Кіріспе

Тарихи ағаш Остинде, Техас штаты

Келісім шар ағашы – АҚШ, Техас штаты, Остин қаласындағы техас тірі емені, және бұл аймақты еуропалықтар отарлаудан бұрын Команчи және Тонкава тайпаларының қасиетті жиналатын орны болған 14 ағаштан тұратын Кеңес емендерінің соңғы тірі қалған мүшесі. Орман шаруашылығы мамандары Келісім шар ағашының жасы шамамен 500 жылдай деп есептейді. 1989 жылы бұзылғанға дейін ағаштың бұтақтары кеңінен жайылып, үлкен көлемді құрады. Ағаш Остин қаласының Батыс желісі тарихи ауданындағы Бейлор көшесінде, 5-ші және 6-шы көшелер арасында орналасқан Келісім шар ағашы паркінде орналасқан.

Аңыздар

Американың жергілікті халықтарының аңызы бойынша, Кеңес Емені соғысқа немесе бейбіт келісімдерге аттану үшін жиналатын орын болған. Аңыздарда сонымен қатар, Хасинай әйелдерінің емен ағашының алқабынан жиналған емен жаңғақтары мен балдан жасалған шай ішіп, жауынгерлердің қауіпсіздігін қамтамасыз ететіні айтылады. Жергілікті халық арасында кең таралған әңгімелерге және ағаш түбіндегі тақтаға жазылған мәтінге сәйкес, 1830 жылдары Техастың алғашқы пионері Стивен Ф. Остин, шабуылдарда екі бала мен жергілікті судья қаза тапқаннан кейін, Техастың алғашқы шекаралық шарты бойынша жергілікті американдықтармен келіссөздер жүргізіп, оған қол қойған. Алайда, бұл оқиғаның болғанын растайтын тарихи деректер жоқ. Сонымен қатар, халық арасында Сэм Хьюстонның Техас Азамат соғысына қатысқан кезде, Техас губернаторы лауазымынан алынғаннан кейін Келісім шарты астында демалып, күш жинағаны туралы әңгімелер бар.

Тарих

Техасты еуропалық американдықтардың колониялауы арта түскенде, Кеңес алаңы (Council Oaks) ұмытылып, Остин қаласының дамуына тоғысты. 1927 жылға қарай бастапқы 14 ағаштың тек біреуі ғана қалды. Америка Орман шаруашылығы қауымдастығы бұл ағашты Солтүстік Америка ағаштарының үлгісі деп жариялап, Келісім шарты ағашын (Treaty Oak) өзінің Даңқ залына енгізді. 1880 жылдардан бастап ағаш Остиндегі Колдуэлл отбасының жеке меншігінде болды. Жерге салынатын мүлік салығын төлей алмай қалғандықтан, 1926 жылы В. Х. Колдуэллдің әйелі жерді 7000 долларға сатуға ұсынды. Жергілікті тарихи қоғамдар Техас заң шығарушы органынан жерді сатып алуға шақырды, бірақ қаражат бөлінбеді. 1937 жылы Остин қаласы жерді 1000 долларға сатып алып, Техас тарихындағы ағаштың атқарган рөлін еске түсіретін тақта орнатты.

Вандализм

1989 жылы қасақана жасалған вандализм актісінде ағаш қуатты қатты ағаш гербициді – Вельпармен уланды. Лабораториялық сараптама көрсеткендей, қолданылған гербицид мөлшері 100 ағашты өлтіруге жетерлік болған. Оқиға қоғамның наразылығын тудырды, ұлттық жаңалықтарда жарияланды және балалардан парктің қоршауына ілінген көптеген «Жазылып кет» құттықтау карточкалары келді. Техас өнеркәсіпшісі Росс Перо ағашты құтқару жұмыстарын қаржыландыру үшін шексіз сомаға чек жазды. Гербицид өндіруші компания Дюпон, уландырғанды ұстағанға 10 000 доллар сыйақы белгіледі. Вандал Пол Каллен ағашқа уландырғанын, осылай сиқыр салғысы келгенін мақтанып айтқаннан кейін ұсталды. Каллен ірі қылмыс жасағаны үшін сотталды және тоғыз жылға бас бостандығынан айырылды. Келісім шарты ағашын құтқаруға бағытталған қарсаң жұмыстарға тамыр аймағына қант салу, тамырларының маңындағы топырақты ауыстыру және ағашқа бұлақ суын шашырату жүйесін орнату кірді. Мамандар ағаш өліп қалады деп күткенімен, Келісім шарты ағашы тірі қалды. Дегенмен, ағаштың үштен екі бөлігі қурады және оның жартысынан астамы кесіліп тасталды.

Бүгін

1997 жылы "Келісім талы" вандализмнен кейін алғаш рет емен жемісін берді. Қалалық қызметкерлер емен жемісін жинап, өсіріп, Техас штаты және басқа штаттарға таратып берді. Бүгінде ағаш өте жақсы өсіп тұр, бірақ бұрынғысынан сәл қисайған. Көптеген техастықтар "Келісім талын" күш пен төзімділіктің символы деп есептейді. 2009 жылдың қаңтар айында Халықаралық ағаш өсіру қоғамының Техас бөлімшесі Остин қалалық парктері мен демалыс департаментімен бірлесіп, "Келісім талына" күтім жұмыстарын жүргізді.