Кіріспе

Заңды бұзған адамды жазалауды қалай және жазалау керек-жазаламауды шешу құқығы.

Заңда, таңдамалы қолдану мемлекеттік қызметкерлердің (мысалы, полиция қызметкерлері, прокурорлар немесе реттеушілер) өз қалауынша әрекет етуі, яғни заңды бұзған адамды қалай және жазалау керек-жазаламауды шешу құқығын пайдалануымен жүзеге асады. Расалық дискриминация немесе жемқорлық сияқты жағдайларда, құқық қорғаудың дискрециялық құқығын әділсіз пайдалану заңның бұзылуы және құқықтық тәртіпке қауіп деп есептеледі. Кейбір жағдайларда таңдамалы қолдану қажет болуы мүмкін. Мысалы, жасөспірімге берілген ауызша ескерту оның мінез-құлқын заңды жаза қолданбастан тиімді түрде өзгерте алады және мемлекеттік құқықтық шығындарды азайтуға көмектеседі. Басқа жағдайларда таңдамалы қолдану сөзсіз болуы мүмкін. Мысалы, полиция қызметкерлерінің жылдамдық режимін бұзған әрбір жүргізушіге айыппұл салуы мүмкін емес, сондықтан олар ең ауыр жағдайларға ғана назар аударуға мәжбүр болуы мүмкін. Демек, заң конституциялық қорғалған топқа қарсы ешқандай жағдайсыз немесе жүйелі түрде таңдамалы түрде қолданылса, бұл заңсыз емес.

Иммиграциялық құқық

Таңдаулы түрде заңдарды орындау заңсыз көші-қон мәселесі бойынша кеңінен талқыланып жүрген тақырыпқа айналды. 2011 жылғы "Мортон меморандумы" АҚШ-тың Иммиграция және кедендік бақылау қызметінің қызметін басымдыққа бөлу мақсатында жасалды және шектеулі ресурстарды қылмыскерлер мен ірі қылмыскерлерге қатысты істерді анықтауға жұмсауға бағытталған. Бұл, қылмыстық құқық бұзушы емес заңсыз көшіп келгендерді қудалаудан бас тарту және тек қылмыстық құқық бұзушы заңсыз көшіп келгендерге назар аудару ретінде түсіндірілді. 2012 жылы басталған Жастық шақта келгендерге арналған іс-қимылды кейінге шегеру бағдарламасы арқылы қызмет басымдықтары одан әрі нақтыланды. Бұл, атқарушы биліктің дискрециялық өкілеттігін пайдаланып, кәмелетке толмаған кезінде заңсыз түрде АҚШ-қа әкелінген белгілі бір адамдарға АҚШ-та уақытша тұруға және жұмыс істеуге рұқсат беруді көздейді.