Кіріспе
Ба́н Елачич алаңы (;) – Хорватияның Загреб қаласының орталық алаңы, бан Йосип Елачичтің құрметіне аталған. Ресми атауы – Trg bana Josipa Jelačića. Алаңды халық арасында «Елачич плац» деп атайды. Алаң Загребтің ескі қалалық бөліктері Градец пен Каптолдан төмен, ал Долак базарынан оңтүстікке қарай, батыстан Илица көшесі, солтүстік-батыстан Радичева көшесі, солтүстіктен кішкентай Сплавница және Хармика көшелері, солтүстік-шығыстан Бакачева көшесі, шығыстан Юришичева көшесі, оңтүстік-шығыстан Прашка көшесі және оңтүстік-батыстан Гаева көшесінің қиылысында орналасқан. Бұл Загреб қаласының орталық жаяу жүргіншілер аймағының орталығы.
Ban Jelačić Square (; ) is the central square of the city of Zagreb, Croatia, named after Ban Josip Jelačić. The official name is Trg bana Josipa Jelačića. The square is colloquially called Jelačić plac. The square is located below Zagreb's old city cores Gradec and Kaptol and directly south of the Dolac Market on the intersection of Ilica from the west, Radićeva Street from the northwest, the small streets Splavnica and Harmica from the north, Bakačeva Street from the northeast, Jurišićeva Street from the east, Praška Street from the southeast and Gajeva Street from the southwest. It is the center of the Zagreb Downtown pedestrian zone.
Тарих
Алаңның тарихы 1641 жылы Градце мен Каптолдың төменгі жазығында, Мандушевец бұлағының жанында жаңа базар ашылуымен басталады. Уақыт өте келе, базардың төңірегіне ғимараттар мен жолдар салынды. Алғашында Мандушевец деп аталған бұл орын кейін Хармика деп атала бастады. Ең көне сақталған ғимарат 18 ғасырға жатады және 1 Бан Желачич алаңында орналасқан. 1826 жылы мал базары қазіргі Зриньевка паркіне көшірілді. Хармикаға арбамен жеткізілген азық-түлік тауарлары 1858 жылға дейін сатыла берді. 1848 жылы алаң қазіргі атауымен қайта аталды. Глиптотека галереясының кураторы Анто́н Бауэр оны галереяның жертөлесінде сақтап тұрды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін алаң арқылы көлік қозғалысы күшейді. 1975 жылы алаң көлік қозғалысынан босатылды. Алаң тас блоктармен жаңадан төселді және қалалық жаяу жүргіншілер аймағының бір бөлігіне айналды. Жұмысшылар 1898 жылдан бері канализацияның астымен ағып жатқан Медвещак өзенінің бір бөлігін ашты. Осы бөлігінен 1898 жылы жабылып қалған Мандушевац фонтаны пайда болды. 1990 жылдың 11 қазанында Югославияның тарауы кезінде және Хорватияда 1990 жылғы сайлаулардан кейін Желачичтің тарихи рөлі қайтадан оң бағаланды және мүсіні алаңға қайтарылды, бірақ солтүстік бөлігі оңтүстікке қаратылып орнатылды. Алаңның атауы тағы да Жосип Желачичтің есімімен өзгертілді. Желачич алаңы – Загреб тұрғындарының ең көп жиналатын орны. Жаяу жүргіншілер аймағының бөлігі болғандықтан, оған жеке көлікпен кіруге тыйым салынған, бірақ ол трамвайлардың басты торабы болып табылады. ZET трамвайларының 1, 6, 11, 12, 13, 14, 17 бағыттары күндіз, ал 31, 32 және 34 бағыттары түні бойы осы алаң арқылы өтеді. Қазіргі алаңда классицизм, сецессия және модернизм сияқты әртүрлі сәулет стиліндегі ғимараттар бар. Олардың көптегені ескірген және жөндеуді қажет ететін қасбеттерге ие. Сондықтан олар жарнама берушілер үшін тартымды нысана болып табылады, олар құрылыс жұмыстарын үлкен плакаттармен жабады. Алаңның шығыс бөлігінде Мандушевац фонтаны орналасқан. Алаң Рождество мерекесінде шыршалармен және мерекелік жарықтармен әсемделеді.