Марк Джеймс Мвандося: Танзаниялық саяхаткер мен энергетика сарапашысы

Кіріспе

Танзаниялық саясаткер Марк Джеймс Мвандосия (28 желтоқсан 1949 жылы туған) – Танзанияның CCM партиясының зейнеткер саясаткері және Рунге Шығыс сайлау округінің бұрынғы депутаты. Қазіргі уақытта ол Ewura Танзания директорлар кеңесінің төрағасы және Шығыс Африка Энергия реттеушілер қауымдастығының жылдық бас ассамблеясының төрағасы қызметін атқарады.

Өмірбаян

Мвандосия 1967-1968 жылдары Танганьика Африка Ұлттық Одағының (TANU) жастар көшбасшысы болды. 1971 жылы TANU мүшесі болды, 1977 жылы TANU Chama Cha Mapinduzi (CCM) болып өзгерген кезде де мүшелігін сақтап қалды. 1977 жылдан 1987 жылға дейін Дар-эс-Салам университетінде оқытушы болып жұмыс істеді, 1977 жылдан 1980 жылға дейін оқытушы, 1980 жылдан 1983 жылға дейін аға оқытушы, ал 1983 жылдан 1987 жылға дейін доцент болды. 1985 жылдан 1990 жылға дейін Су, Энергия және Кенбайлы ресурстар министрлігінде комиссар, 1990 жылдан 1992 жылға дейін Су, Энергия және Кенбайлы ресурстар министрлігінде бас хатшы, ал 1992 жылдан 1993 жылға дейін Өнеркәсіп және Сауда министрлігінде бас хатшы қызметін атқарды. 1994 жылдан 2000 жылға дейін Дар-эс-Салам университетінде қайтадан сабақ берді, бұл жолы профессор ретінде. 2000 жылдан бері Танзания Ұлттық Ассамблеясының CCM мүшесі, 2000 жылдан 2005 жылға дейін Коммуникация және Көлік министрі болды. 2006 жылдың 4 қаңтарында Вице-президент кеңсесіндегі Қоршаған ортаны қорғауға жауапты Мемлекеттік министр болып тағайындалды. 2008 жылдың 12 ақпанында Су және Суару министрі лауазымына ауыстырылды. Ол Танзанияның Дар-эс-Салам университетінде Энергетика технологиясы және менеджменті бойынша профессорлық ғылыми кафедраны ұстаған Электротехника профессоры болды. Танзания, Норвегия және АҚШ-та 20 жылдан астам кәсіби және оқыту тәжірибесіне ие. Өзінің уақытының көп бөлігін энергия және табиғи ресурстарды дамыту мен пайдалану саласындағы зерттеулерге арнады. Танзания мен Африкадағы бірқатар жобаларда кеңесші болып жұмыс істеді. Профессор Мвандосия Оңтүстік Африка Даму Қауымдастығының (SADC) Энергия хаттамасын әзірлеген топтың жетекшісі болды. Профессор Мвандосия сондай-ақ Африка Бірлігі Ұйымы мен Африка Экономикалық Қоғамдастығы үшін Энергия және Табиғи ресурстар жөніндегі хаттаманы жасады. Ол Танзания Мұнайды Дамыту Корпорациясының (TPDC) Директорлар Кеңесінің төрағасы, Танзания және Италия Мұнай Өңдеу Компаниясының (TIPER) төрағасы, Ұлттық Қалалық Су Басқармасының төрағасы, Уильямсон Даймондс компаниясының төрағасы, SIEMENS (Танзания) компаниясының төрағасы, Танзания Өнеркәсіптік Зерттеулер және Даму Ұйымының (TIRDO) Директорлар Кеңесінің төрағасы, Бизнес Білім беру Колледжі Кеңесінің төрағасы және Kibo Paper Industries Ltd Директорлар Кеңесінің төрағасы болды. Профессор Мвандосия сонымен қатар Оңтүстік Африка Электр Энергиясы Арқылы Дамуы (SADELEC) Сенімгерлер Кеңесінің төрағасының орынбасары болды. Ол Ұлттық Даму Корпорациясының (ҰДК) вице-төрағасы болды. Ол ЮНЕСКО Ұлттық Комиссиясы, Танзания Пошта және Телекоммуникациялар Корпорациясы (TPTC), Танзания Электр Жабдықтау Компаниясы (TANESCO), AGIP (T) Ltd., Танзания Мұнайды Дамыту Корпорациясы (TPDC), Танзания Ұлттық Ғылыми Зерттеулер Кеңесі және Танзания Ғылым және Технология Комиссиясы, Танзания Замбия Құбырлары (TAZAMA) және Танзания Замбия Темір Жол Басқармасы (TAZARA) сияқты көптеген басқармаларда директор, Танзания Коммуникация Комиссиясының (ТКК) комиссары (атқарушы емес) және Сокоин Ауыл Шаруашылығы Университетінің және Мзумбе Дамуды Басқару Институтының кеңес мүшесі болды. Профессор Мвандосия мемлекеттік сектордың реформасына, соның ішінде жекешелендіруге және Танзанияның ұзақ мерзімді даму көрінісін (Vision 2025) жасауға қатысты. Профессор Мвандосия инженерлік жүйелер, энергия, су, қоршаған орта және коммуналдық қызметтерді реттеу салаларында бірқатар кітаптар мен көптеген жарияланымдар жазды. 1993 жылдан бастап профессор Мвандосия Танзаниядағы Климаттың Өзгерісін Зерттеу Бағдарламасына белсенді түрде қатысты және оны басқарды. 1995 жылдан бері Біріккен Ұлттар Ұйымының Климаттың Өзгерісі жөніндегі Негіздемелік Конвенциясының Қосалқы Органдары мен Тараптар Конференцияларының отырыстарына қатысқан. 1997 жылы профессор Мвандосия 77 ел тобының төрағасы және Климат Конвенциясының қосалқы органдарының отырыстарында және Киото хаттамасы бойынша келіссөздер кезінде 77 ел тобы мен Қытайдың өкілі болды. 2007 жылы Танзания Пошта Қызметі қоршаған ортаны қорғауға қосқан үлесін мойындау үшін арнайы марка шығарды. Қазіргі уақытта ол БҰҰ-ның Қоршаған Ортаны Қорғау Бағдарламасының (БҰҰЖД) Халықаралық Ресурстар Комитетінің басқарушы комитетінің мүшесі. Профессор Мвандосия - қоршаған орта, климаттың өзгеруі және тұрақты жер мәселелеріне арналған Африканың ең үздік тәуелсіз газеті NatureNews-тің кеңесші кеңесінің мүшесі. 2021 жылы NatureNews журналының "Климаттың Өзгерісі: Жеңілдету және Төзімділік" атты алғашқы жылдық лекциясын оқыды.

Mwandosya was a youth leader of the Tanganyika African National Union (TANU) from 1967 to 1968 and became a member of TANU in 1971, remaining a member when TANU became the Chama Cha Mapinduzi (CCM) in 1977. He taught at the University of Dar es Salaam from 1977 to 1987, as a lecturer from 1977 to 1980, as a senior lecturer from 1980 to 1983, and as an associate professor from 1983 to 1987. He was Commissioner at the Ministry of Water, Energy and Minerals from 1985 to 1990, Principal Secretary at the Ministry of Water, Energy and Minerals from 1990 to 1992, and Principal Secretary at the Ministry of Industries and Trade from 1992 to 1993. From 1994 to 2000, he again taught at the University of Dar es Salaam, this time as a professor. He has been a member of the National Assembly of Tanzania for the CCM since 2000, and he was Minister of Communication and Transport from 2000 to 2005. He was then appointed as Minister of State in the Vice President's Office responsible for the Environment on January 4, 2006. He was moved to the position of Minister of Water and Irrigation on February 12, 2008. He was Professor in Electrical Engineering holding an endowed Professorial Research Chair in Energy Technology and Management at the University of Dar es Salaam, Tanzania. He has over 20 years of professional and lecturing experience in Tanzania, Norway and U. S. A. He has devoted much of his time in research and studies in energy and natural resource development and use. He has been a consultant in a number of projects both in Tanzania and in Africa. Prof. Mwandosya was a Team Leader of a group which drafted the Southern African Development Community (SADC) Energy Protocol. Prof. Mwandosya also drafted, for the Organisation of African Unity, and the African Economic Community the Protocol on Energy and Natural Resources. He has been Chairman of the Board of Directors of the Tanzania Petroleum Development Corporation (TPDC), Chairman of the Tanzanian and Italian Petroleum Refining Company Ltd. (TIPER), Chairman of the National Urban Water Authority, Chairman of Williamson Diamonds Ltd., Chairman of SIEMENS (Tanzania) Ltd., Chairman of the Board of Directors of the Tanzania Industrial Research and Development Organisation (TIRDO), Chairman of Council of College of Business Education and Chairman of the Board of Directors of Kibo Paper Industries Ltd. Prof. Mwandosya has also been Vice Chairman of the Board of Trustees of the Southern African Development through Electricity (SADELEC). He has been Vice Chairman of the National Development Corporation (NDC). He has been a Director in numerous Boards such as the UNESCO National Commission, Tanzania Posts and Telecommunications Corporation (TPTC), Tanzania Electric Supply Company Ltd., (TANESCO), AGIP (T) Ltd., Tanzania Petroleum Development Corporation (TPDC), the Tanzania National Scientific Research Council and the Tanzania Commission for Science and Technology, the Tanzania Zambia Pipelines Ltd (TAZAMA), and the Tanzania Zambia Railway Authority (TAZARA), Commissioner (Non executive) of the Tanzania Communication Commission (TCC), and Member of Council of Sokoine University of Agriculture and Institute of Development Management Mzumbe. Professor Mwandosya has also been involved in state sector reforms including privatisation on and in the crafting of Tanzanians long term development vision (Vision 2025). Prof. Mwandosya has written a number of books and numerous publications in the fields of engineering systems, energy, water, environment, and regulation of utilities. Since 1993 Prof. Mwandosya has participated actively in and was head of the Climate Change Studies Programme in Tanzania. He has attended meetings of Subsidiary Bodies and Conferences of Parties (CoP) of the United Nations Framework Convention on Climate Change since 1995. In 1997 Prof. Mwandosya was the Chairman of the Group of 77 and spokesman for the Group of 77 and China at the meetings of the subsidiary bodies for the Climate Convention and during the negotiations for the Kyoto Protocol. In 2007 special stamp was issued by the Tanzania Postal Services to recognise his contribution to the protection of the environment. He is currently a member of the Steering Committee of the United Nations Environment Program (UNEP) International Resource Panel. Prof. Mwandosya is a distinguished member of the Advisory Board of NatureNews, Africa's foremost independent newspaper that is focused on Environment, Climate Change and Sustainable Earth. In 2021, he gave the maiden anniversary lecture of NatureNews titled "Climate Change: Mitigation and Resilience."