Кіріспе

Италиялық сәулетші және инженер, сондай-ақ белгілі өнер сыншысы, өнер тарихшысы және романист Камилло Бойто (30 қазан 1836 – 28 маусым 1914) – итальяндық сәулетші және инженер, сондай-ақ белгілі өнер сыншысы, өнер тарихшысы және романист. Ол итальян композиторы Джузеппе Вердидің досы және либретто авторы Ариго Бойтоның бауыры болды.

Өмірбаян

Бойто Римде итальяндық миниатюра суретшісінің ұлы ретінде дүниеге келді. Оның анасы поляк тегінен шыққан. Ол Падуада, содан кейін Венециядағы Accademia di Belle Arti di Venezia (Көркем өнер академиясы) архитектура факультетінде оқыды. Ол жерде оған Италиядағы ортағасырлық өнерді зерттеуді қолдаған архитектор Селватико Эстенсе үлкен әсер етті. 1856 жылға дейін Венеция Көркем өнер академиясында архитектура пәнінен сабақ берді. Венециядағы австриялық үстемдікке қарсы наразылығы академияда адъюнкт-профессор болып жұмыс істесе де, оны қаладан кетуге мәжбүр етті. Флоренцияда ол Селестино Бьянки бас редакторлық қызмет атқаратын lo Spettatore журналына мақалалар жаза бастады. 1860 жылы Миландағы Брера академиясында Жоғары архитектура профессоры болып тағайындалды. Миланда ол Politecnico, Perseveranza және Nuova Antologia сияқты бірнеше журналдарда жарияланды. Ежелгі ғимараттарды қайта жаңарту жұмыстары кезінде ол Эжен Виоле-ле-Дюк және Джон Раскин сияқты замандастарының архитектураны қайта жаңартуға қатысты келеңсіз пікірлерін келістіруге тырысты. Бұл идеялардың үйлесімділігі 1883 жылы Римдегі сәулетшілер мен инженерлердің III конференциясында «Prima Carta del Restauro» немесе Қайта жаңарту хартасы деп аталған құжатта ұсынылды. Бұл харта ескерткіштерді қайта жаңарту және сақтау принциптерін бекітті. 1893 жылы тарихи ескерткіштер туралы диалогтар жинағында ол осы принциптерді тарихи ескерткіштерді қайта жаңарту кезінде ескеруге тиіс сегіз бапқа бөліп көрсетті:

Ғимараттың жаңа және ескі бөліктерінің стильлік ерекшеліктері. Жаңа және ескі құрылыс материалдарының айырмашылығы. Тарихи ғимаратқа қосылған жаңа элементтердегі қалыптар мен сәндік бұйымдардың болмауы. Қайта жаңарту процесінде алынып тасталған тарихи ғимараттың материалдық бөліктерін жақын жерде көрсету. Тарихи ғимараттың жаңа бөліктеріне уақыттың (немесе шартты белгінің) жазылуы. Ескерткішке бекітілген қайта жаңарту жұмыстарының сипаттамалық жазуы. Қайта жаңартудың әртүрлі кезеңдерінің тіркелмесі және фотосуреттерімен сипаттамасы. Бұл тізілім ескерткіште немесе жақын жердегі қоғамдық орында сақталуы керек. Бұл талапты материалды жариялау арқылы алмастыруға болады. Қайта жаңарту жұмыстарының айқындылығы. Мақсаты – түпнұсқа материалдарды анықтау тұрғысынан аутентиктікті сақтау болды. Сонымен қатар, қайта жаңартуға «ғылыми» көзқарас қалыптастыру көзделді. Бойтоның принциптері жақсы қабылданды және бірнеше елде тарихи ескерткіштерді қайта жаңартуға қатысты заманауи заңнамаға ықпал етті. Бойто ең көбінесе Муранодағы Санти Мария е Донато шіркеуі мен Кампанилені қайта жаңартуымен танымал, бұл жұмыс Виоле-ле-Дюк теориялары мен техникаларынан шабыттанды. Сондай-ақ, ол 1856–1858 жылдар аралығында Миландағы Порта Тичинезе және 1899 жылы Падуадағы әйгілі Сент-Антонио базиликасында жұмыс істеді. Ол Галларате зиратын жобалады. Басқа архитектуралық жобаларына Галларате ауруханасы (Италия, Галларате) және Миландағы мектеп кіреді. Миландағы ең танымал ғимараты – 1895–1899 жылдары салынған Casa di Riposo per Musicisti. Оны композитор Джузеппе Верди қаржыландырды, ол зейнеткер музыканттар үшін демалыс үйі ретінде және композиторға арналған ескерткіш ретінде қызмет етеді, ол сондағы капелланың криптінде жерленген. 1900 жылдардың басында Бойто тарихи ескерткіштерді қорғауға қатысты итальян заңдарын жасауға көмектесті. Бойто 1914 жылы Миланда қайтыс болды.

Әдеби шығармалары

Бойто сонымен қатар бірнеше әңгімелер жинағын жазды, оның ішінде психологиялық қорқыныш әңгімесі "Рождество қарсаңы", ол инцестке құмарлық пен некрофилия туралы, Эдгар Аллан Поның "Береникасына" ерекше ұқсас. 2012 жылы осы әңгіме бойынша қысқаметражды фильм түсірілді. 1882 жыл шамасында ол ең танымал повесі "Сенсоны" жазды, ол жыныстық құлдырау туралы алаңдататын әңгіме. 1954 жылы "Сенсо" итальяндық режиссер Лучино Висконти тарапынан экранға бейімделді, ал кейін 2002 жылы Тинто Брасстың одан да жыныстық тұрғыдан қиын бейімделуі жарық көрді. Тағы бір әңгіме, "Un corpo" (жыныстық құлдырау және некрофилия тақырыбын қамтиды), грек композиторы Харалампос Гойосқа опера ретінде бейімделді, бұл опера 2008 жылы Грекия Ұлттық операсының тәжірибелік сахнасында тұңғыш рет қойылды. Камиллоның кіші інісі Ариго Бойто - белгілі ақын, композитор және Джузеппе Вердидің соңғы екі ұлы операсы – "Отелло" мен "Фальстаф" либреттосының авторы.