Кіріспе
Орталық және Оңтүстік Американың халықтық өнері
Нихо (жекеше: "нихо", "ниша" деген мағынада) – Орталық және Оңтүстік Америкада кең таралған халықтық өнердің бір түрі, көбінесе діни мақсатта қолданылады, бірақ кейде тек ерекшелігімен көзге түседі. Диорамаларға ұқсас, олар әдеттегі үй заттары мен қолөнер материалдарынан жасалады және дәстүрлі түрде римдік католицизм, метистік руханият және халық мәдениетінің элементтерін біріктіреді. Нихо бұйымдары әртүрлі жерлерде әртүрлі атаулармен аталады: оларды ретабло деп те атайды, немесе жергілікті аттары болуы мүмкін. Перу ретаблосы – бұл жерде талқыланбайтын бірнеше түрлі көшпелі формаларды қамтитын стиль. Оңтүстік Америкада діни бейнелерді көрсету үшін үстелдер мен тұғырларға қойылған әшекейлі қораптарды, "нихо" деп атайды, көру осыған дейін кең таралған. Бұл қораптар діни құрбандық орны ретінде (маңызды діни оқиғаны белгілеу үшін) немесе әулиеге құрмет көрсету үшін қолданылуы мүмкін. Құрылымдық ерекшеліктеріне ілмекті есіктер, оюлы жиектер және көп панельдер жатады. Қораптың ішінде нихоның құрметіне жасалған орталық тұлға немесе нысан орналасқан. Олар көбінесе жарқын түстермен боялады, көбінесе ашық және қараңғы түстердің контрасты қолданылады, және әдетте көзге жарасықты болады.
Нысандар
Нихо өнері Рим католик шіркеуінің қасиеттілерді ағашқа немесе қалайыға салу дәстүрі – ретаблоның халыққа тараған түрі ретінде пайда болды. Ретаблоның үлкен, жалпақ панельдерінен өзгеше, нихолар кішкентай, көлеңке қорапша стилінде жасалған. Қораптың ішінде нихоның құрметіне немесе естелігіне арналған басты нысан немесе орталық тұлға орналасқан. Суретпен қатар, нихолар діни және халық мәдениетінен әртүрлі бейнелер мен заттармен әсемделген, әсіресе Құдай ананың суреттері, әулиелер, қасиетті жүрек, лотереядан алынған кейіпкерлер, "Күндердің мерекесінде" (Dia de los Muertos) қолданылатын заттар мен бейнелер, сондай-ақ халық батырлары бейнеленген.
Материалдар
Нихолар үйде немесе қоғамда оңай алуға немесе табуға болатын заттардан жасалады. Дінге арналған бұл заттар әдетте қарапайым болады, әсіресе католик шіркеуінің әдетте әшекейлі иконаларымен салыстырғанда. Көлеңке қорабы сигара қорабынан немесе басқа көптеп өндірілген ағаш ыдыстардан оңай жасалуы мүмкін, бірақ жеңіл ағаштан, қайта өңделген қалайыдан немесе шыныдан да құрастырылуы мүмкін. Қораптың және жиегінің түрлі-түсті дизайны тек бояумен ғана емес, сонымен қатар тігізгіштермен, жылтырмен, тізбекпен, жіп немесе арқанмен, қағаз-машеден және кез келген ұсақ-түйек заттардан жасалады. Нихолардың ішіндегі басқа да әшекейлерге милагро әшекейлері, моншақтар, тастар, шегелер және басқа да жасалған немесе табылған заттар кіреді.
Тақырыптар
Тематикалық тұрғыдан алғанда, дәстүрлі нихолар үй ішіндегі құрбандық орындарының бір бөлігі немесе олардың жалғасы болып табылады және әулиелерді, ата-бабаларды немесе адақ-адақ сыйлықтарды (ex voto) бейнелейді. Олар қасиетті орындар, қорғау немесе құлшыну нысандары ретінде танылуы мүмкін және діни амалдардың белсенді бөлігі болуы мүмкін. Ең көп кездесетін орталық тұлға – Мәриям Ана, әсіресе Орталық Америкада Гвадалупа Ана. Заманауи нихолар дәстүрлі емес тақырыптарға, оның ішінде діни емес немесе қызық тақырыптарға қарай кеңейді, бірақ Латын Америкасы мәдениетіндегі тақырыптар мен бейнелерді көрсетуді жалғастырады.