Кіріспе

1993 жылғы Nirvana әні

"Frances Farmer Will Have Her Revenge on Seattle" – американдық Nirvana рок-тобының әні, вокалист және гитарист Курт Кобейн жазған. Бұл олардың 1993 жылдың қыркүйегінде жарық көрген үшінші және соңғы студиялық альбомындағы бесінші ән. Әннің атауы мен мәтіні американдық актриса Франсис Фармерге сілтеме жасайды, ол топтың қабылдаған туған қаласы Сиэтл, Вашингтонның түпкілікті тұрғыны болған, психикалық денсаулық мәселелерімен күресіп, өмірінде бірнеше рет өз еркінен тыс емдеуге түскен. Ол бұл жүйелі зорлық-зомбылыққа ұшырауына себеп болды деп мәлімдеген. Nirvana туралы өмірбаян жазған Майкл Азеррад Фармерді Кобейн мен оның әйелі Кортни Лавтың "қамқоршы шейіті" деп атады, олар оның медиа тарапынан ұшыраған зұлпылым мен өздерінің баспасөзбен күресінің арасындағы ұқсастықтарды көріп, онымен солдастырды.

Ерте тарих

"Франсис Фармер Сиэтлден кек алады" 1992 жылы жазылған. Топтың барабаншысы Дейв Грол сол жылы жертөлесінде репетиция кезінде алғаш рет естігенін және топтың жақын арада жаңа альбом жазатынын түсінгенін айтты. Басист Крис Новоселичтің сөзіне қарағанда, ән топқа "дайын күйінде" келді, бірақ "тексті соңына қалдырылды". Әннің бірнеше студиялық, барлығы аспаптық нұсқалары 1992 жылы жазылды. Біріншісі 1992 жылдың 7 сәуірінде Сиэтлдегі Laundry Room студиясында Барретт Джонс жазды. Ал қалған үш нұсқа 1992 жылдың қазан айында Сиэтлдегі Word of Mouth студиясында Джек Эндино жазды.

Жатырдағы

Соңғы студиялық нұсқасы 1993 жылдың ақпан айында Стив Альбини Миннесота штатының Каннон-Фолс қаласындағы Pachyderm студиясында жазылды және 1993 жылдың қыркүйегінде In Utero альбомында жарық көрді.

Жатырдағыдан кейінгі

Ән алғаш рет 1993 жылдың 9 сәуірінде Сан-Францискодағы Cow Palace-те Босниялық зорлау құрбандарына көмек көрсету шарасында тікелей эфирде орындалды. Соңғы тікелей орындалуы 1994 жылдың 25 ақпанында Италияның Милан қаласындағы Palatrussardi залында болды.

Шаруаның өмірбаяны

Әнді Сиэтл қаласының актрисасы Фрэнсис Фармердің тағдыры шабыттандырды, ол өмірінде көптеген фильмдерде және театрлық қойылымдарда ойнады. Алғашқыда атеизм мен коммунизмге айыпталып, одан кейін оның естен шығуы туралы хабарлар тарады. Фармер параноидтық шизофрения диагнозы қойылғанша бірнеше рет тұтқындалып, психиатриялық емдеу орындарына жатқызылды. Бұл оның анасы мен туыстарының өтінішімен Вашингтон штатының Лейквуд қаласындағы Батыс мемлекеттік ауруханасында бірнеше жыл бойы болуына әкелді. Фармер кейіннен "Таң шыға ма?" атты автобиографиясында ауруханада басынан өткен "шексіз қорқыныш" туралы айтып, "санитарлар зорлық жасады, егеуқұйрықтар шақты, уланған тамақтан уланды. Мен төсенішпен қапталған бөлмелерде тізгінталған күйде, түзеткіш көйлекке оралған және мұз суға батырылғанмын" деді. Постхумалық түрде жарық көрген және бір бөлігі досымен бірлесіп жазылған кітаптың шындығы күмәнді, бірақ Фармер ауруханадағы жағдайдың нашарлығынан зардап шеккені, сол кездегідей электр тогымен ұру терапиясынан өткені расталды. 1950 жылы босатылғаннан кейін Фармер анасының қамқорлығынан арылу үшін күресті және актерлік мансабына оралуға тырысты. Ол көп темекі шегуі салдарынан ішек қатерлі ісігіне шалдықты және 1970 жылы 56 жасында қайтыс болды.

Кобейннің Фармерге деген қызығушылығы

Кобейн Фармердің өміріне орта мектептен бастап қызығушылық танытқан, алғаш рет Сиэтл Пост Интеллигенсер газетінің кино сыншысы Уильям Арнольдтың 1978 жылғы "Shadowland" атты Фармердің даулы өмірбаянын оқығаннан кейін. Журналист Гиллиан Г. Гаррдың сөзіне сәйкес, Кобейн өзінің "Nirvana" тобымен жеткен сәттілігінен кейін "Фармердің тарихымен" одан да көп себелесіп, әсіресе "Фармердің конвенцияға бағынбаған мінезі, коммерцияға деген ашық наразылығы, БАҚ-тың мазалауы және оның қасіретті, әділетсіз тағдырымен" бірдейленіп кеткен. Арнольд оның орнына 1994 жылғы 14 сәуірде Post Intelligencer газетінде "Кобейн Франсис Фармердің қиын өмірінде жақын рух тапты" деген мақала жариялап, "Кобейннің мінез-құлқы Франсис Фармердің рухын бойына сіңіруге тырысқан адамның іс-әрекеті ретінде түсіндірілуі мүмкін" деп мәлімдеді. Кобейн 1993 жылғы Әзеррадтың "Come As You Are: The Story of Nirvana" өмірбаянында әнді тереңінен талқылап, "Бәлкім, бұл менің бюрократияның барлық жерде бар екенін және ол кез келген адамға оқиғасы болатынын, және бұл өте жаман нәрсе екенін әлемге жеткізу жолым шығар. Франсис Фармердің тарихы қатты қайғылы, ол кез келген адамға оқиғасы болуы мүмкін, бір кезде бұл бізге де болып жатқандай сезілді, бірақ бұл негізінен Франсис Фармердің тарихын адамдарға таныстыруға бағытталған" деді. Кобейн мен Лавтың қызы Фрэнсис Бин Кобейн, шотландтық инди-поп тобы "The Vaselines" вокалисі және гитарисі Фрэнсис МакКидің құрметіне аталған, ал Фармердің есімінен емес.

Қабылдау

2015 жылы Rolling Stone журналы "Франсис Фармер Сиэтлден кек алады" әнін "Еш кешірім сұрамастан: Нирвананың 102 әнінің тізімі" тізімінде 25-орынға қойды. 2019 жылы NME журналының "Нирвананың барлық әндері ұлылығы бойынша тізімделген" тізімінде бұл ән 43-орында болды, ал Том Ховард оны "тамаша ән" деп сипаттады. Стивен Томас Эрлвайн 2023 жылы A.V. Club үшін Нирвананың "30 ең ұлы әні" тізімінде оны 23-орынға қойды. 2023 жылдың тамызында Louder журналының Оуэн Каммингспен сұхбатында Альбини "Франсис Фармер Сиэтлден кек алады" әнін In Utero альбомындағы сөзі жағынан ең ұнаған әні деп атады, оны "Курттің айналасындағы өнер, даңқ, коммерция және ойын-сауық арасындағы қарама-қайшылықтардың керемет бейнесі" деп сипаттады. 2009 жылдың 4 ақпанында "Франсис Фармер Сиэтлден кек алады" әні американдық музыкант Боб Дилан жүргізетін апталық спутниктік радиошоуы Theme Time Radio Hour-дың үшінші маусымының 18-шы эпизодының соңғы әні ретінде ойнатылды. Ән аяқталған соң Дилан: "Қош бол, Франсис. Қош бол, Курт" деді. 2020 жылдың 24 сәуірінде "Франсис Фармер Сиэтлден кек алады" әні американдық музыкант Пост Малоунның онлайн Нирванаға арналған концерттің ашылу әні болды. 15 әндік концерт YouTube арнасында тікелей эфирде көрсетілді және COVID-19 Солидарлық науқанына 4 миллион доллардан астам қаржы жинады.

Марапаттар

Жыл Жарияланған ел Марапаттама Орын 2023 The A. V. Club АҚШ Essential Nirvana: Олардың ең ұлы 30 әні, 23-орын

Басқа релиздер

1992 жылы жазылған әннің жеке акустикалық демо-нұсқасы 2015 жылдың қараша айында жарық көрген Montage of Heck: The Home Recordings жинағында орын алды. 2013 жылы Альбини жасаған In Utero нұсқасының ремикстелген түрі 2013 жылдың қыркүйегінде шыққан альбомның 20 жылдық "Deluxe" және "Super Deluxe" нұсқаларында пайда болды. 1992 жылдың 7 сәуірінде Сиэтлдегі Laundry Room студиясында жазылған аспаптық нұсқа In Utero альбомының 20 жылдығына арналған "Deluxe" және "Super Deluxe" нұсқаларында жарық көрді. Әннің екі тікелей орындалуы 2023 жылдың қазан айында шыққан In Utero альбомының 30 жылдық "Super Deluxe" қайта басылымында ұсынылған. Бұл жинаққа 1993 жылдың 30 желтоқсанында Калифорния штатының Инглвуд қаласындағы Great Western Forum және 1994 жылдың 7 қаңтарында Сиэтлдегі Seattle Center Arena-да өткен топтың толық концерттері кірген, екеуі де "Frances Farmer Will Have Her Revenge on Seattle" әнін орындауды қамтыды.

Шығарылмаған нұсқалары

1992 жылы қазанда Сиэтлдегі Word of Mouth студиясында жазылған үш аспаптық үлгінің ешқайсысы ресми түрде жарияланбаған.