Кіріспе
Капитализация бойынша салмақталған (немесе капитал шегі бойынша салмақталған) индекс, сондай-ақ нарықтық құн бойынша салмақталған индекс деп аталады, – бұл компоненттері олардың айналымдағы акцияларының жалпы нарықтық құнына сәйкес салмақталған қор нарығының индексі. Күн сайын жеке акцияның бағасы өзгереді, соның салдарынан қор индексінің құны да өзгереді. Капитализацияға байланысты индексте жеке акция бағасының өзгеруінің индекске тигізетін әсері компанияның жалпы нарықтық құнына (акция бағасы айналымдағы акциялар санына көбейтіледі) пропорционалды. Басқа типтегі индекстерде әртүрлі коэффициенттер қолданылады. Мысалы, NYSE Amex Composite Index (XAX) биржада саудаланатын барлық бағалы қағаздардан – акциялар мен американдық депозиттік түбіртектерден (ADR) тұрады. Әрбір компоненттің салмағы әрбір бағалы қағаздың бағасы мен айналымдағы акциялар санының өзгеруіне байланысты өзгереді. Индекс компоненттер бағасының өзгеруімен бірге қозғалады. Қор нарығының индекстері – экономикалық индекстердің бір түрі.
A capitalization weighted (or cap weighted) index, also called a market value weighted index is a stock market index whose components are weighted according to the total market value of their outstanding shares. Every day an individual stock's price changes and thereby changes a stock index's value. The impact that individual stock's price change has on the index is proportional to the company's overall market value (the share price multiplied by the number of outstanding shares), in a capitalization weighted index. In other types of indices, different ratios are used. For example, the NYSE Amex Composite Index (XAX) is composed of all of the securities traded on the exchange including stocks and American depositary receipts (ADRs). The weighting of each component shifts with changes to each securities' price and the number of shares outstanding. The index moves in line with changes in price of the component. Stock market indices are a type of economic index.
Еркін жүзуге арналған тепе-теңдік
Капитализацияның көп қолданылатын түрі – еркін айналымдағы салмақ. Бұл әдіс бойынша әрбір акцияға, акциялардың қанша пайызы жалпы жұртшылықта болып, үкімет, роялти немесе компанияның ішкі тұлғаларына тиесілі "жақын акциялар" екенін ескеру үшін флоат-фактор тағайындалады (флоатқа қараңыз). Мысалы, егер бір акцияның 15% жақын акциялар болса, ал қалған 85% айналымда болса, онда флоат-фактор 0,85 болады. Компанияның нарықтық капитализациясы осы санға көбейтіледі, содан кейін оның құны индекстегі қалған акциялармен салыстырылады. Яғни, есептеу үшін қолданылатын акциялардың саны – нарықта айналымдағы акциялардың саны, емес, барлық шығарылған акциялардың саны. Осылайша салмақталған индекс "айналымға түзетілген" немесе "айналымды салмақталған" деп аталады, капитализацияланғаннан өзге. Мысалы, S&P 500 индексі капитализацияланған және айналымға түзетілген. Тарихи тұрғыдан алғанда, АҚШ-та капитализацияланған индекстер толық салмақтауды қолданды, яғни барлық акциялар есепке алынды, ал басқа елдерде айналымды салмақтау қалыпты жағдай болды, мүмкін үлкен өзара иеліктері немесе мемлекеттік меншік болғандықтан. Бірақ соңғы кезде АҚШ-тың көптеген индекстері, мысалы S&P 500, айналымға түзетілген салмаққа өтті, бұл олардың есептеуін АҚШ-тан тыс индекстермен үйлестіреді.
Басқа индекстер түрлері
Индекс бағасын анықтау әдісіне қарай да жіктелуі мүмкін. Dow Jones Industrial Average сияқты бағамен салмақталған индексте, индекс құнын есептегенде әрбір құрамдас акцияның бағасы ғана ескеріледі. Осылайша, тіпті бір ғана бағалы қағаздың бағасының өзгеруі индекс құнына зор әсер етеді, тіпті долларлық өзгеріс салыстырмалы түрде жоғары бағалы акцияда аз маңызды болса да. Негізгі факторлармен салмақталған индексте акциялар сату көлемі немесе баланстық құны сияқты негізгі көрсеткіштермен салмақталады.