Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уекермюнде – Германияның Мекленбург-Форпоммерн жеріндегі қала.
Town in Mecklenburg Vorpommern, Germany
Уекермюнде – Германияның солтүстік-шығысындағы теңіз порты қаласы, Батыс Померанияның Грефсвальд ауданында орналасқан. Қала Польшаның Полице ауданымен шектес. Уекермюнденің тарихы ұзақ және сан алуан, оның іргесін 934 жылы Корвейлік Видукинд есімді тарихшы атап өткен славян тайпасы – украиндар қалаған. Украмунд атауы 1178 жылғы құжаттарда кездеседі. 2013 жылдың 1 мамырынан бастап Уекермюнде ресми түрде теңіз жағалауындағы курорт ретінде танылды.
Ueckermünde is a seaport town in northeast Germany, located in the district of Vorpommern Greifswald, Western Pomerania, near Germany's border with Poland's Police County. Ueckermünde has a long and varied history, going back to its founding by Slavs, the Ukrani, mentioned in 934 by Widukind of Corvey. The name Ucramund appears in documents from 1178. Since May 1, 2013 Ueckermünde has been an officially recognized seaside resort.
Атауы
Уэкермюнде атауы "Уэкердің аузы" деп аударылады. Уэкер өзені Бранденбургтен басталып, Одер лагунасына құяды. Өзеннің атауы жақын орналасқан Укермарк аймағының және бұл жерді неміс шаруалары келгенге дейін қоныстанған ортағасырлық славян тайпасы – укран тайпасының атына сәйкес келеді. Украмунд есімі алғаш рет 1178 жылғы құжатта кездеседі. Кейінірек, атаудың жазылуында Укермунд, Укермунде және Укермунде (1284) түрлері қолданылған.
The name Ueckermünde translates into "mouth of the Uecker". The Uecker River flows from Brandenburg, where it is called Ucker, into the Oder Lagoon. The river's name corresponds to the name of the adjacent region (Uckermark) and the name of the medieval Wendish tribe of the Ukr(an)i who inhabited the area prior to the German Ostsiedlung or eastern expansion. The first known reference to Ucramund is in an 1178 document. Later spellings included Ukeremund, Ukeremunde and Ukermunde (1284).
Орта ғасырлар
Ежелгі славян дәуірінде Уэкермюнде балықшылардың қонысы болды. 1178 жылы (басқа дереккөздерде 1223 жыл деп көрсетілген) Украмунд алғаш рет тарихта айтылды, ал 1243 жылы Уседомда Гроб монастыры салынды. 1260 жылы Померания герцогы Барним I монастырға негіз салды және алғашқы сауда орталығы Любек заңы бойынша қала құқығын алды. 1276 жылы бұл жер Сивитас деп аталды, ал 1284 жылы Померания герцогтары қамал салған Каструм Укермунде бекінісі салынды. 13 ғасырда Уэкермюнде екі қақпасы бар қабырғалармен қоршалған қала болды, ол Бранденбург әскерлерінің шабуылына қарсы тұруға мүмкіндік берді. 1327 жылдың 5 қыркүйегінде Уэкермюнде шарты бойынша Померания герцогтары мен Бранденбург маркграфы ресми бейбітшілік туралы келісімге келді. Жер иелігі мәселесі шешілмеді. Померания герцогы Барним III Бавария герцогы Рудольф I-нің қызы Мехтильдке (немесе Матильдаға) үйленуге келісті, бірақ бұл неке орын алмады. 1473 жылғы үлкен өртте ортағасырлық үйлердің көп бөлігі мен шіркеу қирады. 1540 жылы Померания герцогы Филипп I қамалдың төрт қанатын салуды бастады. 1753 жылы кеш готикалық стильдегі Сент-Мариен шіркеуінің құрылысы басталды. 1540 жылы Померания герцогы Филипп I қамалдың төрт қанатын салуды бастады.
In the old Slavonic era Ueckermünde's location made it a settlement of fishermen. In 1178 (according to other sources 1223) Ucramund was first mentioned and in 1243 the Monastery Grobe was built in Usedom. In 1260 Barnim I, the duke of Pomerania, founded a monastery and the original trade center was awarded a town charter under Lübeck Law. In 1276 the place was named Civitas, and in 1284 the Castrum Ukermunde, a fortress castle, was built by the Dukes of Pomerania. In the 13th century, Ueckermünde was a city within walls with two gates, to withstand the siege by troops of Brandenburg. On 5 September 1327 by the Treaty of Ueckermünde the Pomeranian dukes and the Brandenburgian margrave agreed on a formal peace. The question of fiefdom was spared. Barnim III, Duke of Pomerania agreed to marry Mechthild (also Mathilda), daughter of Rudolf I, Duke of Bavaria, yet the marriage never takes place. In the great fire of 1473 many of the medieval houses and the church were destroyed. In 1540 construction of the four wings of a castle was started by Pomeranian Duke Philipp I. In 1753 construction of the late Gothic City Church St. Marien was started. In 1540 the building of the four wings of the castle was started by Pomeranian Duke Philipp I.
16-19 ғасырлар
Кейінгі ғасырларда қала көптеген қоршауларға ұшырады және бірнеше рет жаулап алынды. Қала Оттыз жылдық соғыста дерлік толығымен қирады; 1600 тұрғынынан бар болғаны 15-і тірі қалды. Содан кейін қаланы қарсы жақ күштері бірнеше рет басып алды. 1631 жылы үлкен өрт шамамен 40 үйді және қала әкімшілігінің ғимаратын жойды. 1639 жылы қалада тұруға жарамды он ғана үй болды. 1648 жылы Вестфалия бейбіт шартынан кейін қала шведтердің иелігіне өтті. Швеция патшайымы Кристина Фин және Ливониялықтармен бірге аймақта қалалар салуға шешім қабылдады. Ұлы Солтүстік соғысы кезінде орыс және саксон әскерлері Штеттин (қазіргі Щецин) мен Померанияны басып алғаннан кейін Пруссия аумақтың уақытша басқару құқығы үшін төрт жүз мыңнан астам талер төледі. Стокгольм бейбіт шарты бойынша 1720 жылдың 21 қаңтарында (немесе 1 ақпанында) Штеттин, Узедом және Волинмен бірге Батыс Померанияны сатып алу үшін екі миллион крона төленді. Осылайша Уэкермюнде пруссиялық болып кетті. Ол 1720 жылдан 1945 жылға дейін Пруссияның Померания провинциясының құрамында болды. Сол жылы, 1720 жылы, қираған қамалдың оңтүстік қанаты мен қалған бөлігі бұзылды. 18 ғасырдың басында Уэкермюндеде демалысқа келген патшаларға танымал болды. Әскер патшасы Фридрих Вильгельм I, Польша королі және Саксонияның сайлаушысы III Август, Польша королі Станислав Лещинский және Ресей монархы Ұлы Петр де қалада уақыт өткізді. 1761 жылы швед әскері қаланы басып алып, қамал ауданында штаб орнатылды. 1766 жылы готикалық шіркеудің орнына жаңа ғимарат салынды. 1806 жылы Уэкермюнде француз әскерлерімен басылып алынды. Қала тек 18 ғасырдың соңы мен 19 ғасырдың басында гүлдене бастады. Торгелоу сияқты, батпақты темірдің табылуынан кейін бірнеше темір қорыту зауыттары салынды, Уэкермюндеде 19 ғасырда шамамен 50 кірпіш зауыты салынды және қала маңызды сауда және кеме жасау орталығына айналды. 1781-1795 жылдары 102 кеме суға түсірілді. 1818 жылғы Пруссияның әкімшілік реформасы кезінде Уэкермюнде округі (832 шаршы километр және 24 000 тұрғын) құрылды. 1819 жылдан 1994 жылға дейін Уэкермюнде округтің орталығы болды. 19 ғасырдың ортасына қарай Уэкермюндерге тиесілі 27-ден астам сауда кемелері болды. 19 ғасырдың екінші жартысындағы өркендеу кезеңінде (Gründerzeit) ескі қаланы қалыптастырған көптеген жаңа ғимараттар, соның ішінде базар және Сент-Мария шіркеуі салынды. 19 ғасырдың соңында қазіргі Амеос клиникасы деп аталатын Санкт-Кристофер ауруханасы, заманауи медициналық мекеме болып салынды.
The city underwent many sieges and was conquered numerous times during the following centuries. The city was almost completely destroyed in the Thirty Years' War; of 1600 inhabitants, only 15 survived. The city was then repeatedly held by opposing forces. In 1631 a great fire destroyed about 40 houses and the Town Hall. In 1639 there were only ten habitable houses in the city. In 1648 after the Peace of Westphalia the town became Swedish. Christina, Queen Christina of Sweden, decided to settle towns in the area with Finns and Livonians. In the course of the Great Northern War, after Russian and Saxon troops had occupied Stettin (now Szczecin) and Pomerania, Prussia made a payment of over four hundred thousand thalers for the provisional administration of the territory. With the Peace of Stockholm, on 21 January (or 1 February) 1720 a payment of two million crowns was made to purchase Western Pomerania with Stettin, Usedom and Wollin. Ueckermünde had thus become Prussian. It remained part of the Prussian Province of Pomerania from 1720 until 1945. That same year, 1720, the ruined castle's south wing and the rest of the keep was demolished. In the early 18th century Ueckermünde was known for the royalty who liked to vacation there. The soldier king Friedrich Wilhelm I, August III, King of Poland and Elector of Saxony, King of Poland Stanisław Leszczyński, and the Russian monarch Peter the Great also spent time in the city. The Swedish army conquered the city in 1761 and set up command in the castle district. In 1766 the Gothic church was replaced by a new building. In 1806 Ueckermünde was occupied by French troops. Only at the end of the 18th, and the beginning of the 19th century did the city begin to flourish. Like Torgelow where, after the discovery of bog iron, several iron foundries were built, Ueckermünde saw the construction of roughly 50 brickworks in the 19th century and the city developed into an important trading, and shipbuilding center. From 1781 to 1795, 102 ships were launched. In the 1818 Prussian administrative reform the county of Ueckermünde (832 square kilometers and 24,000 inhabitants) was created. Between 1819 and 1994 Ueckermünde was the county seat. By the middle of the 19th century there were over 27 merchant ships owned by Ueckermünders. In the Gründerzeit in the second half of the 19th century, many new buildings that shape the old town including the market and St. Mary's Church were built. At the end of the 19th century, an advanced medical facility St. Christopher's Hospital, known today as Ameos Clinic, was constructed.
Жақында болған тарих
Ұлттық социализм кезінде қалған оннан он екіге дейінгі еврей отбасылары елден қуылды немесе өлтірілді. Еврейлердің зираты нацистік билік тұсында сақталды, бірақ кейіннен күйреп, ұстамалдыққа ұшырады. 1961 жылы мемлекеттік қорғаумен мемориал орнатылды. 1945 жылы қала күрессіз, айтарлықтай зардапсыз Кеңес әскерлеріне берілді. 1945 жылдан 1952 жылға дейін Уэкермюнде Мекленбург-Ворпомерн штатының, 1952 жылдан 1990 жылға дейін Шығыс Германияның Нойбранденбург округінің және 1990 жылдан бері қайтадан Мекленбург-Ворпомерннің құрамына кірді. 1950 жылы қалада Хафф мұражайы ашылды және бірнеше рет кеңейтілді. 1962 жылы 18 гектар аумақта Уэкермюнде жануарлар паркі құрылысы басталды, онда 120-ға жуық түрден 400-ге жуық жануар орналастырылды. Оны жыл сайын 150 000-нан астам адам бақылайды. 1960 жылдардың соңында қаланың батысындағы жаңа ауданда 6000-нан астам адамды орналастыруға арналған жаңа құрылыс салынды. Шығыс Германия кезеңіндегі ең ірі кәсіпорын Уэкермюндедегі 1100 жұмыскері бар қорыту зауыты болды. 1997 жылы Уэкермюндедегі елу кірпіш зауытының соңғысы жабылды. Ескі қала ГДР кезінде зақымданбады, бірақ көптеген ғимараттар ондаған жылдар бойы күтімнің болмауынан қаңқалық зақымдарға ұшырады. 1991 жылы сарайдың сақталған оңтүстік қанатынан бастап тарихи қала орталығын жаңарту жұмыстары басталды. Ескі бекініс, ескі портың маңызды бөлігі, қайта жаңартылды. Шығыс Уэкермюнде ауданы (Бақшалы қала) Шығыс қалалық жаңарту аясында жаңартылды. Аймақ жоғары бос тұрғын үйлермен сипатталатын жиналмалы ғимараттармен ерекшеленді, бұл ішінара қалпына келтіру шаралары мен құрылымдық өзгерістерге әкелді. 1990 жылдардың басында қала орталығында көптеген қонақ үйлер, пансионаттар, пәтерлер мен дүкендер жаңартылды. Штетин лагунасының жанында 400 кеме орны мен 200 пәтерлі марина салынды. 2001 жылы Уэкермюнде "мемлекеттік мақұлдамасы бар курорт" атағын алды. Үлгілі қала құрылысы үшін Уэкермюнде 2002 жылы Эггесин және Торгелоу қалаларымен бірге ұлттық сыйлыққа ие болды.
At the time of national socialism, the ten to twelve remaining Jewish families were driven into exile or murdered. An existing Jewish cemetery survived Nazi rule, but later fell into disrepair, and was desecrated. In 1961 a memorial was set up under state protection. In 1945 the city surrendered without a fight or major war damage and was handed over to Soviet troops. From 1945 to 1952, Ueckermünde was part of the State of Mecklenburg Vorpommern, from 1952 to 1990 of the Bezirk Neubrandenburg of East Germany and since 1990 again of Mecklenburg Vorpommern. In the castle in 1950, the Haffmuseum was opened and has been enlarged several times. In 1962, the construction of 18 hectares the Ueckermünde Animal Park began housing bout 400 animals of nearly 120 species. It receives over 150,000 visitors each year. At the end of the 1960s a new development to house over 6,000 people was built in a new district in an area in the west of the city. The largest operation during East German period was a foundry with 1,100 employees in Ueckermünde. In 1997, the last of fifty brick factories in Ueckermünde was closed down. The old town remained intact in GDR times but many buildings suffered major structural damage because of decades of lack of maintenance. 1991 saw the redevelopment of the historic city center, beginning with a preserved southern wing of the palace. The Old Bulwark, an essential part of the old port, has been rehabilitated. The district Ueckermünde East (Garden City), was renovated as part of the basic urban renewal East. The area had been characterized by prefabricated buildings with a high housing vacancy, leading to partial restoration measures and restructuring processes. The early 1990s also saw the restoration of many hotels, guest houses, apartments, and shops in the city center. A marina with 400 berths and 200 apartments was built in the vicinity of the Szczecin Lagoon. In 2001 Ueckermünde received the title of "state approved resort". For its exemplary city planning, Ueckermünde was given a national award in 2002 along with the cities of Eggesin and Torgelow.
География
Одер лагунасында орналасқан қала (Одерхафф, Штеттиннер Хафф) Германияның ең солтүстік-шығыс порты болып табылады. Мемлекет тарапынан ол курорттық қала ретінде танылған, сондай-ақ Германия аумағында сақталған Померания герцогтарының соңғы сарайы осы қалада орналасқан. Қаланың атымен аталатын Уэкер өзені осы лагунаға құяды; Уэкермюнде атауының мағынасы – "Уэкердің сағасы". Айналасы, тіпті теңіз деңгейінен 20 метрлік биіктіктегі сирек жерлерден қарағанда да, көбінесе тегіс жазықтан тұрады. Сонымен қатар, қала Ueckermünder Heide (орманды дала) атауын берген. Бұл Батыс Померанияның ең ірі орманды аймағы, солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 50 шақырымнан астам қашықтыққа созылып, Польшаның Полице қаласына (неміс тілінде – Политц) дейін жетеді.
The town, lying on the Oder Lagoon (Oderhaff, Stettiner Haff) is Germany's northeasternmost port city. It is recognized by the state as a resort town, and it is home to the last palace of the Dukes of Pomerania still in existence on German soil. The town's namesake, the River Uecker, empties into the Lagoon; Ueckermünde means "mouth of the Uecker". The surrounding area, even when seen from the odd spot that reaches 20 m above sea level, is almost flat. The city also gave the Ueckermünder Heide (heath and woodland) its name. It is Western Pomerania's biggest wooded area, and stretches from the northwest to the southeast over 50 km to the Polish town of Police (Pölitz in German).
Одер лагунасының тарихы
1889 жылы Уэкер өзенінде моншахана ашылды. 1924 жылы Уэкермюндеде лидо ашылды, ал 1927 жылы Уэкермюнде Одер лагунасында Beach Hall ашылды. 1935 жылы қалалық шипажай және туристік бірлестік құрылды. Осы кезеңнен бастап Уэкермюндеден алғашқы түсқағаздар шықты, онда "Хаффбад Уэкермюнде, демалыс іздейтін қонақтар үшін қолжетімді курорт" деп жазылған. Соғыстан кейін жағалаудың көп бөлігінде терең орлар пайда болды, ал жолаушылар кемелері мен гидросамолеттердің тоқтау тұрағы қирады. 1950 жылдары бас Уэкерде пароход тоқтағысы болды (1959); жағажай паркі жоспарланды және жағажай залы қайтадан салынды. 1960 жылдары қала он километрлік қорғалатын аймақ деп жарияланған белдеудің бойында салынды. 1969 жылы Уэкермюнде қаласына жауапты демалыс үшін муниципалдық бірлестік құрылды. Келесі жылы Уэкермюнде, Мёнкебуде, Грамбин және Вогельсанг жергілікті қауымдастықтарының бірлескен туристік кәсіпорынын дамыту үшін "Hafftourist" құрылды. Бірігуден кейін барлық жағажай қайта ұйымдастырылып, кеңейтілді және қолжетімді болды.
In 1889 a River Bathhouse opened on the Uecker. In 1924 the lido opened in Ueckermünde, and in 1927 the Beach Hall opened at the Ueckermünde Oder Lagoon. In 1935 the Urban Spa and Tourist Association were founded. From this period, the first postcards of Ueckermünde reading "Haffbad Ueckermünde, the cheap resort for guests looking for relaxation" appeared. After the war, large parts of the beach had very rough trenches, and the pier, used for mooring passenger ships and seaplanes, was destroyed. In the 1950s, there was a steamboat pier at the head Uecker (1959); the beach park was designed and the beach hall was rebuilt again. In the 1960s the city was built around a ten kilometer long belt declared a conservation area. In 1969 the municipal association for recreation Haffküste Ueckermünde responsible for the city Ueckermünde was formed. In the following year the Hafftourist, an economic project of the local communities Ueckermünde, Mönkebude, Grambin and Vogelsang, was created to promote joint tourism ventures. After the reunification the whole beach was reorganized and expanded and made accessible.
Уеккермюнде санаторийінің тарихы
Уэкермюндеде көп жылдар бойы үлкен психиатриялық аурухана болған. Қазір Кристофер ауруханасы деп аталатын бұл аурухана, 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында өте прогрессивті болып, инновациялық емдеулер мен терапияларды қолданған. Психикалық және физикалық кемістіктері бар пациенттер емделіп қана қоймай, мүмкіндігі шектес болса да жұмысқа орналастырылып, дамытуға көмектеседі. Нацистер билікті басып алғаннан кейін, психикалық аурулармен және мүгедектермен қарым-қатынас жасаудың саяси ахуалы өзгерді. Уэкермюндер ауруханасы «T4» операциясы деп аталатын іс-қимылдың салдарынан ондаған мың әлсіз науқастарды жаппай өлтірумен танымал болды, олардың көпшілігі «құнды емес» балалар деп есептелді. Уэкермюнде, әрине, Помераниядағы осы операцияның маңызды орталығы болды. Қырқындар Батыс Помераниядағы медициналық мекемелерде және жартылай түрлендірілген SS казармаларында орын алды. Жүздеген адамдардың өлтірілуі жасырылып, олардың өлімі аурухана тізімдеріне «қалыпты» аурулармен байланысты өлім ретінде тіркелді.
Ueckermünde has had a large psychiatric hospital for many years. The hospital, now called the Christopher's Hospital, was, in the late 19th and beginning of the 20th century, highly progressive, employing innovative treatments and therapies. Patients with mental as well as physical disabilities were not only treated, but as far as possible employed and promoted. With the takeover by the Nazis, the political environment for dealing with the mentally ill and disabled changed. The Ueckermünder hospital gained notoriety in the wake of the so called Action T4, with the large scale murders of tens of thousands of helpless patients, many of them deemed "unworthy" children. Ueckermünde was obviously an important center of this action in Pomerania. Murders took place in medical institutions in Western Pomerania and partly in converted SS barracks. The murders of hundreds were covered up and their deaths entered as "normal" disease related deaths in hospital records.
Көршілес қауымдастықтар
Шығыс жағынан сағат тілі бойынша: Vogelsang Warsin, Eggesin, Liepgarten, Lübs, Mönkebude және Grambin.
Clockwise from the east are: Vogelsang Warsin, Eggesin, Liepgarten, Lübs, Mönkebude and Grambin.
Инфрақұрылым
Ueckermünde-ге A 20 автобанының Pasewalk West немесе Pasewalk Süd түйіскен жерінен жетуге болады. Анклам мен Пренцлау қалалары арасында өтетін Bundesstraße (Федералды автомобиль жолы) B 109 қаланың батысынан 13 км жерден өтеді. Ueckermünde – Пасевактан басталатын теміржол желісінің соңғы стансасы. Жолаушылар кемелері Уседом аралындағы Шчецин, Свинуйст және Камминке қалаларына жүйлі түрде қатынайды. Сонымен қатар, Берлин-Уседом велосипед жолы да қаладан өтеді.
Ueckermünde can be reached from the Pasewalk West or Pasewalk Süd interchange on Autobahn A 20. Bundesstraße (Federal Highway) B 109 running between Anklam and Prenzlau passes 13 km to the town's west. Ueckermünde is the last stop on the railway line from Pasewalk. Passenger ships sail regularly to Szczecin, Świnoujście and Kamminke on the island of Usedom. Also, the Berlin Usedom cycling highway passes through the town.