Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Амеба түрлері
Species of amoeba
Амеба протеус – Хаос туысына жақын, ірі амеба түрі. Сондықтан, бұл түрге кейде Chaos diffluens деген ғылыми атау беріледі. Бұл қарапайымды организм псевдоподия деп аталатын сопақша ұзартулар арқылы қозғалады және кішігірім бір жасушалы организмдермен қоректенеді. Тамақ жасушаның цитоплазмасындағы тамақ вакуолісіне оралады, онда сіңірілген зат ферменттердің әсерімен баяу ыдырайды. А. протеус тұщы су ортасында мекендейді және протозоалар, балдырлар, ротиферлер және тіпті басқа кішірек амебалармен қоректенеді. Олар түссіз, бірақ тамақтан алынған түсті қоспалары болуы мүмкін. А. протеус түйіршікті хроматин қамтитын қалың қабырғалы ядроға ие, сондықтан ол эукариот болып табылады. Оның мембранасы басқа эукариоттық организмдерге ұқсас фосфолипидтік екі қабаттан тұрады.
Amoeba proteus is a large species of amoeba closely related to another genus of giant amoebae, Chaos. As such, the species is sometimes given the alternative scientific name Chaos diffluens. This protozoan uses extensions called pseudopodia to move and to eat smaller unicellular organisms. Food is enveloped inside the cell's cytoplasm in a food vacuole, where ingested matter is slowly broken down by enzymes. A. proteus inhabits freshwater environments and feeds on protozoans, algae, rotifers, and even other smaller amoebae. They are colorless, but they may have colored inclusions derived from their food. A. proteus possesses a thick walled nucleus containing granular chromatin, and is therefore a eukaryote. Its membrane consists of a phospholipid bilayer similar to other eukaryotic organisms.
Тарих
Бұл амебаның алғашқы сипаттамасын, әдетте, 1755 жылы "кішкентай Протей" деп атаған амебоидты протозояның суреттерін жариялаған Август Иоганн Розель фон Розенхоф жасаған. Кейіннен түрлі авторлар Розельдің организміне және басқа амебоидты протозояларға әртүрлі атаулар берді: Карл Линней 1758 жылы Розель организмін Chaos protheus деп атады.
The first description of this amoeba is probably that of August Johann Rösel von Rosenhof who, in 1755, published drawings of an amoeboid protozoan he called the "little Proteus". Subsequently, various authors assigned Rösel's organism and other amoeboid protozoa various names: Carl Linnaeus termed Rösel's organism Chaos protheus in 1758.
Амеба протеусіндегі қозғалыс қозғалысын реттейтін молекулалық механизмдер
Амеба протеусінің қозғалысы 3-4 шамасындағы корреляциялық өлшемге ие, төмен өлшемді хаотикалық тартымдылықпен сипатталатын хаотикалық динамиканы көрсетеді. Бұл, сырттай кездейсоқ көрінетін қозғалыстың сол-гель трансформациялары, цитоплазмалық ағындар және кальцийге байланысты реакциялар сияқты аз ғана процестердің арасындағы детерминистік кооперативтік өзара әрекеттесулерден туындайтындығын көрсетеді. Arp2/3 кешені актин полимерленуі мен ұйымдастырылуын реттеуде маңызды рөл атқарады, кортикальдық актин желісінде, дискретті жабысу ошақтарында және перинуклеарлық аймақта орналасады. Дегенмен, миграциялық псевдоподиялардың алдыңғы шетіндегі актин полимерленуі Arp2/3 кешеніне тәуелсіз жүреді. Миграция кезінде талшықты актиннің (F-актин) жалпы актинге қатынасының өзгеруі жасуша қабығының жиырылу күйімен байланысты, F-актин/жалпы актин қатынасының артуы изометриялық жиырылуға, ал төмендеуі цитоскелеттің ыдырауымен байланысты изотондық жиырылуға сәйкес келеді. Бұдан әрі, Rac/PAK жолы жасуша миграциясын реттеуге қатысады, мұнда PAK киназасы MIHCK, Rac-қа ұқсас белок үшін эффект ретінде әрекет етеді. MIHCK-ты тежеу қалыпты миграцияны және псевдоподиялардың қалыптасуын бұзады, бірақ актин полимерленуіне тікелей әсер етпейді.
The locomotion of Amoeba proteus exhibits chaotic dynamics described by a low dimensional chaotic attractor with a correlation dimension around 3 4, indicating that the seemingly random movement arises from deterministic cooperative interactions among a small number of processes like sol gel transformations, cytoplasmic streaming, and calcium mediated reactions. The Arp2/3 complex plays a crucial role in regulating actin polymerization and organization, localizing in the cortical actin network, discrete adhesion foci, and the perinuclear region. However, actin polymerization at the leading edge of migrating pseudopodia occurs independently of the Arp2/3 complex. During migration, changes in the ratio of filamentous actin (F actin) to total actin correlate with the contractile state of the cell cortex, where an increasing F actin/total actin ratio corresponds to isometric contraction, while a decreasing ratio indicates isotonic contraction associated with cytoskeleton disintegration. Furthermore, the Rac/PAK pathway is involved in regulating cell migration, with the PAK kinase MIHCK acting as an effector for the Rac like protein, and inhibition of MIHCK disrupts normal migration and pseudopod formation, although it does not directly affect actin polymerization.
Көбею
Амеба протеусінде жыныстық процестермен байланысты негізгі белоктардың көп бөлігі (басқа амебаларда да) кездеседі, бірақ мейозға немесе жыныстық әрекетке қатысты ешқандай дәлелдер хабарланған жоқ.
Although Amoeba proteus has most of the key proteins associated with sexual processes (as do other amoebae), no evidence of meiosis or sexual activity has been reported.