавалле басқарған әскери күштер, Цисплатина соғысы аяқталғаннан кейін Бразилия империясымен бейбіт келісімдерге қарсы болды, Буэнос-Айрес үкіметін басып алып, Наваррода Доррегоны атып өлтірді. 1829 жылы федералистер әскерінің басшысы Хуан Мануэль де Росас, генерал Хуан Лаваллені жеңгеннен кейін Буэнос-Айрес губернаторы болды, ол кейін елден қуылды. Росас федералист болғанымен, оның федерализм принциптерін ұстануы жиі күмәнді болды. 1830 жылы генерал Хосе Мария Паз федералистерді жеңу мақсатымен Юнитариандық лиганы құрды. Федералистер 31 мамырда Паз бен оның әскерлеріне қарсы тұрды, ал гаучолар унитариандық қолбасшыны тұтқындағаннан кейін унитариандар жеңілді. Юнитариандық лиганың провинциялары біртіндеп Федералдық келісімге және Аргентина конфедерациясына қосылды. Юнитариандар көрші елдерге жер аударылса да, Азамат соғысы тағы екі он жылға созылды, оны Лавалле, Паз, Ламадрид және тағы басқалар басқарды. Корриентес провинциясы мен Бразилия империясының қолдауымен Энтре-Риос провинциясының федералист каудильосы Жюсто Хосе де Уркиза, Росасты 1852 жылдың 3 ақпанында Касерос шайқасында жеңді. Мамыр айында Сан-Николас келісіміне провинция губернаторлары қол қойды. Келісім 1831 жылғы Федералдық келісімнің конституциялық конвенция туралы бастапқы қағидаларын қайта жаңартады. 1853 жылы Буэнос-Айрес автономистері (олардың көп бөлігі бұрынғы унитариандар) Уркиза Буэнос-Айрестен кеден алымдарын ұлттықтандырғаннан және Парана және Уругвай өзендері бойынша сауданың еркін ағысын қамтамасыз еткеннен кейін Аргентина конфедерациясынан бөлініп шықты. 1859 жылы Буэнос-Айрес алты жылдық үзілістен кейін, Митре 1859 жылғы Сепеда шайқасында Уркизадан жеңілгеннен кейін 1853 жылғы федералды конституцияны қабылдауға мәжбүр болды. Алайда, 1861 жылғы Павон шайқасынан кейін федералды конституцияға «Буэнос-Айреске үлкен әсер етуге мүмкіндік беру үшін» түзетулер енгізілді. Содан кейін Митре жаңа ұлттық үкіметтің президенті болып сайланды. Юнитариандарға қарсылық 1890 жылға дейін Кордова лигасы аясында жалғасты.

Идеология және принциптер

Унитариандар либералды идеологияны қорғады, оған 19 ғасырдың басындағы британдық либерализм ықпал етті. Бұл топты Буэнос-Айрестен шыққан зиялылар, саудагерлер және әскерилер, сондай-ақ елдің ішкі провинцияларының элиталарының бір бөлігі басқарды. Саяси саласында унитариандар провинциялар үстінен өкімет жүргізе алатын кең өкілеттіктерге ие орталық үкімет құруды жақтады. Экономикалық саласында олар жеке меншік, еркін сауда және шетелдік инвестициялардың келуін қолдады.