Кіріспе
Футалогнкозаврлар (Futalognkosaurus) – титанозаврлар тұқымдасына жататын динозаврлар туысы. Шөппен қоректенетін Футалогнкозавр шамамен 87 миллион жыл бұрын Аргентинаның қазіргі аумағындағы Портезуэло формациясында, бор кезеңінің соңғы сатысы – Кониак кезеңінде өмір сүрген. Табылған балықтар мен жапырақ қалдықтары, сондай-ақ басқа динозаврлардың қаңқалары Патагонияда осы кезеңде жылы тропикалық климат болғанын көрсетеді.
Futalognkosaurus (,/f//uː//t//ə/,/l//ɒ//ŋ//k//oʊ /'/s//ɔːr//ə//s/ FOOtə long koSAWrəs; meaning "giant chief lizard") is a genus of titanosaurian dinosaur. The herbivorous Futalognkosaurus lived approximately 87 million years ago in the Portezuelo Formation, in what is now Argentina, of the Coniacian stage of the late Cretaceous Period. The fish and fossilized leaf debris on the site, together with other dinosaur remains, suggest a warm tropical climate in Patagonia during this period.
Ашылу
Футалонгкозаврдың қазба қалдықтары 2000 жылы Аргентинаның Неукен провинциясынан табылды және 2007 жылы сауроподтар, Мегараптор, Уненлагия, игуанодонттар, пеирозавридтер және птерозаврлармен бірге ғылыми тұрғыдан сипатталды. Голотип өзеннің жағасынан табылған. Ол өлімінен кейін өзенге ағысып кеткен деген гипотеза бар. Оның алып өлшеміне байланысты денесі кедергі ретінде әрекет етіп, өзеннің бағытын өзгертіп, балықтар мен екі жақтаулы моллюскалардың ішінде тіршілік ететіндей етіп, соңында ескі арна қалдырған. Бұл үш қазба үлгісіне негізделген, олардың барлығы қаңқаның шамамен 70% құрайды. Қазба жұмысын жүргізген команда бұл жаңалықты "қазірге дейін табылған ең толық алып динозавр" деп сипаттады.
Сипаттама
Типтік түрдің голотипі, Futalognkosaurus dukei, бастапқыда ұзындығы 7 метр деп есептелген. 2012 жылы Холц оны шамамен ұзын, ал салмағы 43,5-51 тонна (48-56 қысқа тонна) аралығында деп бағалады. 2016 жылы Грегори С. Полдың бағалауынша, Футалогнкозаврдың ең үлкен ұзындығы және салмағы 50+ тонна (55 қысқа тонна) болған. 2016 жылы төрт аяқты жануарлардың жамбас және көкірек сүйектерінің шеңберіне негізделген дене массасын есептеуге арналған теңдеулерді пайдаланып, оған шамамен 38,1 тонна (42 қысқа тонна) салмақ берілді. 2019 жылы Пол голотиптік үлгінің (MUCPv 323) салмағын 29 тонна (32 қысқа тонна) деп бағалады, ал кейіннен 2020 жылы Молина Перес пен Ларраменди оның ұзындығын , ал салмағын 30 тонна (33 қысқа тонна) деп бағалады. Оның ұзын мойнында 14 омыртқа болды, және өте биік жүйке тікенектерінің арқасында кейбір жерлерде тереңдігі бір метрден асты, олар ерекше "акула қанаты" пішініне ие болды. Жағдайлары да өте үлкен және массивті, шамамен ені .
Жіктеу
Филогенетикалық талдау барысында Кальво және оның әріптестері Футалогнкозаврдың Титанозавридтер (немесе Литостротия, қолданылып жатқан анықтамаларға байланысты) құрамына кіретінін және Мендозазаврмен ең жақын туыс екенін анықтады. Олар Футалогнкозавр мен Мендозазаврды, олардың ортақ ата-тегін және барлық ұрпақтарын қамтитын жаңа кладты анықтады, оны Lognkosauria деп атады, бұл қазіге дейін белгілі ең ірі динозавр болуы мүмкін. Футалогнко учаскесінде Футалогнкозаврдан басқа, екі сипатталмаған сауропод таксоны, Мегараптор, Уненлагия және кейбір плевродиран тасбақаларының үлгілері де табылды. Төмендегі кладограммада Calvo және авторлардың 2007 жылғы талдауының нәтижелері көрсетілген, онда Футалогнкозавр Титанозаврия тобының, дәлірек айтқанда Lognkosauria кладының ішіне орналастырылды: