Кіріспе

Глебионис коронар, бұрын Chrysanthemum coronarium деп аталған, Asteraceae тұқымдасына жататын гүлді өсімдіктер түрі. Ол Жерорта теңізі аймағына тән. Шығыс Азияда және Солтүстік Американың жекелеген аймақтарында өсіріледі және жабайылап өседі. Glebionis coronaria жапырақтары көкөніс ретінде қолданылады. Ағылшын тіліндегі кең таралған атаулары: гирлянда хризантемасы, хризантема жапырақтары, chop suey жапырақтары.

Сипаттамалары

Гирлянда хризантемасы – жапырақты, бір жылдық өсімдік. Оның гүлдері кішкентай гүлшоғырларында сары қауырсын тәрізді гүлдері мен хош иісті, екі рет тілімделген жапырақтары болады. Тұқымдары қабырғалы және қанатты ципселалар түрінде келеді. Бұл көкөніс қоңыржай немесе сәл суық климатта жақсы өседі, бірақ ыстық жаз айларында ерте гүлдеуге көшеді. Тұқымдары көктемнің басында және күзде себіледі. "Өсімдік минералдар мен витаминдерге бай, оның құрамында 610 мг/100 г калий және 3,4 г/100 г каротин бар (жеуге жарамды бөліктерінде). Сонымен қатар, өсімдікте сабақ, жапырақ және тамыр тіндерінде әр түрлі антиоксиданттар кездеседі, олар адам денсаулығы үшін ұзақ мерзімді пайдалы болуы мүмкін, бірақ оның құрамында уытты (диоксин) қасиеттері де анықталған. C. coronarium var. spatiosum-нан алынған экстракттар Lactobacillus casei бактериясының өсуін тежейтіні дәлелденді, ал бұл бактерия адам ішегінің пайдалы микрофлорасына жатады."

Ас дайындауда

Бұл өсімдіктің жапырақтары көптеген азиялық тағамдарда қолданылады. Корея тағамдарында өсімдік ссукгат (쑥갓) деп аталады және түрлі сорпалар мен қайнатпалардың құрамына, сондай-ақ гарнир ретінде (намуль) қолданылады. Қытай тағамдарында кантон диалектісінде tong ho choy, ал мандаринше tóng hāo cài (茼蒿菜) деп аталады. Ол қуырылған тағамдарға, қайнатпаларға, тостаған тағамдарға және қазанға салынады. Жапон тағамдарында шунгику (春菊 "көктемгі хризантема") деп аталады және набемоноға, күрішке қосылып, немесе соя соусы мен күнділдік тұқымымен бірге гарнир ретінде беріледі. Вьетнам тағамдарында бұл жасыл шөп cải cúc немесе tần ô деп аталады және сорпаға (canh) немесе түрлі лапшалы тағамдарға қосымша ретінде қолданылады. Қазанда оны соңғы сәтте салады, артық пісіп кетпеуі үшін. Критте mantilida (μαντηλίδα) деп аталатын түрінің нәзік жас өркендерін жергілікті тұрғындар шикі жейді немесе буға пісіреді (грек тағамдарына қараңыз).