Кіріспе

Австралиялық заңгер және Тасманияның губернаторы (1937–2014)
Тасманияның губернаторы

Питер Джордж Андервуд (10 қазан 1937 – 7 шілде 2014) – австралиялық заңгер және 2008 жылдан 2014 жылы қайтыс болғанға дейін Тасманияның губернаторы болды. 2004 жылдан 2008 жылға дейін Тасманияның бас судьясы қызметін атқарды, ал 1984 жылдан бастап Тасманияның Жоғарғы сотының судьясы болды.

Ерте өмір және заңгерлік мансап

Андервуд 1937 жылғы 10 қазанда Ұлыбританияда дүниеге келді және 1950 жылы Австралияға көшіп келді. Ол Австралия Корольдік теңіз күштерінде алдымен міндетті әскери қызметкер ретінде, содан кейін Резервте кіші лейтенант болып қызмет етті. Андервуд азаматтық процессуалдық реформаға ерекше қызығушылық танытты. Ол 1989 жылы Тасманияда іс жүргізуді басқаруды енгізді және сот жұмысына көмек ретінде технологияны дамыту мен қолдануда маңызды рөл атқарды. Андервуд 2004 жылғы 2 желтоқсанда Тасманияның Бас судьясы лауазымына тағайындалды. Ол Австралия Қорғаныс күштерінің Тәртіптік шағымдарды қарау трибуналының төрағасының орынбасары және 2002 жылдан 2004 жылғы қыркүйекке дейін Австралия Сот әкімшілігі институтының президенті болды.

Тасманияның губернаторы

2008 жылдың 3 наурызында премьер-министр Пол Леннон Андервудты Тасманияның келесі губернаторы етіп тағайындағанын жариялады, және ол 2008 жылдың 2 сәуірінде қызметке кірісті. 2009 жылдың 8 маусымында ол Австралия орденінің серігі атағымен марапатталды. 2010 жылғы мәжіліс сайлаулары либералдар мен Лейбористердің әрқайсысы 10 орыннан алып, парламентте ешбір партияның көпшілігі болмауына әкеп соқты. Леннонның орнына келген премьер-министр Дэвид Бартлетт Андервудты оппозиция жетекшісі Уилл Ходжманды премьер-министр етіп тағайындауға кеңес берді, себебі либералдар халықтың дауысы бойынша шамалы артықшылыққа ие болған. Сайлаудан бұрын Бартлетт ең көп дауыс жинаған партия үкімет құруға тиіс екенін айтқан болатын. Алайда Бартлетт пен Ходжманмен келіссөздер жүргізгеннен кейін Андервуд Бартлеттті қайтадан премьер-министр етіп тағайындады. Өз шешімін жариялаған толық мәлімдемесінде Андервуд Ходжманның сайлау бюллетендері қайтарылғанға дейін «Жасылдар» партиясынан қолдау сұрамағанын, ал Бартлетт Ходжманның азшылық үкіметіне қолдау көрсетудің ең төменгі мерзімін уәделемегенін атап өтті. Сондай-ақ, ол Бартлетттің биліктен бас тарту туралы уәдесінің маңызға ие емес екенін, өйткені үкімет құруға адамды шақыру туралы шешім тек губернатордың құзырында болады деген қорытындыға келді. Бартлетт әлі де премьер-министр лауазымын атқарып жатқандықтан, Андервуд Бартлетт өзінің үкіметіне қолдау бар-жоғын Мәжіліс палатасында тексеруге міндетті деп санды. Бұл – егер ешбір партия көпшілік дауысқа ие болмаса, қазіргі премьер-министрдің үкімет құруға бірінші мүмкіндігі болатын, ұзақ жылдар бойы қалыптасқан Вестминстер конвенциясы. 2012 жылдың 24 қыркүйегінде Андервудтың өкілеттігі 2016 жылдың 1 сәуіріне дейін ұзартылды.

Анзак күніне арналған сөйлеу

2014 жылдың 25 сәуірінде Губернатор ретінде Хобарттағы Анзак күнінің ескеру шарасында сөйлеген сөзінде Андервуд "мифтік, ұзын, жіңішке, күңгірт және аз сөйлейтін АНЗАК бейнесімен соғысты қастерлеуге" қарсы ескертті. Ол 2014 жылғы Бірінші дүниежүзілік соғыстың жүз жылдығын "Бейбітшілік жылы" деп жариялауға және Австралияда "бейбітшілік, қақтығыс және соғыс саласын зерттейтін орталық" құруға шақырды. Сондай-ақ, ол "Анзак фестиваліне жұмсалатын миллиондаған доллардың бір бөлігін" "Сидней университетінің бейбітшілік және қақтығыстар зерттеу орталығына жұмсау керек" деді. Бұл сөз ұлттық бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен сынға түсті, тілші Эндрю Болт редакциондық мақаласында оның "Тасмания губернаторы лауазымына лайық емес" екенін мәлімдеді. Бір апта бұрын, РСЛ Тасманияның төрағасы бұл сөзді "өмірінде естіген ең керемет сөз" деп атады. Бірақ оның орнына келген адам бұқаралық ақпарат құралдарына РСЛ Тасманияның 2015 жылғы Анзак күнінің 100 жылдығына арналған шараларда сөйлеуге шақырылған Андервудтың шақыруын кері қайтаруды қарастырып жатқанын хабарлады. Алайда, ол осы шараларға қол жеткізбей қайтыс болды.

Өлім

Андервуд 2014 жылдың 7 шілдесінде лауазымында қайтыс болды. Ол маусым айының басында бүйрек ісігін жою үшін операция жасады және маусымның соңында жұмысына қайта оралды, бірақ бір күннен кейін денсаулығы нашарлап қалды.