Кіріспе

Құс түрі

Коучтың патша құсы (Tyrannus couchii) – патша құсылар туысына жататын, қысқа қанатты торғайлар отрядының құсы. Ол Техас штатының оңтүстігінен бастап Мексика, Белиз және Гватемаланың солтүстігіндегі Юкатан түбегіне дейін, Мексика шығанағының жағалау бойында таралған. Сондай-ақ, Рио-Гранде аңғарының төменгі бөліктерінде де кездеседі. Бұл түрге әскери адам және табиғатты зерттеуші Дариус Н. Коучтың құрметіне ат қойылған.

Сипаттама

Диванның патшасы шамамен 7 дюйм ұзындықты құс. Оның үлкен басы және кең танауы бар. Құйрығы қара, екіге бөлінген. Басы ақшыл сұр, ал екі жағы қараңғырақ. Жоғарғы жағы сұрғылт-зәйтүн түсті. Тамағы ақшыл, ал кеудесі қараңғырақ. Төменгі кеудесі ашық сары. Жастардың асты ересектерге қарағанда қоңыр, қанаттарының шеттері ақшыл.

Ұқсас түрлер

Коучтың құсқұйрығын (T. melancholicus) өте ұқсас тропикалық құсқұйрықпен шатастыру оңай. Шындығында, 1979 жылға дейін Коучтың құсқұйрығы тропикалық құсқұйрықпен бір түр деп есептелді. Екі түрді ажыратудың ең оңай жолы – олардың дауыстарын тыңдау: Коучтың құсқұйрығының дауысы одан күрделі, қарқынды және әртүрлі тембрде болады. Сонымен қатар, Коучтың құсқұйрығы тропикалық құсқұйрыққа қарағанда көбінесе орманды жерлерде мекендейді, ал тропикалық құсқұйрық ашық кеңістікте өмір сүреді. Кассиннің құсқұйрығын (T. vociferans) да Коучтың құсқұйрығы деп жаңылыстыру мүмкін. Кассиннің құсқұйрығының басы қараңғырақ, ал құйрығының сыртқы қауырсындары ақ түсті. Коучтың құсқұйрығын батыс құсқұйрығынан (Tyrannus verticalis) сыртқы құйрық қауырсындарының ақ түсімен (Кассиннің құсқұйрығы сияқты) және кеудесінің түсімен ажыратуға болады. Батыс құсқұйрығының кеудесінде бас тұсынан төмен қарай созылатын сұр дақ бар, ал Коучтың құсқұйрығында мұндай дақ жоқ.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Коучтың құсқыншасы Техастың оңтүстігінде, Мексиканың шығысында, Белизде және Гватемаланың солтүстік-шығысында табиғи түрде қоныстанады. Ол сирек ағаштарлы жерлерде, мысалы, тым тығыз емес орманды аймақтарда, қала маңында, қызылбас орманды жерлерде және орманды өзендердің жиектерінде өмір сүреді. Коучтың құсқыншасы суға жақын жерде, әсіресе өзендерде мекендеуді жақсы көреді, көбінесе жол жиегінде және орман жиегінде кездеседі. 2014 жылдың желтоқсан айында Нью-Йорк қаласында жолдан жаңылған бір құс байқалды және көптеген құс бақылаушылардың назарын өзіне аударды.

Тамақ және тамақтандыру

Көшедегі құс көбінесе жәндіктермен қоректенеді, бірақ ол жеміс жейтін де кездеседі, кішкентай жидектер мен тұқымдарды жейді. Олар көбінесе қоңыздар, шегірткелер, аралар және ірі шыбызбалар сияқты ірі жәндіктерді жейді, бірақ бұл тізіммен шектелмейді. Олардың тамақтану әдеттері туралы көп мәлімет жоқ, себебі осы құстың мінез-құлқын бақылағандардың саны аз. Басқа көптеген құстар сияқты, Көшедегі құстың азық табу әдісі көбінесе қондырып, айналасын жәндіктердің қозғалысы үшін бақылаудан тұрады. Ол құбылысын ауада ұстап, үстіне көтеріліп немесе жылдам төмен түсіп аулайды. Содан кейін Көшедегі құс жәндіктерді жеу үшін тағы бір бұтаққа қонады.

Көбею

Ұя салу әдісі нақты белгілі емес, бірақ тропикалық патша құсына ұқсас деп саналады. Кауч патша құсы көбінесе жеңіл орманды жерлерде ұялайды және олар көбінесе қант жаңғағы, кедр, Техас эбені, мексикалық шаған ағаштарында ұялайды. Жалпақ, кесе тәрізді ұяны аналық құс салған деп есептеледі. Ол әдетте бұтақтардан, жапырақтардан, бедеден, мүктерден және қабықтан тұрады және тамыршалар, өсімдіктердің түктері және испан мүгі сияқты жұмсақ, нәзік материалдармен төселген. Ол жерден 8-25 фут биіктіктегі жоғарырақ бұтақтарда көлденең орналасады, ересектер ұяға жақын келген ірі құстарды қууып, агрессивті түрде қорғайды. Инкубация кезеңі белгісіз, бірақ аналық құс шамамен екі аптадан сәл артық уақыт бойы басып жатар деп болжанады. Аналық құс 5-ке дейін жұмыртқа туа алады, бірақ әдетте бір ұяда 3-4 жұмыртқа болады. Жұмыртқалар қызғылт қоңыр, жылы сары түсті, қоңыр және лаванды реңдермен дақтанған. Екеуі де балапандарды тамақтандырады деп саналады, бірақ осы туралы көп мәлімет жоқ. Балапандар алғаш рет ұшуға 2-3 апталық шамасында жетеді.

Қауіптер

Коучтың қызылқұстың сақталу статусы ең аз қызықтырады, себебі популяциясы артып жатқандай көрінеді. Техас штатындағы саны тұрақты, бірақ Мексикадағы саны қала құрылысы және толық орман жойылу салдарынан өзгереді.