Кіріспе

Римдегі археологиялық орын, Италия
Римдегі ескерткіш

Umbilicus Urbis Romae — "Рим қаласының ортасы" — қаланың символдық орталығы, ежелгі Римдегі барлық қашықтықтарды өлшеу үшін қолданылатын анықтамалық нүкте болды. Ол Рим форумында орналасқан, оның қалдықтары әлі де көрініп тұр. Бұл қалдықтар Септимий Север аркасы мен Вулканалдың қасында, Рострадан кейін орналасқан. Бастапқыда мәрмәрмен жабылған Umbilicus қазір 2 метр биіктігі және 4,45 метр диаметрі бар қарапайым кірпіштен тұрған ядро.

Тарих

Римдік аңыз бойынша, Ромул қалаға негіз салғанда Форумда дөңгелек шұңқыр қазған. Жылдың алғашқы өнімдері құрбандық ретінде осы шұңқырға тасталса, Римнің барлық жаңа азаматтары өздерінің туған жерінен бір уыш топырақ салуға міндетті болған. Mundus (латынша, "дүние"), тек әдеби көздерден ғана белгілі, жер асты құрылысы, жер асты әлеміне қақпа деп есептелген. Umbilicus Urbis Romae жер астындағы Mundus-тың сыртқы (жер үсті) бөлігі болған болуы мүмкін. Mundus жылына үш рет ғана ритуалдық түрде ашылған. Бұл күндер діни себептермен ресми іс-шараларға тыйым салынған, "dies nefasti" деп есептелген, себебі сол кезде жер асты әлемінің зұлым рухтары шығып кетеді деп ойлаған. Алғашқы Umbilicus тас құрылысы б.з.д. II ғасырында салынған болуы мүмкін. Алайда, қазіргі қираған орындары император Септимий Севердің тұсындағы кезеңге жатады. 203 жылы оның жеңіс аркасының құрылысы ежелгі Umbilicus-қа тиістік еткен, ол көбірек орын беру үшін қайта жаңартылған. Жаңа ескерткіште ескі ескерткіштің фрагменттері қолданылған. Umbilicus-тың Август (шамамен б.з.д. 20 ж.) жақын жерде салған Milliarium Aureum-нан бөлек құрылым деп саналады және ол да қашықтық өлшемі үшін сондай-ақ мақсатта қолданылған.