Кіріспе

Аргентинадағы бұрынғы саяси коалиция

Жеңіс фронты (Фронт Победы, FPV) Аргентинадағы орталық-солшыл коалиция болды және ресми түрде Justicialist партиясының фракциясы есептеледі. Бұрынғы президенттер Нестор Киршнер және Кристина Фернандес де Киршнер осы партия атынан сайланды. Жеңіс фронты идеологиялық тұрғыдан Киршнеризм деп аталатын ағыммен байланысты. Заң бойынша, Жеңіс фронтын Жеңіс партиясымен шатастыруға болмайды, ол оның құрамындағы саяси партиялардың бірі ғана.

Тарих

Басшылықтағы ішкі келіспеушіліктерге байланысты, Justicialist партиясы 2003 жылғы президенттік сайлауға ресми түрде қатыспады, сондықтан Нестор Киршнердің президенттік кандидатурасы атынан Жеңіс фронты құрылды. Ол басқа екі перонистік билетке – Карлос Менемнің Адалдық фронтына және Адольфо Родригес Сааның Халық қозғалысы фронтына қарсы тұрды. 2007 жылғы президенттік сайлауда FPV «Көпүрлі келісім» альянсы арқылы бірікті, оған PJ-ға жатпайтын кандидаттар да кірді. Оның президенттікке үміткері Кристина Фернандес де Киршнер бірінші турда президенттікке ие болды, дауыстардың 45,29% алып, ең жақын қарсыласы – «Азаматтық коалиция» альянсының Элиса Кариодан шамамен 22%-ға басым түсті. Бұл Аргентинада өткен заманауи сайлауларда кез келген үміткерге бұрын-соңды болмаған үлкен көрсеткіш еді. 2009 жылғы аралық сайлауда FPV парламенттің екі палатасындағы көпшілігін жоғалтып, ұлттық дауыстардың 30,80% ғана жинады, осылайша Аргентина Ұлттық Конгресіндегі ең ірі оппозициялық партия атанды, ал «Азаматтық және әлеуметтік келісім» (ACyS) альянсы екінші орынға таяды. Алайда, 2011 жылғы қазан айында өткен сайлауда Кристина Фернандес де Киршнер бірінші турда 54,11% дауыс жинап қайта сайланды (Аргентинада бұл көрсеткіш Хуан Перон мен Иполито Иригоеннен ғана жоғары), ал ең жақын қарсыласы – «Жалпы прогрессивті фронт» альянсының Гермес Биннерден 38% артық дауыс алды, бұл 2007 жылғы көрсеткішін одан әрі жақсартты. 11 864 456 дауыспен Кристина Фернандес Аргентина демократиясының тарихында ең көп дауыс жинаған адам болды, ал FPV перонистік альянс үшін үшінші рет қатарынан мандат алды. 2013 жылғы заң шығарушы сайлауда FPV және оның одақтастары сайлауда жеңіске жетіп, Конгрестің екі палатасындағы үстемдігін сақтап қалды.

Негізгі қағидалар

Жеңіс үшін майдан "Аргентина, сенім мен жаңа ел құру қабілеті" деген ұранымен басталатын Қағидалар Декларациясына ие. ФПВ өзінің принциптерін байлар мен кедейлер арасындағы "қабылуға келмейтін" айырмашылықтан негіздейді және 2001 жылғы елді қампқан дағдарыста билікке одақтас болған саяси партиялардың рөлін сұраққа тоқтатады. Сондықтан "әлеуметтік әділеттілікті тереңдетудің өте қажеттігі – көптеген аргентиналықтар артта қалдырып, жеңіп шығуды қалайтын өткенді еске түсірмей, Аргентинада саяси және институционалдық басқарудың жаңа кеңістігін құруға мүмкіндік береді". Қағидалар Декларациясы "жаңа елді қиялдау және құру үшін, бөлініп кеткен қоғамды біріктіруге сенім мен қабілет керек, сондай-ақ бұл бір ғана саяси партиядан емес, бізді Ұлт ретінде қайтаруға және күте алмайтын Аргентинаны қайта құруға шақыратын кең ұлттық майдан құру арқылы іске асырылуы тиіс" деп түсіндіреді.

Нестор Киршнердің президенттік кезеңі: 2003-2007 жылдар

2003 жылы президент сайлауында Нестор Киршнердің кандидатурасы бар FPV 22% дауыспен екінші орынға шықты, бұрынғы президент Карлос Менем 24% дауыспен одан озып кетті. Конституцияда белгіленгендей, сайлауды екінші турда шешу қажет болды, бірақ Киршнерді 60% астам дауыспен қолдаған Мэнем сайлаудан бас тартты, осылайша 2003 жылғы 10 желтоқсанда Нестор Карлос Киршнер Аргентина президенті болып сайланды, мерзімі 2007 жылға дейін. Сол кезде (2003) Жеңіс Фронты Буэнос-Айрестің жетекшілерінің, соның ішінде «духалдизмнің» – сол кезде президент болған Эдуардо Духалде басқаратын саяси күштің – шешулі қолдауын алды. 2005 жылғы сайлауда (губернаторлар мен заң шығарушылар сайлауы) перонист Киршнер мен Духалде арасында жарылыс болды, нәтижесінде Духалде Жеңіс Фронтынан шығарылып, екі тараптың арасында сайлауда күшті бәсекелестік туды. Бұл жағдайға соя өндірушілердің экономикалық, ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы секторындағы жұмыс берушілеріне қарсы қабылданған шешім себеп болды. 2005 жылы FPV президенттікке Кристина Фернандес де Киршнерді ұсынды, ал «духалдизм» бұрынғы президенттің әйелі Хилда «Чиче» Гонсалес де Духалдеді ұсынды. Кристина үлкен артықшылықпен жеңіске жетті. Киршнер басқарған кезеңде Халықаралық валюта қорына (ХВҚ) жалпы қарыздың бір бөлігі алдын ала төленді, мақсаты – ұлттық экономикалық саясаттың ХВҚ-ға тәуелділігін тоқтату болды. Содан кейін 2001 жылдан бері төленбеген облигациялар бойынша келіссөздер басталған своп борышы орындалды. Оның басшылығының символы ретінде адам құқықтарын қорғауға бағытталған белсенді саясат жүргізілді. Оның үкіметі танымал адам құқықтары ұйымдарының өкілдерін қабылдады және 70-ші жылдардағы «Үш А» және Ұлттық қайта құрылымдау процесі кезінде жасалған адамзатқа қарсы қылмыстарға жауаптылардың қудалануын күшейтті. Осы мақсатта, Конгресс депутаттары Рауль Альфонсин үкіметінен бері осындай істерді шектеуге мүмкіндік берген «Мүлтіксіз бағыну» және «Толық тоқтату» заңдарын жоюға дауыс берді. Бұл шешім кейіннен сот жүйесімен бекітілді. Халықаралық саясат саласында сол жылдың қараша айында Мар-дель-Платада Америка саммитінің IV отырысы өтті, онда Киршнер АҚШ тарапынан ұсынылған ALCA-ға қарсылық білдірді. Бұл UNASUR құрылуының бастапқы күші саналды. Нестор Карлос Киршнер 2010 жылғы 27 қазанда қайтыс болды. Ол 60 жаста болды.

Кристина Фернандес де Киршнердің президенттік кезеңі: 2007-2015 жылдар

2007 жылдың 18 шілдесінде FPV сенаторы Кристина Фернандес де Киршнер қазан айындағы президенттік сайлауда альянстың үміткері ретінде таныстырылды. 28 қазанда «Жеңіс фронты» партиясының үміткері Кристина Фернандес жалпы сайлауда 45,29% дауыспен жеңіске жетті, бұл Элиза Карриодан (Азаматтық коалиция) 22 баллдан астам артық көрсеткіш болды. Ол провинциялардың көп бөлігінде қолдау тапты және Аргентина президенті лауазымына сайланған алғашқы әйел атанды. Ол бұл қызметті 2007 жылдың 10 желтоқсанында атқара бастады. Президент Фернандестің алғашқы қадамдарының бірі ғылым, технология және инновация министрлігін құру болды, оның басшысы белгілі молекулалық биолог Лино Бараньяо тағайындалды. Бұл қадам Буэнос-Айресте үш институттан – Әлеуметтік және гуманитарлық ғылымдар, Биомедициналық ғылымдар, Биотехнология және технологиялық ғылымдардан – тұратын ғылыми-технологиялық орталық құру туралы хабарландырумен бірге жасалды. 2008 жылдың 11 наурызында Аргентинаның экономика министрі Мартин Лустеа 125-қаулының күшіне енгенін жариялады. 2008 жылдың наурызында 125/2008 қаулысы қабылданды, ол экспорттық кедендік баждардың жаңа жүйесін енгізді, оның мөлшері халықаралық бағалардың өзгеруіне байланысты белгіленді. Бұл ауыл шаруашылығы секторының ірі өндірушілерімен келіспеушілікке әкелді, олар экспорттық кедендік салық жүйесін өзгерту туралы үкімет шешіміне қарсылық білдірді. Наразылық акциясы кезінде жер иелері мен негізгі өндірушілер ұлттық деңгейде азық-түлікпен жабдықтауды және алыс қашықтыққа тасымалдауды тоқтату үшін жолдарды жауып тастау, ішінара блокадалар жасау және тікелей әрекеттер сияқты бірқатар шаралар жариялады. Президент Кристина Фернандес қаулыны күштен шығарды және Конгреске астық экспортына салынатын салық және шағын және орта өндірушілерге өтемақы төлеу туралы заң жобасын жіберді, нәтижесінде мәселені заң шығарушылар шешті. Жоба Конгресте алдын ала мақұлданды, бірақ Сенаттағы дауыс беру сәтті болмады, дауыс тең түсті, ал Сенат төрағасы және Ұлт вице-президенті Хулио Клето Кобос жобаға қарсы дауыс беріп, теріс нәтижеге қол жеткізді. Үкімет әлеуметтік шараларға баса назар аударды, олардың ішінде ANSES (Әлеуметтік қамсыздандыру басқармасы) бағдарламасының «Теңдікке қосылыңыз» бағдарламасын атап өтуге болады, ол барлық бастауыш және орта мектептерге интернетке қол жеткізетін екі миллион нетбукпен жабдықтауды көздейді. Сонымен қатар, 18 жасқа дейінгі барлық балаларға, ата-аналары жұмыссыз немесе ең төменгі жалақыдан аспайтын жалақы алатын бейресми экономикада жұмыс істейтін балаларға арналған отбасылық жәрдемақыны жалпылауды көздейтін Балаларға арналған универсиялдық жәрдемақы енгізілді, соның ішінде монотрибутистер де. Бұл артықшылық жүкті әйелдерге жүктіліктің 12 аптасынан кейін де қолданылды. Бұдан басқа, білімге жұмсалатын ЖІӨ пайызын арттыру сияқты қайта бөлуші мемлекеттік саясат жүргізілді, ол 2003 жылы 3,64% құрады, ал 2010 жылы 6,02% жетті. Абсолюттік мәнде 2003 жылы 14,501 миллион песодан 2010 жылы 89,924,000 песоға дейін өсті, яғни 520%-ға артты. 2003 және 2010 жылдар аралығында жарты миллион оқушыға пайдасы тиетін мыңнан астам мектеп салынды, бұл Аргентина тарихында мектеп құрылысының қарқынды өсуінің екінші кезеңі болды. Сонымен қатар, зейнетақыны жылына кемінде екі рет көтеруді бекітетін зейнетақы мобильділігі туралы заң қабылдануына қол жеткізілді. Бұдан басқа, 2008 жылдың 17 шілдесінде Аргентина үкіметі мен Interinvest тобы арасындағы келісімді мақұлдау арқылы Aerolineas Argentinas және Austral Airlines компанияларын қайта жаңғырту шаралары қабылданды, бұл Президент Фернандес компанияларды құтқару туралы заң жобасымен ұсынған, Аргентина үкіметі осы және басқа да байланысты компаниялардың акцияларын сатып алды. Сондай-ақ, тағы бір заң арқылы 1995 жылы Lockheed Martin компаниясына концессияға берілген Әскери ұшақ фабрикасы (FMA) қайта ұлттықтандырылды. 2009 жылы парламент Хорхе Рафаэль Виделаның де-факто үкіметі қабылдаған бұрынғы Медиа заңын алмастыратын Аудиовизуалды байланыс қызметтері туралы заң жобасын жіберді. Заң жобасы елдің түкпір-түкпіріндегі 30-ға жуық форумда талқыланды, онда азаматтар, журналистер, радио және телеарна иелері қатысып, 150 тармақты ұсынысқа 140-қа жуық түзету енгізуге қол жеткізді. Ақырында заң жобасы екі палатада да көпшілік дауыспен қабылданды. Жоба үкіметтің Аргентинаның ірі БАҚ-тарымен қарым-қатынасын ширетті, олар оның беделін жоққа шығаруға бағытталған күшті науқанды жүргізді. 2011 жылы парламентте жаңа қағаз өндірісін мемлекеттік мүдделерге жатқызу туралы заң жобасын мақұлдағаннан кейін БАҚ-пен қарым-қатынас одан әрі нашарлады. Нәтижесінде заң қабылданды және Аргентинадағы өнімнің жалғыз өндірушісі Papel Prensa екі ірі газеттің қолында болды, енді ол өнімді күнделікті қажет ететін барлық адамға бірдей бағамен ұсынуға міндетті болды. Егемендік мәселелеріне қатысты, Кристина Фернандес де Киршнер Ұлыбританиямен Фолкленд аралдары мәселесі бойынша келіссөздерді қайта бастауға қадам жасады. 2012 жылдың 16 сәуірінде испандық Repsol компаниясына тиесілі YPF (Fiscal Oilfields) мұнай компаниясының акцияларын мемлекеттік меншікке қайтару туралы шешім қабылданды, бұрын мұнай өндірісінің жеткіліксіздігі және жаңа іздеу жұмыстарына қатысты сұрақтар туған еді. Сонымен қатар, Конгреске астық экспортына салынатын салықты алып тастау және шағын және орта өндірушілерге өтемақы төлеу туралы заң жобасы жіберілді, нәтижесінде парламенттің екі палатасында да көпшілік дауыспен заң қабылданды.

Президент сайлауы

Сайлау жылы Кандидаттар Бірінші тур Екінші тур Нәтижелер Ескерту # дауыс % дауыс # дауыс % дауыс 2003 Нестёр Киршнер 4,312,517 22.25 Қарсылықсыз 2-ші тур Қарсылықсыз PJ фракциясы 2007 Кристина Киршнер 8,651,066 45.29 Сайланды PJ фракциясы 2011 Кристина Киршнер 11,865,055 54.11 Сайланды PJ фракциясы 2015 Даниэль Счиоли 9,338,490 37.08 12,317,330 48.66 Жеңіліске ұшырады PJ фракциясы

Депутаттар палатасы

Сайлау жылы дауыс саны % жеңілген орындар Жалпы орындар Лауазым Президенттік ескерту 2003 5,511,420 35.1 Көпшілік Эдуардо Духалде (ПЖ) басқа ПЖ фракцияларын қоса алғанда 2005 5,071,094 29.9 Азшылық Нестор Киршнер (FPV—PJ) 2007 5,557,087 Азшылық Нестор Киршнер (FPV—PJ) 2009 1,679,084 8.8 Азшылық Кристина Киршнер (FPV—PJ) 2011 10,121,311 49.1 Азшылық Кристина Киршнер (FPV—PJ) 2013 7,487,839 33.2 Көпшілік Кристина Киршнер (FPV—PJ) 2015 8,237,074 Азшылық Кристина Киршнер (FPV—PJ)

Сенат сайлауы

Сайлау жылы дауыс саны % жеңілген орындар Жалпы орындар Лауазым Төрағалық Ескерту 2003 1 852 456 40.7 Көпшілік Эдуардо Духалде (ПЖ) басқа ПЖ фракцияларын қоса алғанда 2005 3 572 361 45.1 Азшылық Нестор Киршнер (FPV—PJ) 2007 1 048 187 Азшылық Нестор Киршнер (FPV—PJ) 2009 756 695 Азшылық Кристина Киршнер (FPV—PJ) 2011 5 470 241 54.6 Азшылық Кристина Киршнер (FPV—PJ) 2013 1 608 866 32.1 Көпшілік Кристина Киршнер (FPV—PJ) 2015 Көпшілік Кристина Киршнер (FPV—PJ)