Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Австралия үкіметіне тиесілі электр энергиясын жеткізуші (1946–1999)
Electricity provider owned by the South Australian Government (1946–1999)
Оңтүстік Австралияның Электр Энергиясы Тресті (ETSA) 1946 жылдан 1999 жылы жекешелендірілгенге дейін Оңтүстік Австралия үкіметіне тиесілі, вертикальды интеграцияланған монополиялық электр энергиясын жеткізуші болды.
The Electricity Trust of South Australia (ETSA) was the South Australian Government owned monopoly vertically integrated electricity provider from 1946 until its privatisation in 1999.
Алғашқы жылдары (18821900)
Аделаиданың алғашқы қоныстанушысы Чарльз Тодд колониядағы және одан тыс жерлерде телеграф байланысын бақылаған, сонымен қатар электрлік көше жарығын енгізу идеясын ұсынды, бұл қоғамдық электр қуатын қамтамасыз етуді қажет етті. 1882 жылы Парламент актісімен Оңтүстік Австралия электр компаниясы құрылды, бірақ компания электр энергиясын өндіруді ешқашан бастамады, себебі негізінен табиғи газды пайдаланып қуат беруші Оңтүстік Австралия газ компаниясының мүдделерін қорғаушылардың қарсылығына тап болды. Оңтүстік Австралия электр жарығы және қозғалтқыш қуаты компаниясы 1895 жылғы наурыз айында тіркелді, бірақ сапасы нашар болды. Ғасырдың басында жағдай өзгерді, ең алдымен инженер Фредерик Уильям Герберт Уидонның (1872–1947) тағайындалуы арқасында, Викторияда мүдделері бар Австралияның электр жарығы және тарту компаниясымен бірге, барлық активтерімен компанияны сатып алып, 1900 жылы Аделаидаға электр қуатын жеткізуді бастады. Уидон осы уақытта Гренфелл көшесі мен Шығыс террасасының бұрышында жаңа көмірмен жұмыс істейтін электр станциясының жоспарларын жасады, ал жаңа электр станциясының Гренфелл көшесіне қараған негізгі ғимаратын Оңтүстік Австралия сәулетшісі Альфред Уэллс бір қабатты дизайнмен жобалады. 400 киловатт қуатты таратуға қабілетті қазандықтар, бу генераторлары және тұрақты ток (DC) электр генераторын қамтитын жаңа электр станциясы 1901 жылғы 19 қарашада ашылды. 1917 жылға қарай электр станциясының қуаты 12 000 киловатқа жетті, бұл үлкен сұранысқа байланысты болды. Уидон және AESCo-ның басқа директорлары техникалық проблемалар осы жерде қуатты арттыруға кедергі келтіретінін болжады және Порт өзеніндегі Осборн жерінде жаңа станция салу жоспарларын әзірлеуге кірісті. 1918 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін құрылыс кешіктірілді, ал екі жылдан кейін Гренфелл көшесіндегі электр станциясы жабылды. 1989 жылы ғимарат мемлекеттік және федералдық үкіметтерге Танданда ұлттық аборигендік мәдени институтын құру үшін берілді.
Charles Todd, an early settler in Adelaide who oversaw telegraphic communications in the colony and beyond, also introduced the idea of electrical street lighting, necessitating a public electricity supply. An Act of Parliament created the South Australian Electric Company in 1882, but the company did not ever start to produce electricity, owing mainly to opposition by those holding interests in the South Australian Gas Company, which supplied power using natural gas. The South Australian Electric Light and Motive Power Company was registered in March 1895 but the quality was poor. Around the turn of the century, things started to change, firstly through the appointment of engineer Frederick William Herbert Wheadon (1872–1947 along with the Electric Lighting and Traction Company of Australia, which had interests in Victoria, bought the company, with all of its assets.) began supplying electricity to Adelaide in 1900. Wheadon in the meantime created plans for a new coal fired power station on the corner of Grenfell Street and East Terrace, with the main buildings fronting Grenfell Street designed by South Australian architect Alfred Wells in a single storey design. The new power station, incorporating boilers, steam generators and a direct current (DC) electric generator able to distribute 400 kilowatts, opened on 19 November 1901. By 1917, the output of the power station was 12,000 kilowatts, driven by the great demand. Wheadon and other directors of AESCo foresaw that technical problems would inhibit increasing the power output at that site, and started working on plans for a new site at Osborne on the Port River. Construction was delayed by the outbreak of World War I in 1918. and two years later, the Grenfell Street Power Station closed down. In 1989 the building was acquired by the state and federal governments for the creation of Tandanya National Aboriginal Cultural Institute.
Екінші дүниежүзілік соғыс және көмір тапшылығы (1939-1946 жылдар)
Осборн станциясындағы қазандықтар бастапқыда Жаңа Оңтүстік Уэльстен импортталған қара көмірді пайдаланды, ол 1946 жылға дейін Аделаида қаласына электр энергиясымен қамтамасыз етуде монополия құрды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде көмірдің қоры күрт азайды. Штат үкіметі штат үшін сенімді, ұзақ мерзімді көмір көзін табуға тырысты, және Лейх Криктегі Телфорд карьерінен алынған тасты көмір, сапасы төмен болғанымен, ең қолайлы деп есептелді. Кен орындары кеңейгендей көрінді және көмірді ашық карьер әдісімен өндіру мүмкін деп саналды. 1941 жылы іздеу-барлау бұрғылау жұмыстары басталды және алғашқы ашық карьерді дамыту жоспарлары жасалды. Либералды және Кантри Лигасының (кейін Оңтүстік Австралия Либералдық партиясы) премьері Том Плейфорд басқаратын Оңтүстік Австралия үкіметі Лейх Крик көмірін пайдалануға міндеттелді, ал қазба жұмыстары 1943 жылы басталды.
The boilers in the Osborne station initially used black coal imported from New South Wales, which, until 1946, held a monopoly over electricity supplies in Adelaide. During World War II, coal supplies became critically low. The state government sought to establish a reliable long term source of coal for the state and the sub bituminous coal from the Telford Cut at Leigh Creek, though of poorer quality, was considered the most viable source. The deposits seemed extensive and extracting the coal by open cut methods was considered feasible. Exploratory boring started in 1941 and plans were made to develop the first open cut mine. The South Australian Government, led by Liberal and Country League (later Liberal Party of South Australia) Premier Tom Playford, had committed to the use of Leigh Creek coal, and excavation started in 1943.
ETSA-ны құру
1946 жылы AESC үкімет ұсынған Лик Крик көмірін пайдаланудан бас тартты, тіпті қара көмірді ғана пайдалана алатын қазандықтарды сатып алуға дейін барды. Плейфорд компанияны мемлекеттік меншікке алу үшін Орталық қордан қаржы сұрады, және бұл сұраныс Еңбек партиясының премьер-министрі Бен Чифли тарапынан қабылданды. AESC-ті мемлекеттік меншікке алу мақсатымен 1946 жылдың қыркүйегінде Оңтүстік Австралия Электр Желісі (ETSA) құрылды. 48 жыл бойы AESC-ті басқарған бас инженер Ф. В. Х. Уидон шамамен 73 жасында зейнетке шықты. Осборн "Б" электр станциясының құрылысы 1947 жылы басталды және жақын арада аяқталды. Осборн электр станцияларындағы қазандықтар Лик Крик көмірін жағу үшін қайта жабдықталды. 1948 жылы Лик Крик көмір кенінің басқаруы ETSA-ға, оның ең ірі тұтынушысына берілді. ETSA Порт-Аугуста жанында ірі электр станцияларын салды: Плейфорд А 1954 жылы, Плейфорд Б 1963 жылы, ал кейіннен 1985 жылы Солтүстік және Торренс аралында салыныс аяқталды. Бірлескен Плейфорд А және В станцияларының жалпы қуаты Солтүстік электр станциясының қуатына тең болды. Лик Крикте ірі экскаваторлар мен тиімді тау-кен жабдықтарын пайдалану, сондай-ақ Орталық теміржолдарының күшімен Лик Крик пен Порт-Аугуста арасындағы теміржол желісін қайта жаңарту, көмірдің экономикалық өндірісіне және электр станциясына жеткізілуіне әкелді. Pacific National 2001 жылдан бастап көмір тасымалдау қызметін жүзеге асырды.
In 1946, AESC refused to use Leigh Creek coal as proposed by the government, even going to the extent of buying boilers that could only use black coal. Playford responded by requesting Commonwealth funds to nationalise the company, which was provided by Labor Prime Minister Ben Chifley. The Electricity Trust of South Australia (ETSA) was created in September 1946 for the nationalisation of AESC. Chief engineer F. W. H. Wheadon, who had led AESC for 48 years, retired at this point, aged around 73. Work on the Osborne 'B' Power Station started in 1947 and was completed soon after. The boilers at the Osborne Power Stations were modified to burn Leigh Creek coal. In 1948, control of the Leigh Creek coalfield was transferred to ETSA, its largest user. ETSA built major power stations near Port Augusta: Playford A was completed in 1954, Playford B in 1963 and later Northern in 1985, and on Torrens Island. The combined Playford A and B plants had a total generating capacity of Northern Power Station was fuelled by Leigh Creek coal. The use of large excavating machines and efficient mining equipment at Leigh Creek, together with the rebuilding of a railway line between Leigh Creek and Port Augusta by the Commonwealth Railways, resulted in economic production and delivery of coal to the power station. Pacific National provided the coal freight service from 2001.
Жекешелендіру
1990 жылдардың басында Мемлекеттік банк банкротқа ұшырағаннан кейін Оңтүстік Австралия банкты құтқару міндеттемесін орындағаннан соң үлкен қарызбен қалды. 1997 жылғы штаттық сайлауға дейін Ольсеннің либералдық үкіметі ETSA-ны жекешелендірмейтінін уәделеді. Бірақ қайта сайланғаннан кейін үкімет нашар қаржылық жағдайды негізге ала отырып, Мемлекеттік бас аудитордың ескертуі және Австралия Ұлттық Электр энергиясы нарығының енгізілуі сияқты жаңа мәліметтерге сілтеме жасай отырып, жекешелендіру жоспарларын іске қосты. 1997 жылғы штаттық сайлаудан кейін Ольсеннің либералдық үкіметі заң қабылдау үшін либералдық емес Жоғарғы палатаның тағы екі депутатының қолдауына мұқтаж болды, ал Австралия демократтары үш орынмен билік тепе-теңдігін сақтап қалды. Алайда, Жоғарғы палатадан Еңбек партиясынан шығып кеткен Терри Кэмерон мен Тревор Кротерс тәуелсіз депутат Ник Ксенофонды белсенділікке тартты. 1998 жылы Ксенофон Кэмеронмен және үкіметпен бірге ETSA электр энергиясын сату туралы заң жобасын екінші оқылымда мақұлдауға дауыс берді. Заң жобасы Кэмерон мен Кротерс либералдық үкіметпен бірге дауыс берген кезде заңға айналды. Олар кейіннен Австралия Еңбек партиясынан кетті. Жекешелендіру вертикальды интеграцияланған бизнестің бөлінуін қамтыды, генерация, тарату, бөлшек сауда активтері бөлек инвесторларға берілді. Алайда, Оңтүстік Австралия үкіметі генерация, тарату және бөлшек сауда активтеріне еркін меншік құқығын сақтап қалды, ал инвесторлар активтерге ұзақ мерзімді жалға алу құқығын алды. Сонымен қатар, үкімет қоғамдық мүдделерді қорғау және қауіпсіздік стандарттарын сақтау мақсатында салалық реттеу жүйесін енгізді. Тарату бизнесін сатып алған компания "ETSA Utilities" (кейіннен "SA Power Networks" деп аталды) деген атау алды, ал бизнестің басқа бөліктерін сатып алғандар өздерінің бизнесі үшін бөлек брендтерді қабылдады. Жекешелендірумен бірге электр энергиясының бәсекелестік бөлшек сауда нарығы құрылды. ETSA-ның бөлшек сауда бөлігі AGL компаниясымен сатып алынды. Бәсекелестіктің пайда болуымен нарыққа басқа электр энергиясын сатушылар да енді, олар тұтынушыларға газ және электр энергиясын бірге жеткізуге арналған тарифтер мен жеңілдіктерге бағытталған таңдау мүмкіндігін ұсынды. Сатудан түскен қаражат есебінен штаттің қаржылық жағдайы айтарлықтай жақсартылғанымен, ETSA-ның жекешелендіруі Оңтүстік Австралия қауымдастығына пайда келтірді ме деген пікірталас жалғасты. Электр энергиясының бағасы өскен жағдайда, ETSA-ның жалпы шығыны он жыл ішінде 2 және 3 миллиард доллар арасында болады деп есептелді.
After the State Bank collapse in the early 1990s, South Australia was left with a large debt after fulfilling its obligation to bail out the bank. In the lead up to the 1997 state election, the incumbent Olsen Liberal government pledged not to privatise ETSA. However, after being re elected, the government proceeded with privatisation plans citing the dire financial situation, with new information such as a warning from the State Auditor General and the introduction of the Australian National Electricity Market. Following the 1997 state election, the Olsen Liberal government needed the support of an additional two non Liberal upper house members to pass legislation, with the Australian Democrats retaining the balance of power on three seats. However, defectors from Labor in the upper house, Terry Cameron and Trevor Crothers, brought independent member Nick Xenophon in to play. In 1998, Xenophon voted with Cameron and the government to proceed with the second reading of the ETSA power sale bill. The bill became law when Cameron and Crothers voted with the Liberal government. They subsequently resigned from the Australian Labor Party. The privatisation involved the disaggregation of the vertically integrated business, with the generation, transmission, distribution and retail assets taken up by distinct investors. However, the South Australian Government retained freehold ownership of the generation, transmission and distribution assets, with the investors acquiring long term leasehold interests in the assets. Also, the Government introduced a regime of industry regulation, calculated to ensure that the public interest was protected and that safety standards are maintained. The purchaser of the distribution business took the name "ETSA Utilities" (later renamed "SA Power Networks"), while the acquirers of the other parts of the business adopted distinct identities for their businesses. With privatisation came the establishment of a competitive retail market for electricity. The retailing component of ETSA was acquired by AGL. With the advent of competition, other electricity retailers entered the marketplace, offering consumers choice competition focussing on tariffs and discounts for "bundling" of gas and electricity supply from one retailer. Although the state's fiscal situation was substantially improved with funds derived from the sell off, debate continued as to whether ETSA's privatisation has been to the benefit of the South Australian community. It was estimated that with higher electricity prices, the net loss from ETSA would total between $2 and 3 billion over a ten year period.
Оңтүстік Австралияның соғыстан кейінгі өсуіне үлес
ETSA Оңтүстік Австралия экономикасының соғыстан кейінгі өсуіне және индустрияландыруына, соның ішінде аймақтық жерлерге заманауи және сенімді электр қуатын жеткізуге қатысты. Электр энергиясын өндіруші, таратушы және сатушы ретінде ETSA жаңа энергия көздерін дамытуға жауапты болды. Көмір Ли-Крикке жақын орналасқан Телфорд-Каттан өндірілді. ETSA электр энергиясын тарату желісін бұрын электр қуаты жоқ немесе тек жергілікті төмен кернеумен (32 вольт) қамтамасыз етілген аймақтарға кеңейтті. Плейфордтың үкімділік кезегінің соңында Оңтүстік Австралияда әлемдегі ең арзан және тиімді электр желілерінің бірі болды. Электр энергиясының бірдей төмен бағасы Тау Гамбиерде де, Торренс аралындағы өндіріс орнында да қолданылды. 2003 жылғы 1 қаңтардан бастап мемлекеттік электр нарығының либерализациясынан кейін AGL-дың электр бағасы орташа есеппен 23,7%-ға өсті. Бұл мәселе Оңтүстік Австралиядағы Еңбекші және Либералдық партиялар үшін саяси даудың тақырыбы болып қала берді: либералдар жекешелендіруді жүзеге асырды, ал Ранн үкіметі бағаның өсуін бекітті. Бағалар одан әрі өсті, және 2017 жылғы 1 шілдеге дейін Оңтүстік Австралияда әлемдегі ең жоғары электр бағасы тіркелді. Оңтүстік Австралиядағы көмір станцияларының жабылуымен бірге күн және жел энергиясының қарқынды өсуі байқалды, бұл үлкен аккумуляторлармен қолдауға алынды. Жаңартылатын энергия көздерінің өндіріс бағаларына әсері басталганда, Оңтүстік Австралияда бәсекеге қабілетті бөлшек сауда бағалары пайда болды.
ETSA participated in the post war growth and industrialisation of the South Australian economy, including providing modern and reliable power for regional areas. As a vertically integrated generator, distributor and retailer of electricity, ETSA was responsible for the development of new energy sources. Coal was mined at Telford Cut near Leigh Creek. ETSA expanded the electricity distribution network to areas where there was previously no supply, or only low voltage (32 volt) supply generated locally. By the end of the Playford era, South Australia had one of the cheapest and most efficient electricity networks in the world. The same low price for electricity was charged in Mount Gambier as it was at the point of production at Torrens Island. Following the deregulation of the state's electricity market from 1 January 2003, AGL's electricity prices increased by an average 23.7%. This continued as a political sore point for both the Labor and Liberal Parties in South Australia: with the Liberals having enacted privatisation, then the Rann government approving the price increases. Further price increases followed, and by 1 July 2017 led to South Australia having the highest electricity prices in the world. With the closure of South Australia’s coal plants there was a rapid increase in solar and wind energy, backed by large scale batteries. As this penetration of renewables has started to flow through to generation prices, South Australia now has more competitive retail pricing.
Бас кеңсесі
ETSA штаб-пәтері көп жыл бойы 233 Солтүстік террасадағы Келвин үйі деп аталатын ғимаратта орналасқан еді. 1925–1926 жылдары Эрик Макмайкл (Семафордағы Одеон Стар кинотеатрының архитекторы) арт-деко стилінде жобалаған бұл ғимарат кейіннен мұра нысаны ретінде тізілді және Қауіпсіздік үйі деп аталды. 2023 жылдың сәуір/мамыр айларында ғимараттың екінші қабатының барлық бөлігін Оңтүстік Австралия Тарих қоры пайдалануға алады.
ETSA headquarters were for years in a building called Kelvin House at 233 North Terrace. Designed by Eric McMichael (architect of the Odeon Star cinema at Semaphore) in Art Deco style in 1925–6, the building was later heritage listed and renamed Security House In April/May 2023 the entire second floor of the building will be occupied by the History Trust of South Australia.