Кіріспе

Стандартты компьютерлік желілік модельдегі қабат. Компьютерлік желілердің жеті қабатты OSI моделінде сессиялық қабат 5-ші қабат болып табылады. Сессиялық қабат соңғы пайдаланушы қолданба процестері арасында сеанс ашу, жабу және басқару механизмін қамтамасыз етеді, яғни, жартылай тұрақты диалогты. Коммуникациялық сеанстар қолданбалар арасында болатын сұраулар мен жауаптардан тұрады. Сессиялық қабаттың қызметтері көбінесе қашықтықтан процедура шақыруларын (RPC) пайдаланатын қолданба орталарында қолданылады. Сессиялық қабат протоколының мысалы – OSI протоколы жиынтығының сессиялық қабат протоколы, сондай-ақ X.225 немесе ISO 8327 деп белгілі. Қосылыс үзілген жағдайда, бұл протокол қосылысты қалпына келтіруге тырысады. Егер қосылыс ұзақ уақыт бойы қолданылмаса, сессиялық қабат протоколы оны жабыстырып, қайта ашады. Ол толық дуплекс немесе жартылай дуплекс режимінде жұмыс істеуге мүмкіндік береді және алмасылған хабарламалар ағынында синхрондау нүктелерін қамтамасыз етеді. Сессиялық қабатты іске асырудың басқа мысалдары: Зоналық ақпарат протоколы (ZIP) – атау байланысын үйлестіретін AppleTalk протоколы және Сеанс басқару протоколы (SCP) – DECnet Phase IV сессиялық қабат протоколы. OSI желілік архитектурасының қызметтік қабаттарының семантикасы шеңберінде, сессиялық қабат презентациялық қабаттан келетін қызмет сұраныстарын қабылдайды және тасымалдау қабатына қызмет сұраныстарын жібереді.

Қосылымды орнату және босату

Сеанс қабаты екі тарапқа сеанс деп аталатын байланысты орнатуға және пайдалануға, сондай-ақ байланысты ретпен тоқтатуға мүмкіндік береді. OSI моделінде байланысты ретпен тоқтатуға тасымалдау қабаты жауапты емес. Оның орнына, осы функцияны сеанс қабаты атқарады. Дегенмен, қазіргі TCP/IP желілерінде TCP тасымалдау қабатындағы байланысты ретпен жабуды қамтамасыз етеді. Сеанс байланысы тоқтатылғаннан кейін, негізгі тасымалдау байланысын басқа сеанс байланысы үшін қайта пайдалануға болады. Сондай-ақ, сеанс байланысы бірнеше тізбекті тасымалдау байланыстарын пайдалана алады. Мысалы, сеанс барысында негізгі тасымалдау байланысы бұзылса, сеанс қабаты сеансты жалғастыру үшін тасымалдау байланысын қайта орнатуға тырысуы мүмкін.

Диалогты басқару

Сессиялық қабат үш түрлі диалог түрін қамтамасыз ете алады: екі бағытта бір мезгілде (толық дуплекс), екі бағытта ауыспалы (жартылай дуплекс) және бір бағытта (симплекс). Ол сонымен қатар диалог түрін келісуге арналған механизмдерді ұсынады және дерек жіберу немесе кейбір басқару функцияларын орындау үшін кімнің "кезегі" немесе "токені" бар екенін анықтайды. Диалогты басқару TCP/IP протоколында іске асырылмаған және қажет болған жағдайда қолданба қабатына тапсырылады. Көп қолданылатын HTTP/1.1 протоколында клиент пен сервер әдетте жартылай дуплекс режимінде жұмыс істейді. HTTP/1.1 толық дуплекс жұмыс істеу үшін HTTP құбырларын да қолдайды, бірақ көптеген серверлер мен проксилер оны дұрыс өңдей алмады, сондай-ақ толық дуплексті қолдануға болатынын тексеруге арналған диалогты келісу механизмі болмады. Сондықтан көптеген браузерлерде оның қолдауы тоқтатылды.

Синхрондау нүктелері және қайта синхрондау

Сеанс қабаты екі тарапқа да диалогқа синхрондау нүктелерін енгізуге және оларға қайта синхрондау жасауға мүмкіндік береді. Қайта синхрондау ағымдағы берілісті тоқтатады, синхрондау нүктесін белгілі бір мәнге орнатады және берілісті сол нүктеден қайта бастайды. Бұл аудио/видеоның нақты уақыт режимінде берілуінде қолданылуы мүмкін. Синхрондау нүктелерін дерек ағынына уақыт белгілерін қосу үшін пайдалануға болады, ал қайта синхрондауды берілісті жаңа уақыт белгісінен бастау үшін қалпына келтіру үшін қолдануға болады. Мысалы, егер бейне ағыны дыбыс ағынынан тым қалып қойса, қабылдаушы тарап бейне ағыны бойынша қайта синхрондау сұранысын жіберіп, оның берілісін кейінгі уақыт белгісінен қайта бастауы мүмкін. Бұл сонымен қатар қолданба үшін бақылау нүктелерін жасауға да пайдаланылуы мүмкін. Синхрондау нүктелері қолданбаның бақылау нүктесін сақтағанын көрсетуге арналған, ал қолданбаның істен шығуы немесе қуат көзінің үзілуі жағдайында қайта синхрондау қолданбаның бақылау нүктесінен қалпына келгенін және берілісті сол нүктеден жалғастыруға болатынын көрсетеді. Бұл диалогты кез келген уақытта үзу / қайта бастау үшін де қолданылуы мүмкін, бірақ бұл қолданбаның қатесіне байланысты емес, қолданбаның жоспарлаған әрекеті болуы мүмкін. Қолданба диалогты үзуге, сол сессияда басқа диалогты бастауға және бұрынғы диалогты сол сессияда немесе басқа сессияда қайта бастауға мүмкіндік береді. Сеанс қабаты бір немесе бірнеше сеанстарда бірнеше үзіліске ұшырайтын диалогтарды басқару үшін тікелей қолдау көрсете алады. Мұндай диалогтар іс-әрекеттер деп аталады. Іс-әрекеттерді үзуге және қайта бастауға болады. Диалогтарды қайта синхрондау арқылы үзуге және қайта бастаумен салыстырғанда, іс-әрекеттерді қолдау қолданбаға осы диалогтарды басқаруды жеңілдетеді.

TCP/IP моделімен салыстыру

TCP/IP эталондық моделі OSI моделінің қосымша немесе тасымалдау протоколының семантикалық ерекшеліктерімен айналыспайды, сондықтан сессиялық қабатты қарастырмайды. OSI-дың сессиялық басқаруы, әдеттегі тасымалдау протоколдарымен (TCP, SCTP) байланысты, тасымалдау қабатының протоколдарында қамтылған, немесе қолданба қабатының протоколдарының құзыретінде қарастырылады. TCP/IP қабаттары – операциялық салаларды (қосымша, хосттан хостқа, желі, байланыс) сипаттаулар, операциялық процедуралар немесе деректер семантикасы туралы толыққанды нұсқаулар емес.