Кіріспе
Шотландтық өнер сыншысы Роберт Алан Моубрей Стивенсон (1847–1900) – шотландтық өнер сыншысы, жазушы Роберт Луис Стивенсонның туысы және Катарина де Маттостың бауыры.
Robert Alan Mowbray Stevenson (1847–1900) was a Scottish art critic, a cousin of the writer Robert Louis Stevenson and the brother of Katharine de Mattos.
Өмір
Ол шотланд инженері Алан Стивенсон мен оның әйелі Маргарет Джонстың жалғыз ұлы болды. Ол 1847 жылдың 28 наурызында Эдинбургте дүниеге келді және Виндермирде, содан кейін Кембридждегі Сидни Суссекс колледжінде білім алды. Колледжде ерекше жетістіктерге қол жеткізбесе де, 1871 жылы B.A., ал 1882 жылы M.A. дәрежесін алды. Ол гимнастикамен және жеңіл салмақтағы спорт түрлерімен айналысып, ерекше көзге түсті; ең сүйікті ойын-сауығы – каноэмен жүзу болатын. Өмірінде богемиялық талғамдары болды, ал отбасылық кәсіп оны қызықтырмады. Бірақ ол барлық көркем өнерге, әсіресе теориясы мен практикасына қатты қызығушылық танытты. Кішкентай кезінен бастап ол өзінен үш жарым жас кіші кузені Роберт Луис Стивенсонмен тығыз қарым-қатынаста болды. Жастық шағында Роберт Луис Стивенсонның сыншылдығына кузені «Бобтың» сергектігі мен әсері зор үлес қосты. Білімін аяқтағаннан кейін бір-екі жыл Эдинбургте анасы мен қарындастарымен бірге тұрып, Эдинбург өнер мектебінде сурет салуды оқыды. 1873 жылы Антверпендегі Сәндік өнер мектебінде оқуын жалғастырды, содан кейін Парижде Каролус Дюранның басшылығымен, ал кейін бірнеше жыл Барбизон мен Грез-сюр-Луингте білім алды. Оның пейзаждардағы жұмыстары Корольдік академияда және басқа да орындарда көрсетілді, олар қызықты да шеберлікпен орындалған еді. Бірақ өзіндік тұжырымдаманы жеткізе алмауы және коммерциялық қабілетсіздігі суретші ретінде мансабына кедергі келтірген болар, тіпті оның шеберлігі жоғары болғанда да. Теория – оның стихиясы еді. Шамамен 1881 жылы (сол жылы ол Теодор Пирландтың қызы Луизаға үйленді) оның достары, олардың ішінде В.Э. Хенли ең белгілісі, оның түсіндіру қабілетін практикалық мақсаттарға пайдалануға шақыра бастады. 1882 жылы ол Кембриджде Слейд профессоры Сидни Колвиннің жұмысымен байланысты студенттерге сурет салу класын өткізді. 1883 жылдан 1889 жылға дейін ол "Saturday Review" журналына сурет және музыка туралы сыншы ретінде көп материалдар жазды. 1889 жылы Ливерпуль университетінің колледжінде көркем өнер профессоры болып тағайындалды. 1893 жылы осы қызметтен кетіп, алты жыл бойы "Pall Mall Gazette" газетінің тұрақты өнер сыншысы болды. Сондай-ақ, ол "Magazine of Art" журналына және "Portfolio" монографияларына материалдар жазды. 1899 жылдың күзінде денсаулығы нашарлап, 1900 жылдың 18 сәуірінде Чизвиктегі үйінде қайтыс болды.
Шығармалары
Стивенсонның газеттегі сын-пікірлерінің ешқайсысы әлі қайта басылмаған. Оның өмірінде жарық көрген кітаптары: «Гравюра», Виконт Х. Делабордтың «La Gravure» еңбегінен аударма, 1886; «Нотр-Дамның шайтандары» (Жозеф Пеннеллдің суреттеріне қосатын мәтін), 1894; «Питер Пол Рубенс» (портфолиолық монографиялардан қосымшалармен қайта басылған), 1898; «Веласкез өнері», 1895; «Веласкез» (осы мәтін Уильямсонның «Ұлы шеберлер» сериясында қайта қаралып, кеңейтілген), 1899 ж. Раеберн туралы эссе, осы шебердің туындыларының көшірмелерімен бірге, ол қайтыс болғаннан кейін (1900) жарияланды. Стивенсон Англиядағы жаңа өнер сын мектебінің жетекшісі болды. «Импрессионизмнің» мақсаттары мен әдістері оның тұлғасында сирек кездесетін шағылыс тапты. Сонымен қатар, замандас суретшілердің туындыларын талдағанда, ол өзге бағыттарға да әділ және мейірімді қарым-қатынас жасады, тіпті олармен толық келіспесе де.