Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Канадалық жазушы
Canadian writer
Марлен Нурбезе Филип (Marlene Nourbese Philip, 3 ақпан 1947 жылы туған), көбінесе М. Нурбезе Филип ретінде танылады, – канадтық ақын, романист, драматург, эссеші және әңгімелер авторы.
Marlene Nourbese Philip (born 3 February 1947), usually credited as M. NourbeSe Philip, is a Canadian poet, novelist, playwright, essayist and short story writer.
Өмір жолы және шығармашылығы
Кариб теңізіндегі Вудлендс, Мория, Тринидад және Тобагода туған Филип Вест-Индия университетінде білім алған. Кейін ол Батыс Онтарио университетінде саяси ғылымдар және құқық мамандықтары бойынша оқып, жеті жыл бойы Онтарионың Торонто қаласында заңгер болып жұмыс істеді. 1983 жылы заңгерлік қызметін тастап, жазуға көшті. Филип әдеби формамен тәжірибе жасауымен және әлеуметтік әділдікке ұмтылысымен танымал. Оның шығармалары – поэзия, көркем және ғылыми еңбектер – университеттерде кеңінен оқытылады және көптеген академиялық зерттеулер мен сын-пікірлерге арналған. Оның алғашқы романы «Харриеттің қызы» (1988) Онтариода, Ұлыбританияда жоғары мектептерде оқу бағдарламасында кеңінен қолданылады және он жыл бойы Кариб аймағындағы барлық мектеп бітірушілерге CXC дипломын алу үшін оқылды. Ол сондай-ақ аудиокассета, сахналық сценарий және неміс тілінде жарық көрді. «Харриеттің қызы» жасөсперімдерге арналған туынды ретінде саналғанымен, ол ересектерге де қызығушылық тудырады. Торонтода өтетін бұл роман достық, өзіндік сана, этика және көші-қон тақырыптарын зерттейді, сонымен бірге қызықты, күлкілі және шеберлікпен жазылған оқиғаны баяндайды. Ол қара нәсілді болуды өте жағымды және маңызды тәжірибе етіп көрсетеді. Филиптің ең танымал поэзия кітабы «Ол тілін сынап көреді, оның үндемеуі жұмсақ үзіледі» жарыққа шықпастан бұрын әдебиет саласындағы Каса-де-лас-Америка сыйлығына ие болды. Ол нәсіл, жер, гендер, колониализм және, әрқашан, тіл тақырыптарын зерттей отырып, сөздермен ойнайды, оларды джазға ұқсас ырғақта бұрып, қайталайды. Ана тілі (қара африкалық әйел) мен әке тілі (ақ еуропалық христиан еркек каноны) арасындағы шиеленіс үнемі сезіледі. «Тіл логикасы туралы пайымдау» кітабынан алынған, ән сияқты қайталап тұратын сөздер ең көп цитаталанады: және ағылшын тілі – менің ана тілім – менің әке тілім – шетел тілі – lang lang langlanguagel / anguish anguish.
Born in the Caribbean in Woodlands, Moriah, Trinidad and Tobago, Philip was educated at the University of the West Indies. She subsequently pursued graduate degrees in political science and law at the University of Western Ontario, and practised law in Toronto, Ontario, for seven years. She left her law practice in 1983 to devote time to her writing. Philip is known for experimentation with literary form and for her commitment to social justice. Her work – poetry, fiction and non fiction – is taught widely at university level and is the subject of much academic writing and critique. Her first novel, Harriet's Daughter (1988), is widely used in high school curricula in Ontario, Great Britain and was, for a decade, studied by all children in the Caribbean receiving a high school CXC diploma. It has also been published as an audio cassette, a script for stage and in a German language edition. Although categorized as young adult literature, Harriet's Daughter is a book that can appeal to older children and adults of all ages. Set in Toronto, this novel explores the themes of friendship, self image, ethics and migration, while telling a story that is riveting, funny and technically accomplished. It makes the fact of being Black a very positive and enhancing experience. Philip's most renowned poetry book, She Tries Her Tongue, Her Silence Softly Breaks, was awarded the Casa de las Américas Prize for Literature while still in manuscript form. As she explores themes of race, place, gender, colonialism and, always, language, Philip plays with words, bending and restating them in a way that is reminiscent of jazz. The tension between father tongue (the white Euro Christian male canon), and mother tongue (Black African female) is always present. Most quoted is the chant like refrain at the core of Discourse on the Logic of Language:
and English ismy mother tongueismy father tongueis a foreign lan lan langlanguagel/anguish anguish
Филип – көлемді эссе жазушы. Оның мақалалары мен эсселері әлеуметтік әділдік пен өнердегі теңдік мәселелеріне қатысты тұрақты сын мен ынталы көңіл қоятынын көрсетеді, бұл Селвин Р. Куджоның Филиптің «Канаданың бағытталған ағымына қара мәдениеттің қарсылығының шартты белгісі» екенін айтуына себеп болды. «Шекаралар» кітабындағы Филиптің кітапты Канадаға арнауы «шынайы жайлылық кеңістігіне айналу жолындағы күш-жігеріміз» деген сөздері одан да маңызды. М.Нурбесе Филиптің расизмге қарсы белсенді рөлі эссе жазушы ретінде ең анық көрінеді. Ол мәдениетті басты назарға алған алғашқылардың бірі болды, өйткені ол әлеуметтік әділдік пен теңдік үшін ынтамен және нақты пікір білдірді. Оның эсселеріндегі даулы оқиғаларға Корольдік Онтарио музейіндегі «Африканың жүрегіне саяхат» көрмесі, Торонтодағы «Шоу-бот» қойылымы және «Карибана» фестивалі жатады. Оның эсселерінде Канададағы өнер кеңестері мен комиссияларындағы нәсілдік өкілдік мәселесіне назар аударылды, соның нәтижесінде бұл салада нақты жетістіктерге қол жеткізілді. 1989 жылғы ПЕН Канада гала-кешінен тыс, канадалық түсті жазушылардың жетіспеушілігіне қатысты шағын демонстрацияда ол Джун Каллвудпен кездесті. Филип сонымен қатар Торонто университетінде сабақ берді, Йорк университетінде үшінші курс студенттеріне арналған шығармашылық жазу курсын оқыды және Макмастер университеті мен Виндзор университетінде жазушы ретінде жұмыс істеді. 2008 жылғы «Зонг!» туындысы 18 ғасырдың соңындағы заңдық шешімге негізделген, ол британдық құл кемесіндегі африкалықтардың қанымен жасалған қырқынына қатысты. Бұл жаңа өлең циклының драмалық оқуы 2006 жылы Торонтодағы Харборфронтта «рок. қағаз. sistahz» аясында өткізілді. Бұл жинақтағы өлеңдер Facture, boundary 2 және Fascicle журналдарында жарияланды, соңғысы төрт өлеңмен қатар, кеңейтілген кіріспемен бірге жарық көрді. 2012 жылдың 16 сәуірінде Торонтодағы b current студиясында Филип «Зонг!» туындысының алғашқы толық авторлық оқуын өткізді – жеті сағатқа созылған инновациялық өзара әрекеттесу, онда автор мен көрермендер жұмыстың басынан соңына дейін дауыстап оқыды. Бұл ұжымдық оқумен ынтымақтастықта Оңтүстік Африканың Бломфонтейн қаласында да тамашалаушыларға арналған қойылым өтті. Өзінің жұмысы туралы сөйлегенде Филип: «Көркем әдебиет – өтірік айту туралы, бірақ сіз сол өтірікті айтуда шынайы болуыңыз керек. Ал поэзия – шындықты айту туралы, бірақ сол шындықты айту үшін өтірік, форманың өнері қажет» деді. Оның шығармалары көптеген антологияларда жарияланды, соның ішінде International Feminist Fiction (редакторлары: Джулия Пенелопа және Сара Валентайн, 1992), Daughters of Africa (редакторлары: Маргарет Басби, 1992), Oxford Book of Stories by Canadian Women in English (редакторлары: Розмари Салливан, 2000) және тағы да басқалар.
Philip is a prolific essayist. Her articles and essays demonstrate a persistent critique and an impassioned concern for issues of social justice and equity in the arts, prompting Selwyn R. Cudjoe's assertion that Philip "serves as a lightning rod of black cultural defiance of the Canadian mainstream." More to the point is the epigram in Frontiers where Philip dedicates the book to Canada, "in the effort of becoming a space of true belonging". It is as an essayist that M. NourbeSe Philip's role as anti racist activist is most evident. She was one of the first to make culture her primary focus as she argued passionately and articulately for social justice and equity. Specific controversial events that have been the focus of her essays include the Into the Heart of Africa exhibit at the Royal Ontario Museum, the Toronto production of Show Boat, and Caribana. Her essays also put the spotlight on racial representation on arts councils and committees in Canada and there have been definite advances in this area subsequently. It was at a small demonstration concerning the lack of Canadian writers of colour outside of the 1989 PEN Canada gala that she was confronted by June Callwood. Philip has also taught at the University of Toronto, taught creative fiction at the third year level at York University and has been writer in residence at McMaster University and University of Windsor. Her 2008 work Zong! is based on a legal decision at the end of the 18th century, related to the notorious murder of Africans on board the British slave ship of that name. A dramatized reading of this new poem cycle was workshopped and presented at Harbourfront in Toronto as part of rock. paper. sistahz in 2006. Poems from this collection have been published in Facture, boundary 2 and Fascicle; the later includes four poems, along with an extensive introduction. On 16 April 2012, at b current studio space in Toronto, Philip held her first authorial full length reading of Zong!—an innovative interaction piece lasting seven hours, in which both author and audience performed a cacophonous collective reading of the work from beginning to end. In solidarity with this collective reading, another audience performance was held in Blomfontein, South Africa. In talking about her own work Philip has said, "fiction is about telling lies, but you must be scathingly honest in telling those lies. Poetry is about truth telling, but you need the lie – the artifice of the form to tell those truths." Her writing has featured in many anthologies, including International Feminist Fiction (edited by Julia Penelope and Sarah Valentine, 1992), Daughters of Africa (edited by Margaret Busby, 1992), Oxford Book of Stories by Canadian Women in English (edited by Rosemary Sullivan, 2000), among others.