Алтын қақпа – Сан-Франциско шығанағы мен Тынық мұхитының арасындағы бұғаз. 1937 жылдан бері Алтын қақпа көпірімен байланысқан. Табиғаты әдемі, тарихы бай.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Марин және Сан-Франциско түбектері арасындағы бұғаз, Калифорния, АҚШ.
Strait between the Marin and San Francisco peninsulas in California, United States
the strait
Алтын қақпа – Солтүстік Американың батыс жағалауында Сан-Франциско шығанағын Тынық мұхитымен байланыстыратын бұғаз. Ол Сан-Франциско түбегі мен Марин түбегінің жартасты бөліктерімен шектеледі және 1937 жылдан бері Алтын қақпа көпірімен жалғастырылған. Бұғаздың барлық жағалауы мен іргелес сулары Голден Гейт ұлттық ойын-саяқ аймағының басқаруында.
The Golden Gate is a strait on the west coast of North America that connects San Francisco Bay to the Pacific Ocean. It is defined by the headlands of the San Francisco Peninsula and the Marin Peninsula, and, since 1937, has been spanned by the Golden Gate Bridge. The entire shoreline and adjacent waters throughout the strait are managed by the Golden Gate National Recreation Area.
Геология
Соңғы мұз дәуірі кезінде теңіз деңгейі бірнеше жүз фут төмен болғанда, мұздық сулары Сакраменто және Сан-Хоакин өзендерін толықтырып, олар мұхитқа қарай ағатын бағытында тақтасты түбін терең ойып шығарды. (Ұқсас процесс Нью-Йорк және Нью-Джерси жағалауындағы теңіз астындағы Хадсон каньонын жасады.) Бұл бұғаз бүгінде тереңдігімен және Тынық мұхитынан келетін күшті толқын ағыстарымен әйгілі. Оның суларында көптеген кішкентай құйындар мен айналымдар пайда болуы мүмкін. Күшті ағыстары, тасты рифтері мен тұманға толы "Алтын қақпа" 100-ден астам кеме қазасына ұшыраған орын.
During the last ice age, when sea level was several hundred feet lower, the waters of the glacier fed Sacramento River and the San Joaquin River scoured a deep channel through the bedrock on their way to the ocean. (A similar process created the undersea Hudson Canyon off the coast of New York and New Jersey.) The strait is well known today for its depth and powerful tidal currents from the Pacific Ocean. Many small whirlpools and eddies can form in its waters. With its strong currents, rocky reefs and fog, the Golden Gate is the site of over 100 shipwrecks.
Климат
Алтын қақпа көбінесе, әсіресе жазда, жағалау тұманымен оралады. Калифорнияның орталық аңғарында пайда болатын жылу ауаны көтеріп, Тынық мұхитынан салқын, ылғалды ауа тартатын төмен қысым аймағын құрайды. Алтын қақпа Калифорния жағалау қатарларындағы төбелердегі ең үлкен жарылыс болып табылады, бұл тұманның шығанаққа үздіксіз, тығыз ағынмен енуіне мүмкіндік береді. Алтын қақпаның өзінде метеостанция болмаса да, аймақта Жерорта теңізі климаты (Köppen Csb) басым, температураның өте тар ауытқулары, салқын жаздар және жұмсақ қыстар тән. Ең жақын метеостанция туралы ақпарат алу үшін Сан-Францисконың метеорологиялық ақпаратын қараңыз. Алтын қақпа көпірі мұхитқа жақын және биік орналасқандықтан, жазғы күндері салқынырақ болады. Сан-Франциско қаласының орталық бөлігіне жақын жерде температура NOAA ресми метеостанциясының көрсеткіштеріне ұқсас.
The Golden Gate is often shrouded in coastal fog, especially during the summer. Heat generated in the California Central Valley causes air there to rise, creating a low pressure area that pulls in cool, moist air from over the Pacific Ocean. The Golden Gate forms the largest break in the hills of the California Coast Range, allowing a persistent, dense stream of fog to enter the bay there. Although there is no weather station on Golden Gate proper, the area has a mediterranean climate (Köppen Csb) with very narrow temperature fluctuations, cool summers and mild winters. For the nearest weather station see the weatherbox of San Francisco. The Golden Gate Bridge being nearer the ocean and at elevation indicate it being cooler during summer days. Nearer the San Francisco urban core, the temperatures resemble the official NOAA weather station instead.
Тарих
Еуропалықтар 18 ғасырда келгенге дейін, бұл бұғаз бен шығанақтың айналасында Оңтүстіктегі Олон тайпасы және Солтүстіктегі Жағалау Мивок тайпасы қоныстанған. Екі тайпаның ұрпақтары осы күнгі күнге дейін осы аймақта өмір сүруде. Бұғаздың ашылуы алғашқы еуропалық зерттеушілер үшін күтпегендей болды, бұл, әдетте, жазғы тұманның жиі түсуімен байланысты болды. Хуан Родригес Кабрильо мен Фрэнсис Дрейк жасаған саяхаттарында бұғаз тіркелмеген, олар 16 ғасырда Солтүстік-Батыс өткелін іздеп, жағалауды зерттеген болуы мүмкін. Филиппиннен Манила-Акапулько бағытында жүрген испандық галеондары да бұғазды тіркемеген, олар Дрейк шығанасында тоқтаған. Олар Фарралон аралдарының шығысына (Алтын қақпадан 27 миль (43 км) батысқа қарай) сирек өтіп, аралдар мен материк арасында тас болуы мүмкін деген қорқынышпен жүрген. Жағалауды еуропалықтар алғаш зерттегеннен екі жүз жылдан кейін ғана бұғазды алғаш рет байқап тіркелді. 1769 жылы сержант Хосе Франсиско Ортега, Дон Гаспар де Портоланың Сан-Франциско түбегі бойымен солтүстіске Пойнт-Рейс мүйісін табу үшін жіберген барлау тобының басшысы, Портолаға бұғаздың бар екендігіне байланысты сол жерге жетпегенін хабарлады. 1775 жылдың 5 тамызында Хуан де Аяла және оның «Сан-Карлос» кемесінің экипажы бұғаз арқылы өтіп, Ангел аралының артындағы шығанақта тоқтады, ал бұл шығанаға Аяланың құрметіне ат қойылды. 1840 жылдарға дейін бұғаз «Boca del Puerto de San Francisco» («Сан-Франциско портының аузы») деп аталды. 1846 жылдың 1 шілдесінде, Калифорнияда алтын табылмай тұрып, кіреберіс жаңа атқа ие болды. Джон К. Фремонт өзінің естеліктерінде былай деп жазды: «Мен бұл қақпаға «Хризопила», яки «Алтын қақпа» деген ат бердім, себебі Византия порты «Хризокерас», яки «Алтын мүйіз» деп аталғандай». Ол сондай-ақ бұғазды «Шығыспен сауда жасауға арналған алтын қақпа» деп атады.
Before Europeans arrived in the 18th century, the area around the strait and the bay was inhabited by Native Americans the Ohlone people to the south and Coast Miwok to the north. Descendants of both tribes remain in the area. The opening to the strait was surprisingly elusive for early European explorers, presumably due to persistent summer fog. The strait is not recorded in the voyages of Juan Rodríguez Cabrillo nor Francis Drake, both of whom may have explored the nearby coast in the 16th century in search of the fabled Northwest Passage. The strait is also unrecorded in observations by Spanish galleons on the Manila Acapulco run from the Philippines that laid up in nearby Drakes Bay to the north. These rarely passed east of the Farallon Islands (27 mile (43 km) west of the Golden Gate), for fear of the possibility of rocks between the islands and the mainland. The first recorded observation of the strait occurred nearly two hundred years later than the earliest European explorations of the coast. In 1769, Sgt José Francisco Ortega, the leader of a scouting party sent north along the San Francisco Peninsula by Don Gaspar de Portolá from their expedition encampment in San Pedro Valley to locate the Point Reyes headlands, reported back to Portolá that he could not reach the location because of the existence of the strait. On August 5, 1775 Juan de Ayala and the crew of his ship San Carlos became the first Europeans known to have passed through the strait, anchoring in a cove behind Angel Island, the cove now named in Ayala's honor. Until the 1840s, the strait was called the "Boca del Puerto de San Francisco" ("Mouth of the Port of San Francisco"). On July 1, 1846, before the discovery of gold in California, the entrance acquired a new name. In his memoirs, John C. Frémont wrote: "To this Gate I gave the name of 'Chrysopylae', or 'Golden Gate'; for the same reasons that the harbor of Byzantium was called Chrysoceras, or Golden Horn." He went on to comment that the strait was "a golden gate to trade with the Orient".
1920-шы жылдар
АҚШ поштасы 1923 жылдың 1 мамырында «Алтын қақпа» мерекесіне арналған почта маркасын шығарды, онда USS Babcock шхунасы бос бұғаздан өтіп бара жатқан бейнесі сомдалған. «Бэбкок» 1917 жылдан 1919 жылға дейін АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет етті, ал Сан-Франциско оның тоқтау порты болды.
The U. S. Post Office issued a postage stamp on May 1, 1923, celebrating The Golden Gate, portraying the schooner USS Babcock passing through an empty strait. The Babcock served in the United States Navy from 1917 to 1919, with San Francisco as its port of call.
Алтын қақпа көпірі
1933 жылы Сан-Франциско түбегінің солтүстік шетіндегі Сан-Франциско қаласын Марин округіне қосатын Алтын қақпа көпірінің құрылысы басталды. Бүгінде ол АҚШ-тың 101 тас жолының және Калифорнияның 1-бағдарламалық жолының бөлігі болып табылады. 1937 жылы құрылысы аяқталған кезде бұл көпір әлемдегі ең ұзын аспалы көпір болды және Сан-Франциско мен Калифорния штатының халықаралық деңгейде танылған символы саналады. Содан бері одан ұзын 18 көпір салынды, бірақ ол АҚШ-тағы екінші ең ұзын көпір болып қалып отыр, ал Нью-Йорктегі Веразано-Нарроус көпірінен кейін орын алады. 2007 жылы Америка сәулетшілер институтының «Американың сүйікті сәулеттері» тізімінде бесінші орынға ие болды.
In 1933 construction began on the Golden Gate Bridge, a suspension bridge connecting the city of San Francisco on the northern tip of the San Francisco Peninsula to Marin County. Today it is part of both US Highway 101 and California Route 1. The Bridge was the longest suspension bridge span in the world when completed in 1937 and is an internationally recognized symbol of San Francisco and the state of California. Since its completion the span has been surpassed by eighteen other bridges and remains second longest in the United States, after the Verrazano Narrows Bridge in New York City. In 2007, it was ranked fifth on the List of America's Favorite Architecture by the American Institute of Architects.
Навигация
Голден Гейт бұғазы Сан-Франциско шығанағына және одан кемелердің қатынауының негізгі арнасы болып табылады, бұл АҚШ-тың ең ірі жүк порттарының бірі. Коммерциялық порттарға Окленд порты, Ричмонд порты және Сан-Франциско порты кіреді. Коммерциялық жүк кемелері, сондай-ақ баржалар, танкерлер, балық аулау қайықтары, круиздік кемелер және жеке меншік қайықтар, оның ішінде жел серферлері мен кайтбордтар Голден Гейт арқылы Сан-Франциско шығанағына кіреді. 2014 жылы Голден Гейт арқылы шамамен 9000 кеме өтті, ал 2015 жылы да осындай көрсеткіш тіркелді. АҚШ Жағалау күзет қызметі Голден Гейт арқылы кемелердің қозғалысын бақылау және реттеу үшін Кемелер трафигін басқару қызметін ұстап тұрады. Навигациялық бағыттама үшін Голден Гейт көпірінің орталық бөлігінде ақ және жасыл шамдар орнатылған. Бонита мүйісінде, Диабло мүйісінде, Лайм мүйісінде және Майл Рокс орналасқан маяктар мен тұман дабылдары ескерту сигналдарын береді. Голден Гейт көпірі салынғанға дейін Форт-Пойнт маңындағы бұғаздың оңтүстік жағында маяк орналасқан. Әртүрлі бойлар мен радарлық шағылыстар бұғаздың әртүрлі аймақтарында қосымша навигациялық көмек көрсетеді.
The Golden Gate strait serves as the primary access channel for navigation to and from the San Francisco Bay, one of the largest cargo ports in the United States. Commercial ports includes the Port of Oakland, the Port of Richmond, and the Port of San Francisco. Commercial cargo ships use the Golden Gate to access the San Francisco Bay, as well as barges, tankers, fishing boats, cruise ships, and privately owned boats, including wind surfers and kite boards. About 9000 ships moved through the Golden Gate in 2014, and a similar amount in 2015. The U. S Coast Guard maintains a Vessel Traffic Service to monitor and regulate vessel traffic through the Golden Gate. For navigational guidance, there are white and green lights on the center of the span of the Golden Gate Bridge. Lighthouses with beacons and foghorns provide alerts at Point Bonita, Point Diablo, Lime Point and Mile Rocks. Before the Golden Gate Bridge was built, a lighthouse protected the south side of the strait at Fort Point. Buoys and radar reflectors provide additional navigational aid at various locations throughout the strait.