Кіріспе

Раджадхираджа Чола II (1163 – 1178 ж.б.) Раджараджа Чола II-нің ізінен келіп, Чола патшасы болып билік құрды. Ол Раджараджа Чола II-нің тікелей ұрпағы емес, Викрама Чоланың қызынан туған немересі еді. Раджараджа Чола II өзінің ұлы болмағандықтан, Раджадхиражаны мұрагер етіп таңдады. Раджадхираджа II таққа отырғаннан кейін, Пандия еліндегі қатыгез мұрагерлік дауы Чола және Сингаль билеушілерін қарама-қарсы жақтарға араластырып, екеуіне де зор қайғы әкелді. Осы азамат соғысының күлінен жаңа күшімен қайта жанданып, Чола және Сингаль мемлекеттерін жеңіп алған Пандия күші пайда болды.

Пандиялық азаматтық соғыс

Кулотунга Чола I Пандия елін жаулап алғаннан кейін, жергілікті Пандия князьдеріне өздері қалағанша билік жүргізуге рұқсат берілді, бірақ Чолалардың шартты бағыныштылығы сақталды. Пандиялардың бір бөлігі Чолаларға адал болды, мысалы, Пәрантака Пандия Кулотунга I-нің Калингә жасаған жорықтарына қатысты. Бірақ Кулотунга I қайтыс болғаннан кейін, Чолалар Пандияларға деген бақылауын толығымен жоғалтты. Кулотунга Чола I билегеннен кейін Пандия елінде онша көп жазулар кездеспейді. Шамамен 1166 жылы Мадурайда Паракрама Пандия мен Кулашекара мұрагерлік мәселесін шешу үшін дауласты, сосын Кулашекара Мадурайға шабуыл жасады. Паракрама Ланка патшасы Паракрамабаху I-ге көмек сұрады. Сингалдықтар Паракрамаға жәрдем жеткізер алдынан, Кулашекара Мадурайды басып алып, Паракраманы, оның әйелін және балаларының бір бөлігін өлтірді. Сингал патшасы өзінің генералына Кулашекара жеңілгенше және Пандия тағына Паракрама Пандияның ұлы отырғанша соғысты жалғастыруды бұйырды. Кулашекара қарсылық көрсетті, сондықтан Сингал әскеріне Ланкадан қосымша күш алуға тура келді. Содан кейін Кулашекара Раджадхираджа Чола II-ге шағымданды, оған үлкен әскер жіберілді. Дегенмен, Кулашекара Ланка әскеріне қарсы шайқаста жеңіліп қалды. Ланка генералы Паракрама Пандияның ұлы Вирапандияны таққа отырғызды. Чола және Сингал әскерлері арасындағы шайқас жалғасты. Чола әскері Сингал әскерін жеңіп, оларды аралға кері қайтарды. Паракрамабаху Чола жеріне қарсы шабуылға дайындалды. Бұл туралы естіген Чола генералы, Паракрамабахудың Сингал тағына қарсыласы Шриваллабханы Ланка аралына шабуыл жасауға итермеледі. Теңіз экспедициясы Ланкаға қонды және көптеген жерлерді басып алып, қиратты. Паракрама Пандияны қолдауының салдарынан келген зиянды көріп, Паракрамабаху Кулашекараны Пандиялардың заңды патшасы деп мойындады және Чолаларға қарсы одақ құрды. Чолалар Кулашекараның сатқындығын біліп, бірден саясатын өзгертті. Соңғы шайқастардан кейін Чолалар Вирапандияны Пандия тағына отырғызып, Кулашекараны елден қуды.

Империя әлсірейді

II-Шола патша тұсында басталған жергілікті феодалдар мен басшылардың тәуелсіздігі Раджадхиражаның тұсында одан да айқын болды. Олар орталық үкіметке ықпалын арттыра бастады. Патша билігін қолдану арқылы орталық басқарудың елдегі жергілікті билік аймақтарына тиімді бақылау жасауына кедергі келтірді. Осы феодалдардың өсуі екі салдарға әкелді. Біріншісі, патша үкіметінің беделін әлсіретіп, ықпал ету аймағын тарылтып, басқа да басқару салаларына деген бақылауын жеңілдетті. Екіншісі, олар Чола ақсүйектері ішіндегі лауазымдарын мұрагерлік құқыққа айналдыру үшін бір-бірімен одақтар мен келісімдер жасаса бастады.

Өлім және мұрагерлік

Раджадхираджа 1178 жылы қайтыс болды, ал Кулотунга Чола III таққа мұрагер болды.