Кіріспе

АҚШ Теңіз жауынгерлерінің майоры (1920–2000)

Роберт Гюго Данлап (19 қазан 1920 – 24 наурыз 2000) – Екінші дүниежүзілік соғыстағы Иво Джима шайқасында мылтық ротасының капитаны болып, міндетінен асып түсетін батылдығы үшін «Құрмет медалімен» марапатталған АҚШ Теңіз жауынгерлерінің майоры.

Алғашқы жылдар

Дунлап 1920 жылдың 19 қазанында Иллинойс штатының Абингдон қаласында дүниеге келген. Ол Абингдон қаласында оқып, 1938 жылы орта мектепті бітірген. Орта мектепте футбол, баскетболмен айналысып, жеңіл атлетика командасының мүшесі болған. Сондай-ақ, сыныптық қойылымдарға қатысқан. Одан кейін Монмут колледжінде (Иллинойс штаты) оқыды, онда ол көрнекті футболшы және жеңіл атлет болды. Соңғы курста студенттік ұйымның қазынашысы болып сайланды, экономика және бизнес басқару мамандығын таңдап, математиканы қосымша пән ретінде оқыды. 1942 жылдың мамыр айында бакалавр дәрежесін алып бітірді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Биіктігі 1 метр 70 сантиметр, салмағы 67 килограмм, ол 1942 жылдың 5 наурызында 21 жасында, Монмут колледжінде оқып жүрген кезінде, теңіз жауынгерлерінің резервтік құрамына енді. Сол кезде ол жеке құрамның бірінші сыныбына көтерілді және 9-шы резервтік округтің взвод басшыларының тобында бітіруіне дейін белсенді емес тізімге енгізілді. 1942 жылдың мамыр айында белсенді қызметке шақырылып, Вирджиния штатының Квантико қаласында офицерлік кандидаттарға жіберілді. 1942 жылдың 17 шілдесінде әскери қызметтен босатылып, келесі күні екінші лейтенант болып тағайындалды. Квантикодағы резервтік офицерлер курсынан кейін 2-ші лейтенант Дунлап парашюттік оқуды сұрады және Калифорниядағы Сан-Диегодағы Гиллеспи лагеріндегі парашюттік оқу мектебіне жіберілді. 1942 жылдың 23 қарашасында парашютші болып тағайындалды, ал келесі айда 3-ші парашюттік батальонға тағайындалды. 1943 жылдың сәуір айында бірінші лейтенант болып жоғарылатылған ол 1943 жылдың соңында Соломон аралдарындағы Вела Лавелла және Бугенвиллге шабуылға қатысты. Бугенвиль науқаны кезінде 1-ші лейтенант Дунлап 1-ші парашют полкіне қосылғанда адмирал Уильям Ф. Холсиден мақтау қағазымен марапатталды (кейіннен Теңіз күштері мен теңіз жаяу әскерлерінің мақтау медаліне жаңартылды). 1943 жылдың 9 желтоқсанында оның атқыштар взводы жапондықтардың қатты пулемет атысына тап болды. Взвод командирі ретінде ол өзін қатты атысқа ұшыратып, өзінің шаршаған взводын жинап, оны ұстанымына келтіріп, жоғалған жерді қайтадан иелендіре алды. Сол кезде оның командирі ол туралы былай деді: "Көрінетін тыныш, қайта қадам басқан тұлға, бұл офицер майдандағы көшбасшылықтың керемет қасиеттерін көрсетті. Шебер, батыл және қиындыққа төтеп беретін". Бірінші лейтенант Дунлап 1944 жылдың наурыз айында Америка Құрама Штаттарына оралды және Калифорния штатының Оушенсайд қаласында құрылған 5-ші теңіз жаяу әскерлері дивизиясына қосылды. Ардагер офицер 26-шы теңіз жаяу әскерлерінің 3-ші батальонының G ротасындағы пулемет взводының командирі болды. 1944 жылдың жазында екінші рет шетелге аттанды және 1944 жылдың 2 қазанында капитан болып көтерілді. Жаңа шенімен ол 26-шы теңіз жаяу әскерлерінің 1-ші батальонының C ротасының командирі болды, ол Иво Джимадағы Құрмет медалін алғанда осы қызметте болды. Иво Джима жорығы кезінде 1-ші батальонның 26-шы теңіз жаяу әскерлері дивизиясының 5-ші теңіз жаяу әскерлері дивизиясының C ротасының командирі ретінде капитан Данлап өз ротасын артиллерия, миномет, мылтық және пулемет атысынан төменгі жерден дөңгелекке қарай табанды түрде алға жылжытты, содан кейін жау оқтар мен оқжаздардың жойқын жауын төккен жартастарға қарай аттанады. Бұл 1945 жылдың 19 ақпанында, алғашқы қонудан кейінгі күн еді. Жаудың атысы тым күшті болғандықтан, ол жоғарғы жақта орналасқан үңгірлерге қарай алға жылжуды тоқтатты. Капитан Дунлап өз ротасын ұстап, өзінің алдыңғы шебінен шамамен 200 метрге жалғыз жырлап барды, ал оның адамдары қорқыныш пен таңғалумен қарап тұрды. Жапондықтардың шебінен 50 метр қашықтықтағы жартастан капитан жаудың қарулы позицияларын байқап, өз шебіне оралып, маңызды ақпаратты артиллерия мен теңіз қарулы бөлімшелеріне жеткізді. Өзінің қауіпсіздігіне мән бермей, ол өзін ашық жерде ұстап, дәлдікпен оқ атуды бақылады. Капитан Данлап екі күн, екі түн бойы тынымсыз жаудың атысы астында жұмыс істеді, ол жаудың қолға түспейтін позицияларына қарсы соққылайтын бомбалауды шеберлікпен жүргізді. Осы маңызды кезеңінде оның ротасы ауыр зардап шекті, бірақ өзінің рухтандыратын басшылығы мен батыл күресу рухымен капитан Данлап өз адамдарын ерлікпен күресуге итермеледі, бұл сол сектордағы жапон қарсы шараларын шешуші жеңіске ұшыратты. 1945 жылдың 26 ақпанында капитан Дунлап сол жамбасына оқ тиіп жарақаттанды. Ол Иво Джимадан эвакуацияланды және кейін Гуам, Перл-Харбор, Сан-Франциско және Иллинойс штатындағы Ұлы көлдердегі АҚШ әскери-теңіз ауруханаларында емделді. Құрмет медалімен президент Гарри С. Трумэн 1945 жылдың 18 желтоқсанында Ақ үйде өткен салтанатта капитан Данлапқа табыс етті. Кейіннен, шамамен 14 ай ауруханада болғаннан кейін, капитан Дунлап 1946 жылдың 20 сәуірінде Ұлы көлдердегі әскери-теңіз ауруханасынан шығарылды. 1946 жылдың қыркүйегінде белсенді емес қызметке кіріп, 1946 жылдың 1 желтоқсанында майор шенімен зейнеткерлікке шықты.

Соғыстан кейінгі кезең

Теңіз жауынгерлер корпусынан шыққаннан кейін Дунлап туған штаты Иллинойсқа оралып, мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді. 1973 жылы Дунлап Иллинойс штатының Америка революциясының ұлдары қоғамына мүше болды. Дунлап Иво Джимада қолданған M1941 Джонсон мылтығын сақтап, оны үйінде көрсететін болды; ол жергілікті тарихтың құнды мүліктерінің біріне айналды. A0009 сериялық нөмірі бар мылтық қазір Гейлсбург қаласындағы (Иллинойс штаты) Simpson Ltd, Firearms for Collectors компаниясында тұрақты түрде қойылған. 1949 жылы Джон Уэйн Paramount Pictures атынан Дунлапқа хабарласып, оның оқиғасының кино құқықтарын сату мүмкіндігін қарастыруын сұрады. Дунлап фильм соғысты әдемілеу бейнелейді деп ойлап, ұсыныстан бас тартты.

Өлім

Дунлап 2000 жылдың 24 наурызында 79 жасында дүние салды. Ол Иллинойс штаты, Монмут қаласындағы Уоррен округінің естелік саябағына жерленді.