Кіріспе

Еуропалық Одақтың соңғы кеңейуі 2013 жылдың 1 шілдесінде Хорватияның Еуропалық Одақтың 28-ші мүше мемлекеті болуына әкелді. Ел 2003 жылы ЕО-ға мүшелікке өтініш берді, ал Еуропалық комиссия 2004 жылдың басында оны ресми кандидат деп тануды ұсынды. 2004 жылдың ортасында Еуропалық кеңес Хорватияға кандидат ел мәртебесін берді. Кіру келіссөздері бастапқыда 2005 жылдың наурызында жоспарланған болатын, бірақ сол жылдың қазан айында тексеру процесімен бірге басталды. Хорватияның қосылу процесі 2004 жылдан бері ЕО-ға мүше мемлекет Словенияның екі елдің шекаралық мәселелерін Хорватияның ЕО-ға қосылуына дейін шешуді талап етуімен қиындыққа тап болды. Хорватия халқының пікірі Еуроодаққа кіру процесін қолдады, дегенмен кейде еуроскептицизмнің күшеуі байқалды. Хорватия 2011 жылдың 30 маусымында қосылу келіссөздерін аяқтады және 2011 жылдың 9 желтоқсанында Қосылу шартына қол қойды. 2012 жылдың 22 қаңтарында Хорватияда ЕО-ға кіру жөніндегі референдум өтті, онда қатысушылардың 66 пайызы Одаққа қосылуды қолдады. Осылайша, 2013 жылдан 2020 жылға дейін, яғни Ұлыбритания одақтан шыққанға дейін, Еуропалық Одақ ең ірі аумақтық көлемге ие болды.

Сот реформасы және адам құқықтары

Кіру талаптары: сот жүйесінің тәуелсіздігін, есептілігін, бейтараптығын, кәсібилігін және тиімділігін арттыру мақсатында сот реформасы; сыбайлас жемқорлық пен ұйымдасқан қылмысқа қарсы күрес (нәтижесінде экс-премьер-министр Иво Санадер пара алуы үшін сотталды); азшылықтарды қорғауды күшейту; ескі босқындарды қайтару мәселелерін шешу; адам құқықтарын қорғауды жақсарту.

Бұрынғы Югославия үшін Халықаралық қылмыстық соттымен ынтымақтастық

Хорватия Біріккен Ұлттар Ұйымының құрамындағы бұрынғы Югославия бойынша халықаралық қылмыстық трибуналға (ХҚТБ) бірнеше азаматын экстрадициялауға міндетті болды, бұл мәселе отандық саясатта жиі дау тудырды. Еуропалық Одақ өкілдері Хорватияның ХҚТБ-мен қарым-қатынасын одан әрі жақсарту қажеттіліктерін үнемі атап өтті. Осы себепті Хорватиямен Еуропалық Одақтың тұрақтандыру және қауымдастық туралы келісімінің ратификациясы тоқтап қалды. 2004 жылғы 20 желтоқсандағы саммиттен кейін Еуропалық Кеңес 17 наурызды Хорватия ХҚТБ-мен толық ынтымақтастығын жалғастырған жағдайда келіссөздерді бастау күні ретінде белгіледі. 2005 жылғы 16 наурызда, келіссөздердің басталуына бір күн қалғанда, ЕО келіссөздерді бастауды кейінге шегерді, себебі ХҚТБ прокуратурасы Хорватияның іздеп жүрген генерал Анте Готовинаны (ХҚТБ-нің соғыс қылмыстары мен адамзатқа қарсы қылмыстар бойынша айыптаған, бірақ 2001 жылдан бері қашып жүрген) ұстауға жасаған күш-жігерін уақтылы да, жеткілікті де деп бағаламады. 2005 жылғы 7 желтоқсанда Испания полициясы Анте Готовинаны Хорватия үкіметінің көмегімен Канар аралдарындағы Испанияның Тенерифе аралында ұстады. Ол соғыс қылмыстары бойынша сотталу үшін Гаагаға жеткізілді. Анте Готовинаның ұсталуымен бұл мәселе шешілді және ХҚТБ-нің бас прокуроры Карла Дель Понте Хорватия енді ХҚТБ-мен толық ынтымақтасады деп растағаннан кейін келіссөздер қайта басталды. 2011 жылғы сәуірде Хорватия генералдары Готовина мен Маркачқа ХҚТБ-де ұзақ мерзімді түрме жазасы берілді, бұл хорват қоғамында кеңінен әділетсіздік ретінде қабылданып, қосылуға қарсылықты күшейтті, өйткені бұрын Нидерланды сияқты бірнеше елдер Хорватияның ХҚТБ-мен ынтымақтастығын жалғастыруын Хорватияның ЕО-ға қосылу процесіне қолдау көрсету шарты ретінде қойған болатын. 2012 жылғы 16 қарашада ХҚТБ апелляциялық палатасы генералдар Готовина мен Маркачты ақтап, дереу босату туралы шешім қабылдады.

Шекаралық келіспеушіліктер

Хорватияның Словениямен ұзақ жылдар бойы шекаралық мәселелері болды, әсіресе Пиран шығанағының шекарасы бойынша. 2008 жылдың желтоқсанынан 2009 жылдың қыркүйек-қазан айларына дейін Словения осы шекаралық мәселелерге байланысты Хорватияның ЕО-ға кіруіне кедергі келтірді. 2010 жылғы 6 маусымда Словения БҰҰ төрешілерінің дау бойынша шешімін қабылдауға дауыс берді, осылайша бұл кедергі жойылды. Хорватияның Сербия, Босния және Герцеговина, сондай-ақ Черногориямен шекаралық даулары бар, бірақ бұл елдер Еуропалық Одаққа мүше болмағандықтан, кіру процесін тікелей тоқтата алмайды. 2008 жылдың желтоқсанында Хорватия мен Черногория екі ел арасындағы теңіз шекарасы мәселесін халықаралық сотта шешуге келісті, және сот шешімін екі елдің парламенттері алдын ала қабылдауға міндеттенді.

Жерге меншік

Хорватияда шетелдіктердің жылжымайтын мүлікті тегін иеленуі сезімтал мәселе болып табылады. Бұл мәселе ерекше итальяндықтарды, әсіресе Истрияны қызықтырады. Италиямен байланысы бар болғанымен, Екінші дүниежүзілік соғыста Истрияның Италия Корольдігі мен Югославия Социалистік Федеративтік Республикасы арасында ауысып-қалған оқиғалары маңыздылығын сақтайды. Көптеген итальяндық саясаткерлер итальяндықтардың Хорватияда жер сатып ала алмауына наразылық білдіріп, оны кемсітушілік деп есептеді және мәселені мүмкіндігінше жылдам шешу қажет екенін мәлімдеді. Хорватия кейіннен қандай да бір кемсітушілікке жол бермегенін және Хорватия заңнамасы жер меншігі мәселесінде барлық ЕО азаматтарына тең қарауды көздейтінін айтты. 2006 жылдың ортасында Хорватия мен Италия итальяндық азаматтарға Хорватияда, ал хорват азаматтарына Италияда жер сатып алуға мүмкіндік беретін келісімге келді. Басқа ЕО мүше мемлекеттері де Еуропалық Одаққа қосылмас бұрын осы сияқты мәселелерді шешуге мәжбүр болды. Мысалдарға Словения, Словакия, Польша және әсіресе Мальта жатады.

Кеме жасау зауытын жекешелендіру

Хорватия кеме жасау өнеркәсібіне субсидия беруді тоқтатуға міндеттелді, нәтижесінде жекешелендірулер, жабылулар және өндірістік қуаттың төмендеуіне әкелді. 1990 жылдардағы оқиғалардан (Югославияның тарауы және Хорватияның тәуелсіздігі) және Азия нарықтарында арзан кеме жасау пайда болғаннан кейін, Хорватияның кеме жасау өнеркәсібі пайда әкелмей, зор шығындарға ұшырады, осының салдарынан жиырма жыл бойы мемлекеттік субсидиялар берілді, олардың жалпы сомасы 3,75 миллиард еуроға жетті.

Келіссөздер барысы

Хорватия 2003 жылы ЕО-ға мүшелікке өтініш берді, ал Еуропалық комиссия 2004 жылдың басында оны ресми кандидат ретінде ұсынуды ұсынды. 2004 жылдың ортасында Еуропалық Кеңес (Еуропалық одақтың мемлекет және/немесе үкімет басшылары) Хорватияға үміткер ел мәртебесін берді, бірақ бастапқыда 2005 жылдың наурызына белгіленген келіссөздердің басталу күні кейінге қалдырылды. 2005 жылдың наурыз айының басында Еуроодақ Хорватияға әскери қылмыстарға күдікті Анте Готовинаны ұстамауы елге қосылу туралы келіссөздерді бастау мүмкіндігін қауіпке ұшыратады деп ресми түрде ескертті, Хорватия оның қашқынын табу және ұстауға қолдан келгеннің бәрін жасап жатқанын және Готовинаның Хорватияда жоқ екенін мәлімдегеніне қарамастан. Шын мәнінде, келіссөздер 2005 жылдың қазан айында, Готовинаның Испанияда қамауға алынуынан аз уақыт бұрын басталды, ол сол жылдың желтоқсан айының басында болды және Еуропалық Одақ оны бүкіл аймақ үшін маңызды бұрылыс нүктесі ретінде атап өтті, өйткені ол "ұлтшыл өткеннен еуропалық болашаққа бет бұрды". Хорватиямен келіссөздер басталғанға дейін, аквиз 35 тарауға бөлінді, әдеттегі 31-ден 4 артық; бұрын ауыл шаруашылығы саясатының бөлігі болған жаңа тараулар, басқа да үміткерлер сияқты, қиындықтар тудыратын болады деп күтілуде. 2005 жылғы 3 қазанда қосылу келіссөздері басталғаннан кейін, 2006 жылғы 18 қазанда 35 дәрежелі іс-қимылдың Хорватиямен тексеру процесі аяқталды. 2008 жылдың желтоқсаны мен 2009 жылдың қазаны аралығында Словения 13 баптағы келіссөздерді тоқтатты. 2009 жылдың қыркүйегінде Словенияның Хорватияның Еуропалық Одақпен келіссөздеріндегі шектеулерді алып тастайтыны туралы мәлімдеді. Басты бөлім ЕО бағалауы басталды Қазіргі жағдай Скрининг басталды Скрининг аяқталды Тоңазытылған тарау Тоңазытпайтын тарау Ашылған тарау Жабылған тарау 1. Тауарлардың еркін қозғалысы Елеулі күш-жігер қажет Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2006 01 16 2006 02 24 – – 2008 07 25 2010 04 19 2. Жұмысшылардың еркін жүрісі Қажетті күш-жігер Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2006 07 19 2006 09 11 – – 2008 06 17 2009 10 02 3. Орналасу құқығы және қызмет көрсету еркіндігі Елеулі күш-жігер қажет Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2005 11 21 2005 12 20 – – 2007 06 26 2009 12 21 4. Капиталдардың еркін қозғалысы Қосымша күш-жігер қажет Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2005 11 25 2005 12 22 2008–12 2009–10 2009 10 02 2010 11 05 5. Мемлекеттік сатып алулар Елеулі күш-жігер қажет Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2005 11 07 2005 11 28 – – 2008 12 19 2010 06 30 6. Компаниялар құқығы Қосымша күш-жігер қажет Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2006 06 21 2006 07 20 2008–12 2009–10 2007 06 26 2009 10 02 7. Зияткерлік меншік туралы заң Елеулі қиындықтар күтiлмейдi Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2006 02 06 2006 03 03 – – 2007 03 29 2008 12 19 8. Бәсекелестік саясат Елеулі күш-жігер қажет Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2005 11 08 2005 12 02 – – 2010 06 30 2011 06 30 9. Қаржылық қызметтер Қажетті елеулі күш-жігер Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2006 03 29 2006 05 03 – – 2007 06 26 2009 11 27 10. Ақпараттық қоғам және БАҚ Елеулі қиындықтар күтiлмейдi Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2006 06 12 2006 07 14 – – 2007 07 26 2008 12 19 11. Ауыл шаруашылығы және ауыл шаруашылығын дамыту Елеулі күш-жігер қажет Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2005 12 05 2006 01 26 2008–12 2009–10 2009 10 02 2011 04 19 12. Азық-түлік қауіпсіздігі, ветеринария және фитосанитарлық саясат Қажетті күш-жігер Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2006 03 09 2006 04 28 2008–12 2009–10 2009 10 02 2010 07 27 13. Балық шаруашылығы Қосымша күш-жігер қажет Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2006 02 24 2006 03 31 2008–12 2010–02 2010 02 19 2011 06 06 14. Көлік саясаты Қосымша күш-жігер қажет Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2006 06 26 2006 09 28 – – 2008 04 21 2010 11 05 15. Энергетика Қосымша күш-жігер қажет Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2006 05 15 2006 06 16 – – 2008 04 21 2009 11 27 16. Салық салу Қажетті елеулі күш-жігер Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2006 06 06 2006 07 12 2008–12 2009–10 2009 10 02 2010 06 30 17. Экономикалық және ақша-кредит саясаты Елеулі қиындықтар күтiлмейдi Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2006 02 16 2006 03 23 – – 2006 12 21 2008 12 19 18. Статистика Елеулі қиындықтар күтiлмейдi Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2006 06 19 2006 07 18 2008–12 2009–10 2007 06 26 2009 10 02 19. Әлеуметтік саясат және жұмыспен қамту Елеулі күш-жігер қажет Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2006 02 08 2006 03 22 – – 2008 06 17 2009 12 21 20. Кәсіпорын және өнеркәсіптік саясат Елеулі қиындықтар күтiлмейдi Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2006 03 27 2006 05 05 – – 2006 12 21 2008 07 25 21. Транс еуропалық желілер Елеулі қиындықтар күтiлмейдi Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2006 06 30 2006 09 29 2008–12 2009–10 2007 12 19 2009 10 02 22. Өңірлік саясат және құрылымдық құралдарды үйлестіру Елеулі күш-жігер қажет Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2006 09 11 2006 10 10 2008–12 2009–10 2009 10 02 2011 04 19 23. Сот жүйесі мен негізгі құқықтар Елеулі күш-жігер қажет Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2006 09 06 2006 10 13 – – 2010 06 30 2011 06 30 24. Әділет, бостандық және қауіпсіздік Елеулі күш-жігер қажет Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2006 01 23 2006 02 15 2008–12 2009–10 2009 10 02 2010 12 22 25. Ғылым және зерттеулер Елеулі қиындықтар күтiлмейдi Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2005 10 20 2005 11 14 – – 2006 06 12 2006 06 12 26. Білім және мәдениет Елеулі қиындықтар күтiлмейдi Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2005 10 26 2005 11 16 – – 2006 12 11 2006 12 11 27. Қоршаған орта Толығымен аквизбен үйлесімсіз Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2006 04 03 2006 06 02 2008–12 2010–02 2010 02 19 2010 12 22 28. Тұтынушылар және денсаулықты қорғау Қосымша күш-жігер қажет Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2006 06 08 2006 07 11 – – 2007 10 12 2009 11 27 29. Кедендік одақ Қосымша күш-жігер қажет Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2006 01 31 2006 03 14 2008–12 2009–10 2006 12 21 2009 10 02 30. Сыртқы қатынастар Елеулі қиындықтар күтiлмейдi Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2006 07 10 2006 09 13 – – 2007 10 12 2008 10 30 31. Сыртқы саясат, қауіпсіздік және қорғаныс Елеулі қиындықтар күтiлмейдi Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2006 09 14 2006 10 06 2008–12 2010–04 2010 06 30 2010 12 22 32. Қаржылық бақылау Қосымша күш-жігер қажет Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2006 05 18 2006 06 30 – – 2007 06 26 2010 07 27 33. Қаржылық және бюджеттік ережелер Елеулі қиындықтар күтiлмейдi Жалпы алғанда, заңнамаға сәйкес 2006 09 06 2006 10 04 – – 2007 12 19 2011 06 30 34. Мекемeler Ештеңе қабылдауға тиіс емес – – – – – 2010 11 05 2010 11 05 35. Басқа мәселелер Ештеңе қабылдауға тиіс емес – – – – – 2011 06 30 2011 06 30 Прогресс 33/33 33/33

Хорватия азаматтарының ЕО мүше мемлекеттеріне кіруіне қатысты алдын ала келісімдер

Еуропалық Одаққа қосылғанға дейін Хорватия ІІ қосымшаға сәйкес ел ретінде жіктелді, бұл хорват азаматтарының 180 күндік мерзімде 90 күнге дейін Шенген аймағында визасыз бола алатындығын білдірді. Хорват азаматтары Болгарияда, Кипрде, Ирландияда және Румынияда әр елде 90 күнге дейін, ал Ұлыбританияда 6 айға дейін визасыз тұруға құқылы болды. Жалпы ереже бойынша, ЕО-ға мүше емес азаматтар ЕО-ға мүше мемлекеттерге кіру үшін паспорт қолдануы тиіс еді. Дегенмен, Шенген келісімінің ережелеріне хорват азаматтары үшін ерекшелік жасалды. Хорватия мен көршілес Еуропалық Одақ елдері (Италия, Венгрия және Словения) арасындағы Шенгенге дейінгі екіжақты келісімдерге сәйкес, хорват азаматтарына тек хорват ұлттық жеке куәлігімен (паспорт міндетті емес) шекарадан өтуге рұқсат етілді. Шекараға жақын тұратын көптеген адамдар күніне бірнеше рет оны кесіп өтетін (кейбіреулері шекара арқылы жұмыс істейтін немесе шекараның ар жағында жер иеленетін), әсіресе Словениямен шекарада, ол ғасырлар бойы белгіленбеген, себебі Хорватия мен Словения Габсбург империясының (1527–1918 жж.) және Югославияның (1918–1991 жж.) құрамында болған. 2013 жылдың 1 шілдесінде Хорватияның ЕО-ға қосылуына дейін Еуропалық Комиссиядан рұқсат алған уақытша шешім табылды: әр хорват азаматына жеке куәлік пен Хорватия полициясы шекарадан шығу бақылауында берген арнайы шекара карточкасы арқылы Шенген шекарасынан Венгрияға, Италияға немесе Словенияға өтуге рұқсат етілді. Венгрия, Италия немесе Словения полициясы кіргенде де, шыққанда да арнайы шекара карточкасына мөр қойды. Бірақ хорват азаматтарына жарамды паспортсыз Шенген келісіміне қатысушы басқа елдерге кіруге рұқсат етілмеді, алайда олар Венгрия, Италия және Словения арасында саяхаттауға құқылы болды. Бұл шаралар 2013 жылдың 1 шілдесінде Хорватияның ЕО-ға мүше болғаннан кейін тоқтатылды. Содан бері хорват азаматтары тек жеке куәліктерімен Еуропалық Одақтың кез келген мүше мемлекетіне кіре алады.

Үшінші ел азаматтарына арналған визалық саясат

Еуропалық Одаққа қосылуға дайындық кезеңінде Хорватия визалық саясатын Еуропалық Одақтың саясатына бейімдеді. Осы жаңа визалық тәртіптің нәтижесінде, бұрын Хорватияға бару үшін виза алудан уақытша босатылған үшінші елдердің азаматтары (мысалы, Ресей және Түркия азаматтары) енді виза алуға міндетті болды. Дегенмен, визалық тәртіпті қайта енгізудің туристер санына тигізетін әсерін азайту мақсатында Хорватия үкіметі "шетелдіктердің келуін жеңілдету" процедурасын енгізді. Бұл процедура Шенген визасы немесе тұруға рұқсаты бар саяхатшыларды 2013 жылдың 31 желтоқсанына дейін Хорватияға бару үшін қосымша хорват визасын алудан босатады. Сонымен қатар, Хорватия үкіметі Ресей және Украина сияқты елдердегі шетелдік миссияларының жұмыс уақытын және мүмкіндіктерін кеңейтті, осылайша хорват визаларына берілген өтініштер тиімдірек қарастырылады.

Хорватия азаматтарының үшінші елдерге баруына визалық талаптар

2013 жылғы 1 шілдеде Хорватияның Еуропалық Одаққа қосылуына байланысты, Еуропалық Одаққа жатпайтын бірнеше елдер мен аумақтар Хорватия азаматтарына қойылатын виза талаптарын Еуропалық Одақтың басқа азаматтарына қойылатын талаптармен үйлестірді. Мысалы, 2013 жылғы 1 шілдеде Гонконг Хорватия азаматтары үшін визасыз болатын мерзімді 14 күннен 90 күнге дейін ұзартты, бұл басқа Еуропалық Одақ азаматтарына берілген визасыз болатын мерзіммен сәйкес келеді, ал Жаңа Зеландия Хорватия азаматтары үшін 90 күндік визадан босату режимін енгізді. Бұл елдер мен аумақтар Хорватия азаматтарына қатысты виза саясатын Еуропалық Одақтың визалық өзаралық механизміне байланысты өзгертуі мүмкін.

Шенген аймағына мүшелік

2011 жылдың маусым айында Хорватия 2015 жылға дейін Шенген аймағына қосылу үшін қажетті жобаларды және реформаларды іске қосуды бастады. Шенген аймағына қосылу арқылы Венгрия және Словениямен құрлық шекарасында, сондай-ақ Шенген мүше мемлекеттеріне бағытталған рейстер мен кемелерге арналған әуежайлар мен порттарда шекара бақылауы тоқтатылады, осылайша Хорватия мен Шенген аймағының қалған бөлігі арасында адамдардың еркін қозғалысы жеңілдетіледі. 2015 жылғы еуропалық миграциялық дағдарыс кезінде Грекиядан Солтүстік Македония және Сербия арқылы Хорватияға, содан кейін Словения, Австрия және Венгрия сияқты Шенгенге мүше мемлекеттерге босқындар мен мигранттардың көптеп келуі, Шенген аймағын одан әрі кеңейту үшін қажетті саяси келісімге қол жеткізіледі ме деген сұрақтар тудырды. 2015 жылдың қыркүйегінде Венгрия Хорватияның Шенген аймағына қосылуына вето қоюы мүмкін екенін мәлімдеді, себебі ол мигранттардың елден Венгрияға өтуіне рұқсат берген. Словения да шекаралық дауларының нәтижесінде Хорватияның Шенген аймағына қосылуына вето қою мүмкіндігін қарастырды, бірақ соңында бұдан бас тартты. 2022 жылдың 8 желтоқсанында Еуропалық Одақ Кеңесінің құрамына кіретін Әділет және ішкі істер жөніндегі кеңес, яғни ЕО елдерін білдіретін әділет және ішкі істер министрлері Хорватияны блокқа қабылдау туралы соңғы шешім қабылдады. Бұл шешім 2023 жылдың 1 қаңтарынан күшіне енді, яғни Хорватия мен Шенген аймағындағы басқа елдер арасындағы ішкі құрлық және теңіз шекараларындағы адамдарды тексеру тоқтатылды. Ішкі әуе шекараларындағы, яғни әуежайлардағы тексерулер 2023 жылдың 26 наурызында тоқтатылды, себебі бұл IATA жазғы/қысқы кестесімен сәйкес болуы тиіс еді. 2023 жылдың 1 қаңтарынан бастап Хорватия Шенген визаларын беруді бастады және Шенген ақпараттық жүйесін толыққанды пайдалану мүмкіндігіне ие болды.

Еуропалық экономикалық аймаққа мүшелік

Хорватияның ЕО-ға қосылуы оларды Еуропалық экономикалық аймаққа (ЕЭА) мүшелікке өтініш беруге міндеттейді. Хорватия үкіметі өтінішін 2012 жылғы 13 қыркүйекте ұсынды, ал мүшелік бойынша келіссөздер 2013 жылғы 15 наурызда басталды. Мақсат – ЕО мен ЕЭА-ны бірдей күні, 2013 жылғы 1 шілдеде кеңейту болған, бірақ бұл орындалмады. 2014 жылғы 11 сәуірде ЕО және оның мүше мемлекеттері (Хорватия да олардың ішінде), Норвегия, Исландия және Лихтенштейн Хорватияның ЕЭА-ға қабылдануына қатысты келісімге қол қойды. Келісім әлі ратификацияланбаған, бірақ Хорватияға қатысты уақытша қолданылып келеді. 2024 жылғы ақпан айының мәліметі бойынша, келісім 30 тараптың 28-і тарапынан ратификацияланды.

Қоғамдық пікір

Хорватия қоғамдық пікірі Еуроодаққа қосылу мәселесінде екіге бөлінді. Еуроодаққа қатысу жөніндегі референдумға арналған сауалнамалар халықтың басым бөлігінің қосылуды қолдайтынын көрсетті. Халықтың қолдауы 80%-дан 26–38%-ға дейін ауытқыды. Саяси талдаушы Вишеслав Раос Еуроодақтағы экономикалық қиындықтарды себептердің бірі ретінде атап көрсетті: "[Хорваттар] Еуроодақтың барлық экономикалық және әлеуметтік проблемаларды шеше алмайтынын жақсы біледі. Сондықтан Еуроодақтың өзі бір түрлі дағдарыста, және бұл Хорватияның қосылуына әсер етеді".

Әсері

Мүше елдер Астана Халық саны Аумақ (км²) ЖІӨ (миллиард АҚШ доллары) Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚШ доллары) Тілдер Загреб 4,290,612 56,594 80,983 18,338 Хорват тілі Қосылуға дайын елдер 4,290,612 56,594 80,983 18,338 1 Қазіргі мүшелер (2013) 503,492,041 4,454,237 15,821.00 31,607 EU28 (2013) 506,777,111 (+0,85%) 4,510,831 (+1,31%) 15,868,983 (+0,51%) 31,313,54 (−0,74%)