Австралия сайлау заңы және дауыс беру құқығының тарихы
Commonwealth Electoral Act 1918
Австралия сайлау заңы: 1918 жылғы заң сайлау жүйесін өзгертіп, дауыс беруді жаңартып, сайлаушылар құқығын кеңейтті. Басты мақсаты – сайлау процесін жетілдіру.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралиялық сайлау құқығы туралы заң
Australian suffrage law
1918 жылғы Ұлттық сайлау актісі – Австралия Парламентінің актісі, ол 1918 жылдан бері көптеген реттерге толықтырылып, түзетілген Австралиядағы сайлауларды өткізуді реттейтін негізгі заң болып табылады. Акт Билли Хьюздің Ұлттық партиясы тарапынан ұсынылды, оның басты мақсаты – Өкілдер палатасы мен Сенат үшін бірінші келгенді жеңіске дейін дауыс беруді дереу қорытынды дауыс берумен ("басымдық дауыс беру") алмастыру еді. Еңбек партиясы басымдық дауыс беруді енгізуге қарсы шықты. Акт содан бері бірнеше рет өзгертілді.
The Commonwealth Electoral Act 1918 is an Act of the Australian Parliament which continues to be the core legislation governing the conduct of elections in Australia, having been amended on numerous occasions since 1918. The Act was introduced by the Nationalist Party of Billy Hughes, the main purpose of which was to replace first past the post voting with instant runoff voting ("preferential voting") for the House of Representatives and the Senate. The Labor Party opposed the introduction of preferential voting. The Act has been amended on several occasions since.
Бұрынғы заңнама
1918 жылғы Заң 1902 жылғы Ұлттық жеңілдіктер туралы заңды және 1902 жылғы Ұлттық сайлау заңын алмастырды, бұл заңдар Австралияның федералды сайлауларында кімге дауыс беруге құқығы бар екенін анықтаған болатын. 1902 жылғы Жеңілдіктер туралы заң бірыңғай ұлттық жеңілдіктер критерийлерін белгіледі, дауыс беру жасын 21 жасқа және әйелдердің ұлттық деңгейдегі сайлау құқығына, сондай-ақ Парламентке сайлану құқығына негіз салды. Бұл заң сонымен қатар Австралия, Азия, Африка және Тынық мұхиты аралдарының (Жаңа Зеландия маорилерінен басқа) бірқатар адамдар тобын, тіпті Британ империясының азаматтары болса да, дауыс беруден шеттетуге құқық берді. Көпшілік дауыс беру жүйесі ("бірінші келген жеңеді") орнатылды. Заңнамада әрбір сайлауда бір адам бірден артық дауыс бере алмайтыны нақты көрсетілді. 1908 жылы тұрақты сайлау тізімі құрылды, ал 1911 жылы сайлауға құқылы азаматтар міндетті түрде тіркелуге міндеттелді. Міндетті тіркелу сайлауға қатысудың үлкен өсуына әкелді, тіпті дауыс беру әлі де ерікті болса да. 1912 жылдан бастап сайлаулар сенбі күндері өткізіледі. 1918 жылғы "Лебедь" сайлауынан кейін Хьюз партиясы сайлау жүйесін өзгертті, онда Лейбористік партияның үміткері 34% дауыспен жеңіске жетті, себебі Лейбористік партияға қарсы дауыс Ұлттық партия мен Ауылдық партияның үміткерлері арасында бөлінді, тиісінше 29,6% және 31,4% дауыс жинады. Лейбористік партия басымдық дауыс беруді енгізуге қарсы болды, ол бастапқыда 1902 жылғы Ұлттық сайлау заңының XVI бөлігінде белгіленген еді.
The 1918 Act replaced the Commonwealth Franchise Act 1902, which had defined who was entitled to vote in Australian federal elections, and the Commonwealth Electoral Act 1902. The 1902 Franchise Act set uniform national franchise criteria, establishing the voting age at 21 years and women's suffrage at the national level, also a right to stand for election to the Parliament. That Act also disqualified from voting a number of categories of people, including Indigenous peoples from Australia, Asia, Africa and the Pacific Islands (except New Zealand Maori), even if citizens of the British Empire. A plurality voting system ("first past the post") was established. The legislation also made it clear that no person could vote more than once at each election. In 1908, a permanent electoral roll was established and in 1911 it became compulsory for eligible voters to enrol. Compulsory enrolment led to a large increase in voter turnout, even though voting was still voluntary. From 1912, elections have been held on Saturdays. The voting system was changed by the anti Labor Hughes after the 1918 Swan by election, which saw the Labor candidate win with 34% of the vote due to a split in the anti Labor vote between the Nationalist and Country Party candidates, with 29.6% and 31.4% respectively. The Labor Party opposed the introduction of preferential voting. initially established by Part XVI of the Commonwealth Electoral Act 1902.
1921 жылғы түзету
1921 жылы Заңға түзету енгізілді, онда "штат парламентінен бас тартқан және егер оны Федералды парламентке сайлаmasa, штат заңнамасы бойынша, жаңа сайлау өткізбестен штат парламентіне қайта сайлануға құқығы бар" адамдар федералды парламентке үміткер болып тіркелуге құқықсыз деп белгіленді. Бұл түзету Квинсленд штатының үкіметі қабылдаған заңға қарсы бағытталды, ол штат депутаттарына федералды парламентке сайлауда жеңіліске ұшыраған жағдайда, қосымша сайлаусыз штат парламентіне оралуға мүмкіндік берді. Квинсленд үкіметі бұл заңды негізінен болашақ премьер-министр Франк Фордтың мүддесі үшін қабылдаған деп хабарланды.
In 1921, the Act was amended to disqualify anyone standing for federal parliament who "has resigned from the Parliament of a State and has the right, under the law of the State, if not elected to the Parliament of the Commonwealth, to be re elected to the Parliament of the State without the holding of a poll". This amendment was made specifically to overrule an act passed by the Queensland state government, which allowed state MPs to automatically return to parliament without a by election if they ran unsuccessfully for federal parliament. The Queensland government reportedly passed the legislation primarily for the benefit of Frank Forde, a future prime minister.
1924 жылғы түзету
1924 жылғы Ұлттастық сайлау актісі бұрынғы актіні федералды сайлауларда міндетті дауыс беруді енгізу үшін өзгертті. Оны Ұлттық партиясының сенаторы Герберт Пейни жеке заң жобасы ретінде ұсынды, және федералды парламенттен өткен үшінші заң жобасы болды. Міндетті дауыс беру енгізілгеннен кейін, 1922 жылғы сайлаудағы рекордтық ең төменгі көрсеткіш – 59 пайыздық белсенділіктен 1925 жылғы сайлауда 91 пайызға дейін өсті.
The Commonwealth Electoral Act 1924 amended the earlier act to require compulsory voting at federal elections. It was introduced as a private senator's bill by Herbert Payne of the Nationalist Party, only the third such bill to pass through federal parliament. The introduction of compulsory voting saw voter turnout increase from a record low of 59 percent at the 1922 election to 91 percent at the 1925 election.
1962 жылғы өзгерістер
1962 жылы Мензис үкіметі федералды сайлаулардағы сайлау құқығын барлық аборигендерге (жергілікті австралиялықтарға) кеңейтті, бірақ тіркелу ерікті болды. Бұл түзету аборигендерді сайлауға тіркелуге үгіттеуді қылмыс етіп жариялады.
In 1962, the Menzies government extended the franchise to all Indigenous Australians at federal elections, though enrolment was voluntary. The amendment also made it an offence to encourage Indigenous Australians to enrol to vote.
2016 жылғы өзгерістер
2016 жылы 2013 жылы байқалған, әсіресе каскадтық артықшылық келісімдерінің (сайлаушылардың көпшілігі үшін түсініксіз болуы мүмкін) артық ықпалын болдырмау мақсатында Сенат топтық билеттері бойынша дауыс беру жүйесінің тіркелген артықшылықтары жойылды.
In 2016, the registered preference part of the Senate group ticket voting system was abolished, to avoid undue influence of preference deals experienced in 2013, and especially cascading preference deals (which are unlikely to be obvious to most voters).
2020 жылғы өзгеріс
2020 жылғы 9 желтоқсанда Сайлау туралы заңға, аумақтар үшін өкілдік құқығын анықтау үшін гармониялық орташа әдісін қолдану мақсатында Сайлау туралы түзету (аумақтық өкілдік) заңымен өзгерістер енгізілді. Бұл түзету 2021 жылғы 15 ақпаннан бастап күшіне енді.
On 9 December 2020, the Electoral Act was amended by the Electoral Amendment (Territory Representation) Act to use the harmonic mean method to calculate the entitlement determination for the territories. The amendment came into effect on 15 February 2021.
2021 жылғы өзгерістер
2021 жылдың қыркүйек айында Сайлау туралы заңға 2021 жылғы Сайлау заңнамасына түзетулер (Партия тіркеуін сақтандыру) заңымен өзгерістер енгізілді, нәтижесінде саяси партияларды тіркеу шарттары қатаңдатылды. Партия тіркеу шарттарының қатаңдауы Сенат сайлау бюллетеніне партиялардың санының артуымен байланысты болды, бұл кейбір сайлаушыларға бюллетеньді оқу үшін үлкейтуге қажеттілік туғызды, сондай-ақ сайлаушылардың кейбір шағын партиялардың аттарынан жаңылысатыны туралы пікір қалыптасты. Екінші өзгеріс – жаңа партиялардың атауы бұрын тіркелген саяси партиялардың атына тым ұқсас болмауы керек. Бұл жаңа партияларға бұрын тіркелген партияның атына және/немесе логотипіне "тыым ұқсас" партия атын тіркеуге тыйым салады.
In September 2021, the Electoral Act was amended by the Electoral Legislation Amendment (Party Registration Integrity) Act 2021 and made the rules surrounding the registration of political parties stricter. The tightening of party registration rules was reportedly due to an increase of parties on the Senate ballot, which resulted in the requirement of magnifying sheets for some voters to read the ballot, and a perception that voters would be misled by names of some minor parties. The second change was that parties cannot have names that were too similar to political parties registered before them. This meant that new parties are prevented from registering a party name and/or logo "too similar to an existing party's".