Кіріспе
1995 жылғы шешілмеген өлім
Каролина Бёрн (8 қазан 1970 – 7 маусым 1995), австралиялық модель, 1995 жылғы 8 маусымда таңертең Сиднейдегі The Gap жартасынан түбінде табылған. Оның сол кездегі жігіті Гордон Эрик Вуд (ту. 1962), оның қайтыс болған кезде бизнесмен Рене Ривкиннің шофері және жеке көмекшісі болған, 2008 жылғы 21 қарашада оны кісі өлтіргені үшін кінәлі деп танылды және үш жыл Гулберн түзеу орталығында өтті. 2012 жылғы ақпан айында ол танылған кінәсінен босатылды.
1995 жылғы 7 маусымдағы оқиғалар
1970 жылғы 8 қазанда туған Бёрн 1992 жылдан бері Вудпен қарым-қатынаста болған. Ол модель болған, бірақ негізінен Сиднейдегі мінез-құлық және әдеп сабақтарын оқытатын Джун Далли Уоткинс үшін модельдік нұсқаушы ретінде жұмыс істеді. 1995 жылғы 7 маусымда ол жұмысына да, психиатрмен кездесуге де келмеді. Сол күні түстен кейін және кешке Уотсон шығанағындағы "The Gap" маңында оның үш рет көрінгені хабарланды, оның жанында екі адам болды, олардың бірі Вудтың сипаттамасына ұқсас еді. Екі көру, сағат 13:00-де және 15:00-де жергілікті кафе иелері Крейг Мартин мен Лэнс Мелбурн жасады. 1998 жылы, аралықта елден кетіп қайтқан ирланд суретшісі Джон Доэрти, сол күні шамамен сағат 20:30-да Берннің студиясының терезесінен бір адаммен дауласып тұрғанын, ал екінші адам жақын тұрғанын көргенін айтты. Вуд сол күні түстен кейін Уотсон шығанағында болғанын жоққа шығарды. Екі сауалда Вудтың достары Бретт Кокрейн мен Ник Самартс куәлік бергендей, Ривкиннен қоңырау келгеннен кейін шақырылғанға дейін шамамен сағат 13:15-те Поттс-Пойнтте онымен қысқаша тамақтанған. Вуд Ривкиннің өтініші бойынша белгілі лоббист және бұрынғы федералды министр Грэм Ричардсонды кездесуге апарып, содан кейін Ривкин үшін үй шаруасын жасап, шамамен сағат 19:00-де үйге қайтқанын мәлімдеді. Ричардсонның алибиі 2001 жылы полициямен сұхбаттасқанда Ричардсонның сол күні регби лигасының әкімшісі Питер Мурмен түскі асқа отырғанын айтқан кезде күмәндіге ұшырады. Дегенмен, ASIC-тің Offset Alpine акцияларымен жасалған саудаға және нақты иелеріне қатысты тергеуі 1995 жылы басталды және 2005 жылдан бастап Грэм Ричардсон мен Тревор Кеннедиге назар аударылып, 2010 жылы ASIC-тің ешқандай нәтижесіз жабылуына дейін жалғасты.
Шетте тұратын танымал тұлғалар
Бұл интригаға тағы бір себеп – іске қатысы бар атақты адамдардың тізімі. Бёрннің жеке дәрігері, оны 7 маусымда психиатрға жіберген, телеарнадағы танымал дәрігер доктор Синди Пан болды. Бёрннің жақын достарына ойын-сауық шебері Тания Заетта және «Үйге және алысқа» сериалының актрисасы Кайли Уотсон кірді. Бёрннің өлімінен кейін бірнеше апта бойы Уотсон шығанағы маңындағы суреттерімен қаруланған аматор детективтер Далли Уоткинс пен Уотсонның Мартин/Мелбурн туралы ақпаратты табуына себеп болды. 2004 жылы профессор Род Кросс жасаған, биіктіктен құлау, секіру немесе лақтырылу кезіндегі дене физикасы туралы ғылыми есептер Гордон Вудты сотқа тартуға итермелеген жаңа дәлелдердің негізгі бөлігі болды. 2006 жылдың наурызында Жаңа Оңтүстік Уэльс прокуратурасының директоры Николас Каудери полициямен келісіп, Вудты Бёрннің өліміне кінәлі деп айыптауға жеткілікті дәлелдер бар екенін мойындады. Вуд 2006 жылдың сәуір айында Лондонда ұсталды, Австралияға экстрадицияланды және 4 мамырда Сидней соты оны кепілдікпен босатты. 2007 жылдың 6 шілдесінде Вуд Бёрннің өліміне қатысты сотқа жіберілді. Алғашқы сот 2008 жылдың 21 шілдесінде басталды, айыптау тарапынан Марк Тедески КВ, ал қорғау тарапынан Уинстон Террачини КВ қатысты. 2008 жылдың 6 тамызында судья Грэм Барр 2GB радиосының жүргізушісі Джейсон Моррисонмен байланыс жасаған қазылар алқасының мүшесінің кінәлі екендігіне байланысты сот процесін тоқтатып, соттан босатып жіберді. Анонимдік сақталған қазылар алқасының мүшесі, кейбір қазылар алқасының қылмыс орнына (Gap) түнгі сапарды ұйымдастырғанын, оны «зорлаушы» деп сипаттаған және «Вудтың кінәлі екеніне бұрыннан шешім қабылдаған» белгілі бір қазылар алқасының мүшесі ұйымдастырғанын мәлімдеді. Барр: «Мен қазылар алқасын босатуға мәжбүр болдым, өйткені кейбір қазылар алқасы менің нұсқауларыма бағынбады және тәртіпсіздік жасады». Екінші сот 2008 жылдың 25 тамызында басталды және Жаңа Оңтүстік Уэльс сотының тарихында алғаш рет әдеттегі 12 емес, 15 қазылар алқасы ант берді. Айыптау тарапынан шақырылған куәгерлердің арасында Пан, Ричардсон, Уотсон, Заетта, Синглтон, Фосетт, Боб Хаган және спорт журналисі Фил Ротфилд болды. Тони Бёрн, Питер Бёрн, Далли Уоткинс және оның қызы Кэрол Клиффорд куәлік берді. Доэрти мен Кокрейн шетелден видеобайланыс арқылы куәлік берді. Полиция куәгерлерінің арасында Трейси Смит пен Пол Гриффитс (оқиға орнында болған қызметкерлер), сержант Марк Паудерли, сержант Невилл Грейторекс (полиция процедуралары туралы куәлік берді), аға констебль Лиза Кэмвелл (денені тапқан) және істі алғаш тергеген Роуз-Бейдің сержанты Крейг Вудс болды. Ол өлімді суицид деп қабылдады және алғашқы апталарда Тони Бёрн де суицид туралы шешімге келгенін және тергеуді бастауға қарсы болғанын айтты. Тағы бір бұрынғы полиция қызметкері Бёрннің бұрынғы жігіті Эндрю Бланшетт куәлік берді. Бір кезде судья Барр Бланшеттке белгілі бір сұраққа жауап беруден бұрын заңгердің кеңесін алуды ұсынды. Куәлік беру орнында екінші күні Бланшетт таңертең ертерек тағы бір куәгерге – Мелинда Медичке, оның қатынына және Бёрн қайтыс болған кезде кәмелетке толмаған қызға – сол күні куәлік беруден бұрын телефон соққанын мойындады. Бланшетті полицияға Медич хабарлады, ол одан бірнеше жылдан бері ештеңе естімеген. Бланшетт оның куәлігіне әсер етуге тырысқанын жоққа шығарды.
Мәйіттің орны
Сидней университетінің зейнеткер физигі және доцент Род Кросс куәгерлер алқасында екі күн өткізді. Алты жыл ішінде Кросс бұл іс бойынша алты баяндама дайындады, оның алғашқы қорытындылары сотта ұсынылған кейінгі қорытындылардан мүлдем өзгеше болды. Сондықтан полиция тергеушілері оны құлау динамикасы саласындағы сот-медициналық сарапшы ретінде ұсынды. 1998 және 2004 жылдар аралығында Кросс жасаған барлық есептер Бёрннің өлімге секіріп кеткен болуы мүмкін деген тұжырымға келді, себебі оған Бёрннің денесі жартастан белгілі бір қашықтықта табылғаны хабарланды. 2005 жылы полиция оған дененің шындығында одан да алыс екенін хабарлағанда, ол эксперименттер жүргізді, олар Бёрннің соншалықты қашықтыққа секіріп түсуі мүмкін емес және оны лақтырған болуы керек деген болжамға негізделді. Биік жартастың үстінен қажетті ұшыру жылдамдығы 4,5 м/с құрады (траекторияны қараңыз), ал қол жетімді жүгіру қашықтығы тек; бірақ 2011 жылғы шағымдар осы мәселеге күмән келтірді. Кросс Жаңа Оңтүстік Уэльс полиция академиясының он бір әйелін сынап, олар жүгіріп келгеннен кейін 3,5 м/с жылдамдықпен басын алға қарай суға сүңгіп, түсе алатынын анықтады. Күшті еркек тек қана немесе тек қана 4,8 м/с жылдамдықпен әйелді лақтыра алады. Сотта мәйіттің нақты қай жерде табылғаны туралы белгісіздіктер айтылды. 1995 жылы Бёрннің денесін тапқан полиция офицерлерінің бірі, аға констебль Лиза Кэмвелл, 1996 жылы видеоға түсірілген қайта жандандыруға қатысқанын және онда дененің орнын көрсеткенін куәландырды. Ол 2004 жылы кісі өлтіруді тергеумен айналысатын офицер (сержант Паудерли) оған хабарласып, Бёрннің денесінің орны маңызды мәселеге айналғанын айтты. Оған видеода көрсетілген дене орнының қазір дұрыс емес болып көрінетіні хабарланды. Екінші сотта БАҚ-та тараған мәліметтерге сәйкес, дененің орны Король тарапының Бёрннің итерілмегені немесе секірмегені, бірақ күшпен лақтырылғаны туралы дәлелдемесінің маңызды бөлігі болды.
During the trial, the Court was told of some uncertainty regarding the actual location where the body was found. Senior Constable Lisa Camwell, one of the officers who retrieved Byrne's body in 1995 gave evidence that she had in 1996 participated in a video re enactment in which she indicated the body's location. She gave evidence that in 2004 she was contacted by an officer in charge of the murder investigation (Sergeant Powderly) and told that the position of Byrne's body had become a significant issue. She was told that the body position she had indicated on the video now appeared to be incorrect. Media reports during the second trial suggested the location of the body was an essential component to the Crown case that Byrne was not pushed nor jumped, but was forcefully thrown to her death.
Өзін-өзі өлтіру тарихы
Сотта Берннің анасы Андреа 1991 жылғы наурыз айында сәулеттік операциядан кейін депрессияға түсіп, өз-өзіне қол жұмсағаны хабарланды. Террачини сондай-ақ сотқа Тони Берннің бұрын полицияға тапсырған хатын оқыды, онда ол Кэролайнның 1992 жылы артық дозаға барып, өз өміріне қастандық жасағанын айтқан. Сотта Тони Берн қызының сол кезде өзін өлтіруге ниеттенгенін жоққа шығарды, оның орнына ол "көмекке шақыру" жасағанын мәлімдеді. Әрі қарай сұрақ-жауап кезінде ол, егер Кэролайн өзін өлтіргісі келсе, биік тік жардан секірудің орнына анасы Андреаның істегенін қайталаған болар еді деп ойлағанын айтты. Берннің дәрігері, жазушы және тележүргізуші Синди Пэн куәлік берді, ол Берннің қайтыс болғанға дейін екі жыл бойы оны қабылдаған және оның өліміне бірнеше апта қалғанда Берннің депрессиясы туралы әңгімелескенін айтты. Пан сотқа Берннің бір ай бойы депрессияда болғанын және 5 маусымдағы кездесуіне дейін жағдайы нашарлағанын айтты. Модель өзінің неге ренжідігін анықтап көре алмағанын айтқан. "Мен оның неге депрессияда екенін анықтауға тырыстым, бірақ ол нақты бір себебін атауға шамасы келмеді", - деді Пан сотқа. Ол Берннің "үш жыл бұрын да осылай болғанын" және оған дәрі тағайындалғанын, ол көмектескенін айтты. Пан Берннің өзін-өзі зақымдау туралы ойлары болмағанын айтты және оны психиатрға жолдады, 7 маусымда сағат 16:00-ге кездесу жасады.
Қорғаудың ұсынысы
Қорғаудың бір куәгері, сот патологоанатомы Джон Хилтон, кейін қолжетімсіз болғандықтан, іс жүргізу кезінде шақырылды. Террачини 2008 жылдың 27 қазанында қорғаныс ісін тағы бір физика маманы Маркус Пандиді шақыру арқылы бастады, ол екі әйелдің жүгіру және секіру жылдамдықтары бойынша тәжірибелер жүргізген биомеханикалық инженер еді. Қорғау тарапынан тек бірнеше куәгерлер шақырылды: екі сот патологоанатомы; бір психиатр; Панди; каскадёр және Вудтың қарындасы Жаклин Шмидт. Қорғау ісі бір апта ішінде аяқталды. Сот аяқталысымен алқабилер судья Баррдан Gap-ке үшінші рет баруды, Доэртидің куәлігінің мәтінін және Пандидің жүгіру эксперименттерінің бейнежазбасын беруді сұрады.
Талқылау және үкім
Жаңа Оңтүстік Уэльс сотының тарихында алғаш рет, үш қазыны таңдау үшін дауыс беру жүргізілді, осылайша отырған он бес қазының он екісі үкім шығару үшін қалып қойды. 2008 жылдың 21 қарашасында бес күндік кеңес беруден кейін олар Вудты кінәлі деп таныды. 2008 жылдың 3 желтоқсанында Вуд 17 жылға бас бостандығынан айырылды, оның кемінде 13 жылы түрмеде өтуге міндетті болды. Вуд сот шешіміне шағым түсірді.
Шағым
Вудтың апелляциялық отырысы 2011 жылдың 22 тамызында Қылмыстық апелляциялық сотта жалпы құқық бойынша бас судья Питер Макклеллан, судья Меган Латем және судья Стивен Ротман алдында басталды. Вудтың адвокаты Тим Гейм SC қазылар алқасының үкімі негізсіз және дәлелдермен расталмағанын айтты. Оның үндеуінде апелляциялауға тоғыз негіз келтірілді. Бірі – сот процесі Тедескинің қорытынды сөзінен туындаған әділетсіздік салдарынан бұзылды. Басқалары Баррдың қазылар алқасына берген нұсқауларына қатысты сын-ескертпелерді қамтыды. Апелляцияға қатысты бұқаралық ақпарат құралдарының алғашқы хабарлары Геймнің Вудты айыптау үшін пайдаланылған және доцент Крос ұсынған ғылыми дәлелдердің кемшіліктеріне тоқталды. Сотта 1996 жылы түсірілген деп есептелетін сурет ұсынылды, онда қоршаудың жанындағы бұталар Бёрннің секіруге дейінгі қашықтығын шектегенін көрсетті, бұл оның денесінің жартастан түскендегі арақашықтығына сәйкес келуі үшін оның итерілген болуы керек деген пікірді қолдады. Апелляциялық сот судьялары тыңдап, Корольдік сот фотосуреттің 2003 жылы түсірілгенін және оның сапасы көлеңкеге ұқсауы мүмкін екенін мойындады. Сот судьяларына 1996 жылғы түсті фотосурет ұсынылды, онда жүгіруге кедерес келтіретін бұталар жоқ екені анық көрінді, бірақ Корольдік сот бұлыңғыр, уақытша емес, көбірек беймәлім суретті енгізуді жөн көрді. Геймнің үндеуі, сот процесіндегі дәлелдердің көп бөлігімен сәйкес келіп, Бёрннің денесінің тастардың түбіндегі нақты орналасуына, аяқтары мен денесінің бағытына қатысты мәселелерді қозғады, сондай-ақ айтылған секіру нүктесіне және Кросстың сотқа дейінгі зерттеулері мен есептерінде, сондай-ақ соттағы дәлелдерінде жасаған болжамдары мен тұжырымдамаларына қатысты сұрақтар тудырды. Геймнің үндеуінің екінші күні 1996-2005 жылдар аралығында полицияның Бёрннің қону орнына қатысты көзқарасының өзгеруіне және әсіресе сержант Марк Паудерлидің реконструкцияны негіздеу үшін берген соттағы куәлігіне назар аударды. Қылмыстық апелляциялық сот 2012 жылдың 24 ақпанында өз шешімін шығарып, Вудты Бёрннің қанынан айырып, түрмеден босатуға бұйырды. Макклеллан сондай-ақ Вуд пен Бёрннің 1995 жылғы 7 маусымда Уотсон шығанағында көрілгені туралы дәлелдердің сенімділігіне күмән келтірді, атап айтқанда, бұл куәлардың кейбіреулері оқиғадан және алғашқы тергеуден кейін бірнеше жыл өткен соң алға келгенін және Мельбурн/Мартиннің Вуд пен Бёрнді алғаш рет сәйкестендіруі Далли Уоткинс көрсеткен нақты фотосуреттерге негізделгенін атап өтті. Макклеллан Тедескиді "қауіпті" және "толық негізсіз" пікірлер білдіргені үшін сынады. Тедески өзінің "50 өлтіруші сұрақтарымен" сот процесінің бұзылуына себепкер болды, ол "дәлел ретінде ұсынылмаған мәселелерді қарастыруды сұрап, риторикалық сұрақтарды қою арқылы қабылданбас жолға түсті". Бұл Тони Бёрнмен кездескеннен және олмен Gap-қа барғаннан кейін 24 сағат өткен соң болды, ал Бёрн бұл кездесуді "жемісті" деп сипаттады.
Апелляциядан кейінгі
Түрмеден босағаннан кейін Вуд Австралиядан кетіп, АҚШ және Ұлыбританияда уақыт өткізді. 2014 жылы ол Сиднейдегі 2GB және 2UE радиостанцияларына, Channel Seven Sydney және The Daily Telegraph газетіне қарсы ар-намысын қорғауға талап қойды, барлық істер соттан тыс келісіммен оның пайдасына, сомасы жарияланбаған төлемдермен аяқталды. 2016 жылы Вуд Жаңа Оңтүстік Уэльс штатын қастандықпен қудалау және негізсіз қамауда ұстау үшін миллиондаған доллар және сот шығындарын талап етіп сотқа берді, бұл талабына "нашар бұрыс жолға түскен" және "күлкілі" полиция ісі сияқты бірнеше себептер негіз болды. Штатқа қарсы сот процесінде ұсынған куәгерлік мәлімдемесінде Вуд Гулберн түрмесінде үш жыл бойы күзетшілердің "эмоционалдық жарақатты емдеу" деп аталатын әрекеттерінен үнемі қорқып өмір сүргенін, сондай-ақ түрме ауласында белгілі бір зортөбе және кісі өлтірушінің күшті соққысынан есінен айрылғанын айтты. 2018 жылдың 10 тамызында сот талабын қабылдамады, Вуд ешқандай өтемақы алмады.