Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс-американдық педолог (1833 – 1916)
German American pedologist (1833 – 1916)
Юджин Вольдемар Хилгард (5 қаңтар 1833 – 8 қаңтар 1916) – неміс-американдық педология (топырақ ресурстарын зерттеу ғылымы) саласындағы сарапшы. Климаттың топырақ түзілу процесіндегі рөлі, топырақ химиясы және сілтілі топырақтарды мелиорациялау бойынша авторитет ретінде танылған ол АҚШ-тағы қазіргі топырақ ғылымының негізін қалаушысы саналады.
Eugene Woldemar Hilgard (January 5, 1833 – January 8, 1916) was a German American expert on pedology (the study of soil resources). An authority on climate as a soil forming factor, soil chemistry and reclamation of alkali soils, he is considered as the father of modern soil science in the United States.
Ерте өмір
Хильгард 1833 жылдың 5 қаңтарында Бавария Корольдігіндегі Цвайбриккен қаласында Теодор Эразм мен Маргарета (Паули) Хильгардтың ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі Рейн-Бавария провинциясының апелляциялық сотының бас судьясы болған, табысты заңгер еді. Әкесі либералды көзқарастағы адам болғандықтан, Людвиг I-нің күшейіп келе жатқан реакциялық үкіметіне наразылық білдірді. Лафайеттен ұсыным хат алғаннан кейін, ол отбасын Америкаға көшіруге шешім қабылдады. 14 күндік құрлықтағы сапардан кейін Ле-Хаврға жетіп, содан соң "Маренго" кемесімен 62 күндік теңіз саяхатын жасады. 1835 жылғы Рождество күні отбасы Нью-Орлеанға, Луизиана штатына келді, одан кейін Миссисипи өзенімен Сент-Луиске, Миссуриге дейін сапар шегіп, ақырында Иллинойс штатындағы Беллвиллдегі фермаға қоныстанды. Оның әкесі осы аймақты Готфрид Дуденнің жазбаларына сүйене отырып таңдады, ол бұл жерді неміс иммигранттары үшін Эльдорадо сияқты бағалаған. Тоғыз баланың ең кішісі болған Евгений алғашқы білімін әкесінен алды. Безгек эпидемиясы кезінде оның үлкен әпкесі қайтыс болды, содан кейін Евгений де ауырып қалды. Осының салдарынан болған қызба және көру қабілетінің нашарлауы оның жас шағының келесі бірнеше жылдары бойы мазалады. 1842 жылы анасы қайтыс болды, Евгенийді күту қалған әпкелерінің еншісіне өтті. Ол ботаника, химия және физика салаларын өзімен-өзі оқып үйренді, бірақ денсаулығының нашарлығы дәрігерлерге климатты өзгертуді ұсынды. Сондықтан 1848 жылы ол үлкен ағасы Джулиуспен бірге Вашингтонға сапар шекті, Джулиус АҚШ Жағалау қызметіне жұмысына қайтып келді.
Hilgard was born at Zweibrücken, Kingdom of Bavaria, January 5, 1833, the son of Theodore Erasmus and Margaretha (Pauli) Hilgard. His father was a successful lawyer, holding the position of chief justice of the court of appeals of the province of Rhenish Bavaria. His liberally minded father was displeased by the increasingly reactionary government of Ludwig I, and having secured a letter of recommendation from Lafayette, he resolved to move his family to America. After a 14 day overland trip to Le Havre, followed by a 62 day ocean voyage aboard the ship Marengo, the family arrived in New Orleans, Louisiana, on Christmas Day 1835, then traveled up the Mississippi River to St. Louis, Missouri, finally settling on a farm in Belleville, Illinois. His father had chosen that particular area based on the writings of Gottfried Duden, who had described the area as a sort of El Dorado for German immigrants. The youngest of nine children, Eugene received his early education under the tutelage of his father. During an epidemic of malaria that killed his eldest sister, Eugene was stricken as well, and the resultant fevers and impaired eyesight plagued him for the next several years of his young adulthood. His mother died in 1842, leaving Eugene's care in the hands of his remaining sisters. He educated himself in the fields of botany, chemistry, and physics, but his continued precarious health led doctors to suggest a change in climate, so in 1848 he traveled to Washington, D. C., with his eldest brother Julius, who was returning to his job at the United States Coast Survey.
Еуропадағы білім беру
Гейдельберг университетінде Леопольд Гмелин мен Теодор Людвиг Вильгельм Бишофтың бағынында оқуын бастады, бірақ көп ұзамай университеттегі білім беру жүйесіне көңілі тоймады. Жазғы демалыста ағасы Теодормен туған жерлеріне сапар жасағанда, Пфальц Баден көтерілісінің салдарынан екеуі де қауіпсіздік үшін Шпейерге, олардың туысы үкімет қызметкері болып жұмыс істейтін қалаға, іш тартып келді. Оның кеңесімен Швейцарияға барып, Цюрих университетіне түсті. Хильгард Цюрихте үш семестр оқыды, Лоренц Окен, Арнольд Эшер фон дер Линт және Карл Якоб Лёвиг сияқты көрнекті профессорлардың басшылығымен білім алды, соңғысы оны зертханасы мен оқытуға көмектесетін адам ретінде тағайындады. 1850 жылы Цюрихтен Фрайбергтегі Корольдік кен мектебіне кетті. Карл Фридрих Платтнердің жетекшілігімен жемісті оқу кезеңіне қарамастан, денсаулығының қайталануы, цианид газы мен сынап буына байланысты өлімге екі рет дерлік ұшырауы, оны кен және қорытудың қауіпті саласына жарамайтынына көндірді. 1851 жылы Хильгард Гейдельбергке оралды, онда Роберт Бунсен Леопольд Гмелиннің орнына химия кафедрасын басқарды. Ол Бунсенді жетекшісі етіп, докторлық диссертациясын қорғауға бел буды. Диссертациясы үшін Хильгард шамның жалынының құрамын зерттеді және бұрынғы үш бөлікке қарастырылған төрт бөлек бөлік пен процесті бірінші болып анықтады. 1853 жылы докторлық диссертациясын қорғады. Бітіргеннен кейін екі жыл бойы Испания мен Португалияда тұрды. Испанияда болашақ әйелі Исата Александрина Белломен танысты, ол испан әскері полковнигінің қызы еді. Ол 1860 жылы Испанияға қайта сапар жасағанда оған үйленді.
At the University of Heidelberg, he began study under Leopold Gmelin and Theodor Ludwig Wilhelm Bischoff but soon became disenchanted with the overall state of instruction at the university. During a summer trip with his brother Theodore to their native province, the turbulence of the Palatinate Baden rebellion forced the pair to seek safety in Speyer, where their cousin was a government official. At his suggestion, they traveled to Switzerland and enrolled at the University of Zurich. Hilgard spent three semesters at Zurich, studying under notable professors such as Lorenz Oken, Arnold Escher von der Linth, and Carl Jacob Löwig, the latter of whom appointed him as his laboratory and teaching assistant. In 1850 he left Zurich for the Royal Mining School in Freiberg. Despite a productive period of study under Karl Friedrich Plattner, a recurrence of his health problems, combined with two near death experiences involving cyanide gas and mercury vapor, led him to conclude he was not cut out for the hazardous world of mining and smelting. Hilgard returned to Heidelberg in 1851, where Robert Bunsen had just succeeded Leopold Gmelin as the chair in chemistry. He soon decided to obtain a Ph. D. with Bunsen as his advisor. For his thesis, Hilgard investigated the constituent parts of a candle flame and was the first to identify four distinct parts and processes, as opposed to the three that had previously been supposed. He received his Ph. D. in 1853. After graduation, he lived in Spain and Portugal for two years. While in Spain, he met his future wife, Jesusa Alexandrina Bello, the daughter of a colonel in the Spanish Army. He married her in 1860 during a subsequent visit to Spain.
Кәсіби мансап
Америкаға оралғаннан кейін 1855 жылдан 1857 жылға дейін Миссисипи штатының ассистент-геологы, Смитсон институтының зертханасын басқаратын химик және Ұлттық медициналық колледжде (қазір Джордж Вашингтон университетінің бөлігі) химия пәнінен дәріс берген, 1857–1858 жылдары; 1858 жылдан 1866 жылға дейін Миссисипи штатының геологы, ал 1866 жылдан 1873 жылға дейін Миссисипи университетінің химия профессоры және штаттық геолог болды. Хилгард Азамат соғысының барлық кезеңіне Миссисипи университетінің ғимараттарының күзетшісі болып тағайындалды. Оның қамқорлығымен университет ғимараттарының көп бөлігі Одақ және Конфедерация әскерлері үшін госпиталь ретінде пайдаланылды. Виксбургтен келген Мейірімділік әйелдерінің бір тобы Оксфордқа сапар шегіп, осы уақытша госпитальдерде медбикелер болып жұмыс істеді. 1873 жылы ол Мичиган университетіндегі қызметке қабылданып, екі жыл бойы минералогия, геология, зоология және ботаника пәндерінен профессор болып жұмыс істеді. 1875 жылдан 1904 жылға дейін ол Берклидегі Калифорния университетінде ауыл шаруашылығы химиясының профессоры және штаттық ауыл шаруашылығы тәжірибелік станциясының директоры қызметін атқарды. Ол 1881–1883 жылдары Солтүстік Трансконтиненталды зерттеудің ауыл шаруашылығы бөлімін басқарды және Оңтүстік-батыс штаттары мен Тынық мұхитының жағалауындағы топырақтарды геологиямен, олардың химиялық және физикалық құрамымен, жергілікті флорасымен және ауыл шаруашылығына қатысты қасиеттерімен байланысты зерттеуді мамандығына айналдырды. 1872 жылы ол Ұлттық ғылым академиясының мүшесі болып сайланды.
Returning to America, he served as assistant state geologist of Mississippi from 1855 to 1857; was chemist in charge of the laboratory of the Smithsonian Institution, and lecturer on chemistry in the National Medical College (now part of George Washington University), 1857–1858; state geologist of Mississippi from 1858 to 1866, and professor of chemistry at the University of Mississippi and state geologist from 1866 to 1873. Hilgard was appointed as custodian of the University of Mississippi's buildings for the duration of the Civil War. Under his custodianship, many of the university's buildings were used as hospitals for Union and Confederate soldiers. Some Sisters of Mercy from Vicksburg traveled to Oxford to serve as nurses in these makeshift hospitals. In 1873 he accepted an appointment at the University of Michigan, where he was professor of mineralogy, geology, zoology, and botany for two years. From 1875 to 1904 he was professor of agricultural chemistry at the University of California, Berkeley and director of the state agricultural experiment station. He conducted the agricultural division of the Northern Transcontinental Survey, 1881–1883, and made a specialty of the study of soils of the southwestern states and of the Pacific slope in their relation to geology, to their chemical and physical composition, to their native flora, and to their agricultural qualities. He was elected to a membership in the National Academy of Sciences in 1872.