Кіріспе
Ағаштарды қорғау жөніндегі ұлттық жоспарлау тәртібі. Ағаштарды қорғау бұйрығы (TPO) – Ұлыбританиядағы қала және елді мекендерді жоспарлау жүйесінің бір бөлігі. TPO жергілікті жоспарлау органы (әдетте жергілікті кеңес) арқылы нақты ағаштарды, белгілі бір аумақты, топты немесе ормандарды ойдағысынан зақымдау мен жоюдан қорғау мақсатымен қабылданады, егер аталған ағаштар аймақтың эстетикалық құндылығы үшін маңызды болса. Шотландияда TPO тарихи немесе мәдени маңызы бар ағаштарды қорғау үшін де қолданылуы мүмкін. TPO бойынша жергілікті жоспарлау органының рұқсатысыз ағаштарды кесу, тармақтап кесу, басын кесу, түбін қазу немесе басқа да қасақана зақымдау заңмен қылмыс деп есептеледі, бірақ әртүрлі TPO-лардың қорғау деңгейі әртүрлі болуы мүмкін. Олар өте жылдам жасалуы мүмкін, және практикалық тұрғыда, ағаштарға дереу қауіп төнген жағдайларда кеңес бір күн ішінде TPO-ны жасауы жиі кездеседі.
A tree preservation order (TPO) is a part of town and country planning in the United Kingdom. A TPO is made by a local planning authority (usually a local council) to protect specific trees or a particular area, group or woodland from deliberate damage and destruction if those trees are important for the amenity of the area. In Scotland TPOs can also be used to protect trees of historic or cultural significance. TPOs make the felling, lopping, topping, uprooting or otherwise willful damaging of trees without the permission of the local planning authority a legal offence, although different TPOs have different degrees of protection. They can be made very quickly and in practice it is normal for a council to make an emergency TPO in less than a day in cases of immediate danger to trees.
Құқықтық негіз
ТПО-лар бастапқыда 1947 жылғы қала және ауылды жоспарлау туралы заңда және 1947 жылғы қала және ауылды жоспарлау (Шотландия) туралы заңда енгізілді. Сондықтан кейбір ТПО 70 жылдан асып, әлі де қолданыста болуы мүмкін. Қазіргі Англия мен Уэльстегі ағаштарды қорғау бұйрықтары 1990 жылғы қала және ауылды жоспарлау туралы заңға және 2012 жылғы қала және ауылды жоспарлау (ағаштарды қорғау) (Англия) ережелеріне сәйкес қабылданады. Шотландияда осыған ұқсас нормативтік актілер 1997 жылғы қала және ауылды жоспарлау (Шотландия) заңында (2006 жылғы жоспарлау және басқа да мәселелер (Шотландия) заңымен толықтырылған) және қала және ауылды жоспарлау (ағаштарды қорғау бұйрығы және қорғалатын аймақтардағы ағаштар (Шотландия) ережелері) 2010 жылғы заңында қарастырылған. Солтүстік Ирландиядағы осыған ұқсас заңнама – 2011 жылғы жоспарлау туралы заң (Солтүстік Ирландия). 2019 жылы Уэльс Парламенті жеке Уэльс заңнамасын ұсынуды жоспарлап отыр.