Каспе: Зарагоса облысының қаласы және табиғаты

Кіріспе

Каспе – Испанияның Арагон автономды облысындағы Сарагоса провинциясындағы муниципалитет, Бажо Арагон-Каспе комаркасының орталығы. 2018 жылғы мәлімет бойынша, халқы 9 525 адамды құрайды (INE 2018), ал муниципалитетінің ауданы 503,33 км² – Арагонның ең ірі муниципалитеттерінің төртіншісі. Каспе 19 ғасырда королева Изабелла II-нің жарлығымен, Карлистік соғыстарда келген зиянды өтеу ретінде қала мәртебесін алды.

Тегі – фамилия.

Атауы

Көпшілік пікірде, Каспе қаласының аты ежелгі тұрғындарынан, олар Каспий теңізінен келген деген сенім бар. Дегенмен, бұл кең таралған этимология филологиялық негізділікке ие емес. "Касп" деген жер аты Андалусия деректерінде "Qsp", "Qasp" немесе "Qasb" деп тіркелген, және ол араб тіліндегі "Casba" сөзімен байланыстырылады. Сонымен қатар, қаланың аты үнді-еуропалық "Cass" ("емен") түбірінен және "pe" ("жері" немесе "астында") жұрнағынан шыққан болуы да мүмкін.

География

Каспе солтүстік ендіктің 41.2 параллелінде және Гринвич меридианында орналасқан. Сарагосадан оңтүстік-шығысқа қарай 104 шақырым қашықтықта, Гвадалопа өзенінің жағасында жатыр – бұл өзеннің осы бөлігінде су ағысы жоқ, себебі Мекиненца су қоймасын (Арагон теңізі деп те аталады) салғанда арнасы жоғары қарай бұрылды. Эбро өзенінен бірнеше шақырым жерде. Арагонның ең құрғақ аймақтарының бірінде, теңіз деңгейінен 152 метр биіктікте орналасқан, орташа температурасы 15 °C, ал жылдық жауын-шашын мөлшері 325 мм. Ол екі бағыттың тоғысқан жерінде: Эбро – шығыстан батысқа қарай, оның бір бөлігі теміржол үшін пайдаланылады, және оған перпендикуляр, Андоррадан басталып, Алканиз, Барбастро және Монзон қалаларынан өтетін бағыт.

Флора мен фауна

Степь, өзен, орман және Жерорта теңізі ормандарының үйлесімі Каспеде флора мен фаунаның мол түрлілігіне мүмкіндік береді. Мұнда алтын бүркіт, еуразиялық грифон, саяшы сокол, жалпаққанат, көкқұтан және қаршыға сияқты жыртқыш құстардың жыл бойы кең таралған популяциясы бар. Қыс айларында еуропалық мерлин, желкенқұс және құздар, ал жазда қара желкенқұс, мысырлық бүркіт, еуропалық қысқасаусақты, алкотан, күлгін қаз және кіші кестрлер кездеседі. Түнгі жыртқыш құстарға ұзын құлақты соу, кішкентай соу, кішкене соу және үй соуы жатады. Каспе айналасындағыдай кең болмаса да, далалық құстардың популяциясында үлкен жатаққус және кәдімгі сырғақ, сондай-ақ екі түрлі құмдауыт – қарақарны құмдауыт және ұшты құмдауыт, және үлкен дақылды көкек бар. Далалық ландшафтқа қарағай, қара қарағай, розмарин, тимьян және қамыс кіреді. Оның галереялық ормандары таулы ландшафттар мен суармалы егістіктерді байланыстыратын күрделі орта құрайды. Мұнда қара қаз, сұр қаз, патша қаз, кішкентай қаз, ақ қаз және балықшыл сияқты су құстары таба аласыз. Бұл ормандар негізінен қара тополь, қамыс және қамыстың шоғырларынан тұрады. Кейбір орман түрлері бұталы ландшафтта мекендейді, мысалы, жоғарыда аталған көкқұтан мен көкқұтан, сондай-ақ стандартты торғай көгершін және жазғы аражегіш, кроссбиль, қызыл кескілең және сирек кездесетін жалпы бөдене. Жерорта теңізі мен тау ормандары негізінен Алеппо қарағайлары, қара қарағай және ақ сабылы, королла, гинеста, ромераль және тимьяннан тұрады. Сүтқоректілердің ішінде Арагонда ешқашан жойылмаған жалғыз бұғы болғандықтан, қызыл бұғы ерекше көзге түседі; сонымен қатар, жабайы шошқа, қарапайым барс, қарапайым түлкі, мартен, генет, сусар, қызылша, елік, қарапайым қоян, Иберия қояны және құсқарлар немесе далалық тышқандар сияқты кеміргіштер де бар. Каспедегі мекендеу ортасының әртүрлілігі қосмекенділер мен бауырымен жорғалаушылардың көптеген түрлерінің болуына мүмкіндік береді. Төбелердегі көлдер мен ойыстарда кәдімгі бақа, тікенді бақа, жүгіргіш бақа, дақты бақа, кәдімгі бақа және қияқты жылан кездеседі. Бұған қоса, бүкіл аумақта кезбе кекірек, жалған жылан, жылқы бақи және сатылы жылан, сондай-ақ өзендегі терік жылан таралған. Кейбір орманды жерлерде сирек кездесетін тұмсықты жылан мекендейді. Каспеде Санто-Доминго монастырында және Санта-Мария-ла-Майор (Каспе) коллегиясында ақ лелектердің көп саны бар, барлығы 17 жұп (2018).

Due to its combination of steppe, river, forest, and Mediterranean forest, Caspe is home to a great diversity of fauna and flora. It has a diverse year round population of birds of prey, such as golden eagles, Eurasian griffon vultures, peregrine falcons, common buzzards, goshawks and sparrowhawks. European merlins, kites and hen harriers in winter, as well as black kites, Egyptian vultures, European short toed, alcotans, ash harriers and lesser kestrels in summer. Nocturnal birds of prey include the long eared owl, the little owl, Scops owl and the barn owl. Although not as extensive as in its surroundings, Caspe has a population of steppe birds that includes the great bustard and common curlew, both species of sandgrouse; the black bellied sandgrouse and the pin tailed sandgrouse, as well as the great spotted cuckoo. The steppe landscape comprises the juniper, black juniper, rosemary, thyme, and reeds. Its gallery forests create a complex habitat that joins the mountain landscapes and rainfed fields. Waterfowl can be found, such as the mallard duck, gray heron, imperial heron, little bittern, little egret, and kingfisher. These forests are mainly made up of black poplars, reeds, and reed beds. Some forest species inhabit the bush landscape, such as the sparrowhawk above and goshawk, in addition to others, such as the standard turtle dove and bee eater in summer, the crossbill, red partridge and the increasingly rare common quail. The Mediterranean and mountain forests are mainly made up of Aleppo pine, black juniper and white sable, corolla, ginesta, romerales, and thyme. As for mammals, the red deer stands out since it is the only deer that never became extinct in Aragon; also, the wild boar, common badger, common fox, marten, genet, otter, weasel, roe deer, ordinary rabbit, Iberian hare and rodents such as voles or field mice, among others. Caspe's diversity of habitats makes possible the presence of a considerable variety of amphibians and reptiles. In the ponds and puddles of the hills, there are common toads, spur toads, running toads, spotted toads, common frogs, and viper snakes. In addition, the ocellated lizard, bastard snake, horseshoe snake, and ladder snake are found throughout the territory, as well as the leper turtle in the river. In some forest areas, the rare snout viper lives. Caspe also has a considerable population of white storks in the convent of Santo Domingo and the Colegiata de Santa María la Mayor (Caspe), with a total of 17 couples (2018).

Тарихқа дейінгі кезең және археология

Каспе муниципалитеті Төменгі Арагонның ішіндегі соңғы қоныстанған жерлердің бірі болған сияқты, себебі бұл тарихқа дейінгі тұрғын орындарындағы экологиялық мәселелерге немесе эрозияның шөгінділерді жойғанына байланысты болуы мүмкін. Дегенмен, Каувака ауданында 150 000 – 100 000 жыл бұрын жасалған амигдалоидты бифас табылған, ол жалпы ашеулдік немесе бастапқы мустьерлік мәдениетке жатқызылады. Бұл кем дегенде, осы аймақтан неандертальдық аңшы-жинаушылардың топтары өткенін көрсетеді. V. Сото де Винуэде де осыған ұқсас лит ядролары табылды. Жанартас тастың кішкентай жарығы арқылы орналасқан бұл орын Левант стиліндегі үңгір суреттерімен ерекшеленеді. Композицияда бірнеше бейнелер біріктірілген, олардың ішінде төмендетілген мүйіздері бар басқа бір туысымен күреске дайын тұрған әдемі бұғы ерекше көзге түседі. Екі бейненің арасында төмендегі жағдаймен есекті көруге болады, сондай-ақ, мүлдем жоғалған, мүмкін, тағы бір есек бейнесі де бар. Суретшінің оң жағындағы бояу іздері садақшының бейнесіне сәйкес келеді. Каспедің демографиялық және мәдени дамуы шамамен б.з.д. 8 ғасырда Индоевропалық кельт халштат мәдениетінің қалалары мен тумулярлы некропольдерінің пайда болуымен ерте темір дәуірінде басталды. Бұл мәдениет негізінен Сегре және Жоғарғы Эбро аймақтарының, әсіресе Наварра және Алаваның халқына жатады. Кейінгі қола дәуірінің шөгінділерінің арасында Cabezos de Sancharancón ерекше аталады. Бұл қала Каспеден Каспеге дейінгі жолда орналасқан, және шоқты тәрізді төбеде төртбұрышты үйлер салынған. Жер бетінде жиналған керамикалық материалдар дамыған орта қола дәуірінің керамикасына сәйкес келеді, бірақ Urnfield мәдениетіне жататын ыдыстардың қалдықтары да бар. Тағы бір қызықты орын – Гвадалопа өзенінің жанындағы Cabezo de Monleón, онда орталық көше жоспарымен құрылған 52 үй анықталды. Оның халқы шамамен 300 адамды құрады деп есептеледі, ал осы малшылардың, металлургтардың және егіншілердің кәсібі б.з.д. 800 жылдан Иберия дәуіріне дейін созылуы мүмкін. Иберия дәуіріндегі қоныс, Иберияның жанында орналасқан, бұл Иберияның ерте кезеңіндегі (б.з.д. 6-5 ғасырлар) қоныстануына сәйкес келеді. Одан кейінгі хронологиялық кезеңде б.з.д. 4 ғасырдан бастап 1 ғасырға дейін толыққанды қолданылған Ла Таллада қаласы болды. Төбеде орналасқан бұл қала орташа өлшемде және тікбұрышты үйлерден тұрды, олардың көпшілігі тасқа қашалған. 1 ғасырдан бастап Эбро аймағы толығымен римдік мәдениетке сіңіп, Азуд-де-Сиван, Бокера-дель-Регалло I және II, Мас-де-Рабел, Кампо-де-Рафалес, Пикардия, Сото-де-Банос, Эль-Фондон және Миралпейкс сияқты римдік виллалар сол кезден бастау алады. Соңғы орыннан Миралпейкс мавзолейі табылды, ол Мекиненца су қоймасының құрылысы салдарынан суға батқандықтан қазіргі орнына көшірілді. Ол біздің заманымыздың 2-ші ғасырының соңында немесе 3-ші ғасырының басында салынған. Сондай-ақ, жергілікті тарихшылар Трабия қаласының қалдықтарын айтады, ол римдіктермен жойылған және ақша соққан жергілікті халыққа тиесілі болған. Трабия және жақын жердегі Валдуриос орындары римдікке дейінгі жер атаулары болып табылады. Кейбір авторлардың пікірінше, оның қираған жерінде ортағасырлық қала салынған, бірақ ол ұзаққа созылмаған. Трабияның 12 ғасырдың ортасынан бері картасы болған, бұл оның маңыздылығын көрсетеді. Бұл жерде кем дегенде 1440 жылға дейін адамдар тұрған, сол жылы Әділеттің бейнесі соңғы рет расталған.

The municipality of Caspe seems to have been one of the last to be populated within Lower Aragon, either due to environmental problems with the prehistoric habitat or because erosion has destroyed the deposits. However, in the area of Cauvaca an amygdaloid biface was discovered that can be ascribed to a generic Acheulean or an initial Mousterian, 150,000 – 100,000 years ago, which demonstrates, at least, the passage through this area of groups of Neanderthal hunter gatherers. Similar lithic cores have been found in Soto de Vinué V.

The rock art at the site stands out. Located though a small opening in the sandstone, it comprises a set of Levantine style cave paintings. The composition brings together several figures, highlighting a magnificent deer in an alert attitude to start the fight with another congener no that appears with lowered antlers. Between both figures a doe can be seen, in a lower position, and there is also a fourth figure, quite lost, which is possibly another doe. Paint traces at the far right of the composition seem to correspond to the figure of an archer. The demographic and cultural emergence of Caspe took place around the 8th century BC with the appearance of towns and tumular necropolises of the Indo European Celtic Hallstatt culture from the early Iron Age, which mainly correspond to populations of the Segre basin and the high Ebro basin, especially from Navarre and Álava. Among the late Bronze deposits, it is worth mentioning Cabezos de Sancharancón. This town is on the road from Caspe to , quadrangular houses on a conical hill with many sandstone blocks accumulated on the slopes. The ceramic materials collected on the surface typologically fit with those of the advanced Middle Bronze, although there are also a very few remains of vessels that can be attributed to the Urnfield culture, in addition to carved flints. Another interesting deposit is the Cabezo de Monleón, on the Guadalope river, where 52 houses that make up a central street plan have been identified. Its population has been estimated at 300 inhabitants and the occupation by those shepherds, metallurgists and cereal farmers could have extended between 800 BCE and Iberization. The deposit of dates from the Iberian era, located in the vicinity of the It corresponds to the old phase of Iberian settlement (6th to 5th centuries BCE). Chronologically later is the town of La Tallada, occupied from the 4th century BCE to its destruction and abandonment in the 1st century BC. Located atop of a hill, it is medium in size and consisted of rectangular houses, many of them carved out of the rock. From the 1st century, the Ebro valley was fully Romanized and the sites, identified as Roman villas, of Azud de Civán, Boquera del Regallo I II, Mas de Rabel, Campo de Ráfales, Picardías, Soto de Baños, El Fondón and Miralpeix date from that time. From this last enclave is the Miralpeix Mausoleum, which was moved to its current location as a result of the construction of the Mequinenza reservoir that led to the flooding of the monument. It was built in the late 2nd or early 3rd century AD. Likewise, local historiography mentions the remains of the city of Trabia, an indigenous population destroyed by the Romans who came to coin money. Both Trabia and the nearby place of Valdurrios are pre Roman place names. According to some authors, a medieval town was built on its ruins, but did not last. Trabia had owned its carta puebla since the middle of the 12th century, which indicates that the place had some importance. It was inhabited at least until 1440, the year in which the figure of Justice was last attested.

Ежелгі дәуір

Римдіктер Испанияны жаулап алғанға дейін, қазіргі муниципалитет орналасқан жерлерді б.з.д. III ғасырдағы Иберия тайпасы – Седетанилер мекендеген делінеді. Алайда, соңғы зерттеулер Аусетанилерді (Оситандықтарды) Каспе аймағында орналастырады, олардың астанасы Осисерда Кабесо Палау де Алканьизде болған болуы мүмкін. Бұл қала-мемлекет және оның аумағы, мүмкін, солтүстікке қарай Эброға және шығысқа қарай Матарраня өзеніне дейін жеткен, бұл Оситандықтар мен Илеркавондар арасындағы шекара болған.

Орта ғасырлар

713 жылы мұсылмандардың келуінен бастап 12-шы ғасырдың бірінші жартысында христиандардың қайта басып алуына дейін Эбро аймағы Әл-Андалустың ең солтүстік шекарасын құрады, бұл аймақты Йемен жасағы басып алды. Бұл жерде латын мәдениеті христиан және яһудилердің испан-римдік және вестготтар тұрғындарынан басым болды; бірақ 10-шы ғасырдан бастап халықтың арабтануы мен исламдануы күшейді, христиандар мен яһудилер аз қалды. 1169 жылдың маусым және қыркүйек айлары аралығында Каспе король Альфонсо II-нің басқаруымен Арагон тажына қосылды. Қаланың жаулануы Палларс графы Арнау Мир де Тост және оның ұлы Рамон басшылығымен, сондай-ақ басқа феодалдардың қатысуымен жүзеге асырылды. Арагон тажының жылнамаларында былай делінген: «Осы кезде Эдетано аймағындағы морилер Алгас өзенінің жағалауындағы қамалдарында және күштерінде үлкен соғыс жүргізіп жатты. Каспе алынды, ол Эбро өзенінің жағалауындағы өте маңызды орын болды. Содан кейін соғыс Гвадалоб және Каланда өзендерінің жағалауында жалғасты». Реконкиста кезінде Каспеде 1000-нан астам тұрғын болған, олардың көп бөлігі ислам дінінде болған деп есептеледі. Мұсылмандарға діни амалдарына рұқсат берілді, бірақ олар бір жыл ішінде үйлерінен шығып, қала қабырғасының сыртына көшуге міндетті болды. Еврейлердің Каспеге қашан келгені белгісіз, бірақ Альфонсо II әскерлері келген кезде еврейлер Ла Муэла ауданында мұсылмандармен бірге тұрған. Кейін қала жер алмасу арқылы Иерусалимдегі Сен-Жан госпитальдық орденіне берілді. Оның қамалы госпитальдық басшылықтың резиденциясы ретінде пайдаланылды. Халық саны 13-шы ғасырдың соңында Гарселан де Тимор Каспе басшылығына тағайындалғаннан кейін тұрақталды. Ол кезде 1500-ге жуық тұрғыны бар қала Ла Муэладан айналасындағы шаруашылықтарға дейін кеңейді, ал орденнің қамалы мен христиан қауымы үшін Санта-Мария шіркеуі орналасқан еді. 1392 жылы орденнің үлкен магистрі Хуан Фернандес де Хередия монастырь құру үшін қаладағы барлық мүлікті (Сесе отбасынан) сатып алды. Ол шіркеуді коллегиаттық шіркеу деңгейіне көтерді және Санхуанист монастырының маңыздылығын арттырды, оны қазыналармен және лигнум круцис сияқты реликвиялармен байытты. Ол қайтыс болғаннан кейін оның денесі Авиньоннан әкелініп, монастырь шіркеуінде, өзі жасаған қабірге жерленді. Орта ғасырларда Каспе Арагонның шыны өндірісінің ең ірі орталығы болды және Испаниядағы ең ірі орталықтардың бірі еді. Оның муниципалды аумағында 30 шыны пеш болғандығы белгілі. Салалы топырақтың көптігі көмірсу өсімдіктерінің өсуіне жағдай жасады, олардың күлі шыны өндірісінде пайдалы болды, ал бұл құмның сапасы мен мөлшерімен бірге осы өндірістің негізгі элементтері болды. Бұл салаға алғашқылардың бірі ретінде яһудилердің қатысқандығы байқалды, әсіресе 14-ші және 15-ші ғасырларда. Көптеген шынышылар қаладағы ең маңызды отбасыларға жататын. 14-шы ғасырда қара өлім Арагон Корольдігін қамтыды, эпидемия 1371 жылы Каспеге жеткеніне және Кортес Генералдың сессияларын басқа жерге көшіруге мәжбүр еткеніне дәлелдер бар. Валиманья жылнамаларында қалада 300-ге жуық адам өлімге ұшырады делінген. 1412 жылы халық «Каспе келісіміне» куә болды, онда Арагонның Мартин I мұрагерсіз қайтыс болды. Сол жылдың 22 сәуірінде делегаттардың кеңесі басталды, ал 28 маусымда Фернандо де Трастамара, Антекералық Фернандо I ретінде Арагонның королі болып жарияланды. Санта-Мария-ла-Майордың апсидасына кіретін есіктің алдында платформа орнатылды, одан халыққа Арагон Тағайындарының мемлекеттерінің делегаттары қолдаған құқық декларациясы туралы хабарланды. Келесі күні, осы танымал келісім сессияларына белсенді қатысқан Висенте де Феррер бауырласы шіркеуде уағыз айтты. Каспе 15-шы ғасырдың соңына дейін Ла Муэла, Сан-Роке және Эль-Пуэо аудандарымен гүлденген қала болып қала берді, Эбро және Гвадалопаның суаруын пайдаланған ауыл шаруашылығы экономикасымен дамыды. Сол кезде Луна папасы Бенедикт XIII өзінің отбасы Луна мен Урея арасындағы мәселелерді шешу үшін қалаға келді.

From the arrival of the Muslims in 713 to the Christian reconquest in the first half of the 12th century, the lands of the Ebro constituted the northernmost mark of Al Andalus, a sector occupied by the Yemeni contingent. In this territory, Latin culture predominated over the Hispanic Roman and Visigoth indigenous population of Christians and Jews; but from the 10th century on, Arabization and Islamization of the population prevailed, leaving Christians and Jews relegated to a small percentage. Between June and September 1169, Caspe was integrated into the Crown of Aragon by King Alfonso II. The conquest of the town was carried out under the direction of the Count of Pallars, Arnau Mir de Tost, and his son Ramón, in collaboration with other feudal lords. In the Annals of the Crown of Aragon by , the following is narrated:At this time, the Moors who were in the region of the Edetanos in the castles and forces they had on the banks of the Algas river were waging a great war And Caspe was won, a very important place along the banks of the Ebro And from there the war continued on the banks of Guadalob and the Calanda river. It is estimated that the number of inhabitants of Caspe, at the time of the Reconquista, could have been somewhat higher than 1,000 inhabitants, overwhelmingly Islamic. Muslims were allowed to keep their religious practices, but had a year to leave their own homes and move outside the city walls. It cannot be specified when Jews arrived in Caspe, but what is certain is that when the troops of Alfonso II entered, Jews already lived in the La Muela neighborhood, sharing it with Muslims. The town then passed to the Order of the Hospital of Saint John of Jerusalem through a land swap carried out with Alfonso II for other assets of the order. Its castle was used as residence of the bailiwick of the hospital. The population stabilized in the last quarter of the 13th century, after Garcelán de Timor was appointed commander of the bailiwick of Caspe. The town, which then had about 1,500 inhabitants, expanded from La Muela to the surrounding farmhouses with the castle of the Order at the top and the church of Santa María for the whole of the Christian community. In 1392, Juan Fernández de Heredia, grand master of the order, bought all the possessions in the town (from the Sesé family) to found a convent. He raised the church to the category of collegiate church and increased the importance of the Sanjuanista Convent by endowing it with treasures and relics such as a lignum crucis. When he died, his body was brought from Avignon and buried in the convent church, in a tomb that he himself had carved. In medieval times, Caspe was the largest Aragonese center for the production of glass; and one of the largest in Spain. Thirty glass furnaces are known to have existed in its municipal area. The large amount of saline soils favored the growth of Kali turgidum, a type of plant from which the ashes are useful in the production of glass, and this, together with the quality and quantity of the sand, were the basic elements for that manufacture. It seems that Jews were the first involved in this industry, mainly between the 14th and 15th centuries. Many of the glaziers belonged to the most important families in the town. In the fourteenth century, the black plague ravaged the Kingdom of Aragon; There is evidence that the epidemic had reached in Caspe in 1371, even forcing the sessions of the Cortes Generales to move elsewhere. According to the Anales de Valimaña, about 300 people in the town diec of the plague. The population was the scene in 1412 of the historic "Compromiso de Caspe", when Martin I of Aragon died without descendants. On April 22 of that year, the deliberations of the delegates began, and on June 28 he was proclaimed King Fernando de Trastamara, called that of Antequera, as Fernando I of Aragón. In front of the door that gives access to the apse of Santa María la Mayor, a platform was erected, from which the people were informed of the declaration of right voted by the delegates of the States of the Crown of Aragon in favor of Don Fernando. The following day, Fray Vicente de Ferrer, who had taken a very active part in the sessions of the well known Commitment, preached at the church. Caspe remained for the rest of the 15th century a thriving town with its neighborhoods of La Muela, San Roque and El Pueyo, and an agricultural economy that took advantage of irrigation by the Ebro and Guadalope. At that time Pope Benedict XIII, better known as Pope Luna, visited the town to settle matters between his own family, the Luna, and the Urrea.

Қазіргі заман

1610 жылға дейін қалада христиан және мұсылман қауымдары бірге тұрды. Олар ескі суармалы жерді ортақ пайдаланғанмен, әрқайсысының жеке муниципалдық аумағы мен ортақ мүліктік активтері болды. Екеуі де Иерусалимнің Иоанн орденінің қарауындағы вассалдар еді. Географиялық орналасуының арқасында Каспе Испанияда 17 ғасырдан бері болған түрлі қақтығыстардың салдарынан ең көп зардап шеккен елді мекендердің бірі болды. Каталон көтерілісі (1640-1652) кезінде ол франко-каталон әскерлерінің шабуылдары мен қарақшылықтарына, сондай-ақ монархияның салық жинауына ұшырады, бұл оның экономикалық жағдайына ауыр соққы берді. Испания мұрагерлік соғысында (1701-1711) ол Бурбон тарапын қолдады, ал көршілері Австриялық талапкерді таңдады.

19 ғасыр

Пенікуляр соғысы кезінде (испан тілінде Тәуелсіздік соғысы деп аталады) француз әскерлері Каспе қаласын 1809 жылдың 4 наурызында басып алды. Ұзақ өтпей тасталып, 1809 жылдың маусымынан 1813 жылға дейін толыққанды билікке ие болды. Сол кезеңдегі ең маңызды тұлға – жергілікті адвокат Агустин де Квинто, француз үкіметтік тапсырмаларында қатысқан afrancesado. 1810 жылдың қарашасында Сюше оны Эброның сол жағалауының бас комиссары етіп тағайындады, осылайша Каспе, Квинтоның қалада тұруының арқасында, Арагонның төменгі жартысының астанасы болды. Соғыс аяқталғаннан кейін (1813 жылдың маусымы), полковник Рамон Гайан француздардан қаланы қайтарып алу ниетімен Каспеге келді. Он бес күнге созылған қоршауды бұзу үшін ол екі туннель салған: біреуі Сан-Хуан көшесінен монастырьдің жертөлелеріне, екіншісі Ревуeltaдан. Соңғысының жарылысы француздар бекінген қамалдың жертөлесіне зиян келтіріп, оларды Мекиненцаға қашуға мәжбүр етті. Кейін қала Карл соғыстарының ықпалына ілікті, бұл халық үшін ерекше маңызға ие болды. Бұл Каспе аймағының стратегиялық орналасуымен және Иерусалимнің Сент-Джон орденінің тәркіленуімен байланысты болды, бұл шаруалардың күткен үміттеріне наразылық тудырды, сондай-ақ мұнай бағасының төмендеуіне байланысты шаруалардың, жұмысшылардың және қолөнершілердің сатып алу қабілетін азайтты. Осы факторлар соғыстың басталуына себеп болды, ал Касполиноның шағын тобы Карл фракциясына қашып кетті.14 Каспе Карл шабуылдарының нысаны болды, қоршауларға, шабуылдарға және уақытша оккупацияларға ұшырады. 1835 жылдың мамыр айында Бірінші Карл соғысы кезінде генерал Кабрера халықтың бір бөлігін басып алды; карлистер оны басып алған бірнеше сағат ішінде маңызды олжаны алып, королеваның жақтастарының үйлерін тонады. Келесі айда Ллагостера бірінші қалалық қоршауды басып алып, кейін қаланы өртеп жіберді; бір жылдан кейін ол оны қайтадан басып алды, бірақ көп ұзамай тастап кетті. 1836 жылдың қарашасында ол қалаға қайта оралып, оны он бір күн бойы өз билігінде ұстады. 1837 жылдың маусымында карлистер Каспе қаласын басып алды, бірақ кері қайтпай, қалаға от қойды. Ресми мәліметтерге сәйкес, 223 үй өртеніп, өртті келесі күні дейін сөндіруге мүмкін болмады. Осы оқиғалардың экономикалық салдары зор болды, сондықтан карлистердің жақындауы туралы хабарлар болғанда тұрғындар шаруашылықтарға қашатын болды. Паскуал Мадос өзінің Географиялық-статистикалық тарихи сөздігінде (1845) Каспе қаласын былай сипаттайды: Гвадалопа өзенінің жағасында, оның Эброға құйылатын жеріне жақын, 3-4 кішкентай төбеде орналасқан. Ол 1500 үйден тұрады, 70 кең көшеге, 9 алаңға және қала орталығындағы дөңгелек пішіндес негізгі алаңға бөлінген. Оның өндірісі туралы былай делінеді: Олардың негізгісі – мұнай өндірісі, сондай-ақ көптеген дәнді дақылдар жиналады, шарап өндірісі азайып, жібек өндірісі де төмендеді. Жемістер, бақша дақылдары, көкөністер, бидай, зығыр, қой және ешкі өсіріледі. 1861 жылы Екінші және Үшінші Карл соғыстары арасында Каспе қала атағын алды. Алайда, революциялық алты жылдық кезеңдегі саяси тұрақсыздық Карл қозғалысының жаңа өрбуіне әкелді, ал Бірінші Республиканың жариялануымен (1873 жылдың 11 ақпаны) Үшінші Карл соғысы ең жоғары деңгейге жетті. Ең маңызды оқиға сол жылдың қазан айында болды, ол кезде Валлестен келген карлистік әскерлер ешқандай қарсылықсыз Каспеге кірді; шындығында, 600 касполино карлистерге қосылып, Бейлио қамалы мен ескі Сан-Хуан монастырына от қойды. 1874 жылдың ақпан айында қару-жарақ сатып алу үшін қаражат жинау және олардың жауынгерлері киетін киім-кешекке ақы төлеу мақсатымен Марко де Белло басқаруымен жаңа Карл шабуылы жасалды. Каспе үшін ең маңызды экономикалық оқиға XIX ғасырда темір жолдың келуі болды. 1876 жылдың маусым айында муниципалитет жобаны жылдам орындаған компанияға бірқатар жеңілдіктер беруге келісті. Осылайша, 1891 жылдың қыркүйегінде қаланың муниципалды ауданында жұмыс басталды, ақыры 1893 жылдың 13 қазанында жол аяқталды.

During the Peninsular War (known in Spanish as the War of Independence), French troops occupied Caspe on 4 March 1809, English word order. Abandoned soon after, it was definitively occupied from June 1809 to 1813. The most important figure in that period was that of the local lawyer Agustín de Quinto, an afrancesado who collaborated in government tasks with the French. In November 1810, Suchet appointed him General Commissar of the left bank of the Ebro, making Caspe, thanks to Quinto's residence in the town, the capital of the lower half of Aragon. At the end of the war (June 1813), Colonel Ramón Gayán arrived in Caspe determined to take the city from the French. To lift the siege, which lasted fifteen days, he resorted to the construction of two tunnels: one, from Calle de San Juan to the cellars of the Convent, and the other from the Revuelta. The explosion of the latter damaged the basement of the Castle, where the French had barricaded themselves, forcing them to flee to Mequinenza. Later, the town was affected by the Carlist Wars, which had special relevance for the population. This was a consequence of the strategic location of the Caspe region, as well as the confiscation of the Order of Saint John of Jerusalem, which generated the discontent of the peasantry at the expectations created, and the loss of purchasing power of peasants, day laborers and artisans, due to the fall in the price of oil. These factors led to the start of the war a not very large group of Caspolinos escaped to the Carlist faction.14

Caspe was the object of the Carlist incursions, suffering sieges, assaults and ephemeral occupations. In May 1835, during the First Carlist War, General Cabrera managed to seize part of the population; in the few hours that the Carlists occupied it, they took important spoils, looting the houses of the Queen's supporters. The following month, Llagostera took control of the first urban enclosure, burning the city afterwards; a year later he managed to take it again, to abandon it soon after. In November 1836 he returned to seize the town, retaining it in his power for eleven days. And in June 1837, Carlist troops took Caspe but, before retiring, burned the town. According to official reports, 223 houses burned, and the fire could not be quenched until the next day. The economic consequences derived from these events must have been significant, causing that henceforth, when there was news of the Carlists entering, the inhabitants flee to the farms. Pascual Madoz, in his Geographic Statistical Historical Dictionary of Spain (1845), describes Caspe in the following terms: It is located on the banks of the Guadalope river, near its confluence with the Ebro, on 3 or 4 small hills It is formed by 1,500 fairly regular houses, distributed in 70 fairly wide streets, 9 squares and a main square with an almost circular figure in the center of the town It also has a small fort supported by what was previously a parish church and the convent of San Juan. Regarding its production, it indicates that:The main of these is that of oil; many cereals are also harvested; the wine harvest has declined somewhat and the same happens with that of silk. There are abundant and exquisite fruits of all kinds and legumes and vegetables; likewise hemp and flax; sheep and goats are raised. In 1861, in the interval between the Second and the Third Carlist Wars, Caspe obtained the city title. However, the political instability of the revolutionary six year period led to a new boom for Carlist activities and, with the proclamation of the First Republic (11 February 1873), the Third Carlist War reached its greatest intensity. The most notable event took place in October of that same year when the Carlist troops from Vallés entered Caspe without encountering any resistance; in fact, 600 caspolinos joined the Carlists, setting fire to the Bailío Castle and the old Convent of San Juan. In February 1874, a new Carlist raid took place, led this time by Marco de Bello, in order to raise funds for the purchase of weapons and to pay for the uniforms worn by his combatants. The most relevant economic event for Caspe in the 19th century was probably the arrival of the railway. In June 1876, the municipality agreed to grant a series of privileges to the company that carried out the layout more quickly. Thus, in September 1891, work began on the municipal area of the city, finally reaching the route on 13 October 1893.

ХХ ғасыр

1926 жылы Каспеде Эбро гидрографиялық конфедерациясы құрылды, бұл ұйым пиреней түбегіндегі он гидрографиялық алаптың ең ірісі – Эбро гидрографиялық алабының суларын және суару жүйесін басқарады. Екінші испан республикасы кезінде осы қалада 1936 жылғы Арагонның Автономиялық Статуты, сондай-ақ Каспе Статуты әзірленді, бірақ Испан азамат соғысы басталған кезде ол Кортес тарапынан бекітілмеді. Соғыстың басында Каспе 1936 жылы анархистер құрған Арагонның Өңірлік Қорғаныс Кеңесінің орталығы болды. Бұл мекеме 1937 жылдың жазында республикалық үкіметтен тәуелсіздігіне байланысты үкіметтік органдар тарапынан таратылғанша өз қызметін жалғастырды. 4 тамызда Ұлттық қорғаныс министрі Индалесио Прието армияға бұйрық берді, ал Энрике Листер басқаратын 11-дивизия Арагонға жіберілді, ол тамыз айында Арагон Кеңесін ресми түрде таратып жіберді. Бұл тарату Каспеге күтпеген әскери араласу арқылы жүзеге асты. Жергілікті кәсіподақтар федерациясы (CNT) шабуылға ұшырады, қаланың шығысына танктер мен артиллерия жиналды, соның салдарынан қақтығыстар болды және жандар зардап шекті. Арагон Кеңесінің төрағасы Хоакин Аскасо және оның анархист мүшелері түрлі айыптар бойынша тұтқындалды. 1938 жылғы Арагон шабуылы кезінде республика штабының бастығы генерал Висенте Рохо осы қалада операциялық штабын құрып, жинаған барлық Халықаралық бригадаларды осы жерге шоғырландырды. 15 наурызда Каспе шайқасы басталды, Марокко армиясының үш франкистік дивизиясы қала шетіне жетті. Наварраның 1-дивизиясы Каспеге шабуыл жасады, шайқастың бірінші кезеңінде XI, XIII және XV Халықаралық бригадалар қатысты; екінші кезеңде, Гвадалопа өзенінің оң жағалауында XII және XIV бригадалар күш білдірді. Халықаралық бригадалар, әсіресе XV бригада шабуылдаушыларға қарсы күшті қарсылық көрсеткенімен, 17 наурыз күні кешке қала Франко әскерлерімен басып алынды. «Ұлттық» жақтағы соғыс бөлімі бұл оқиғаны былай тіркеді: «Бүгін таңертең маңызды Каспе қаласы басып алынды, сонымен қатар бес халықаралық бригаданың қарсылығына қарамастан, 5 шақырым шығысқа қарай плацдарм құрылды». Басып алынғаннан кейін қала Эбро өзенінің әскерлеріне жауапты Марокко армиясының бас штабына айналды.

In 1926 the Ebro Hydrographic Confederation was created in Caspe, an organization that manages the waters and irrigation of the Ebro hydrographic basin, the most important of the ten that have been designated in the peninsular territory. With the Second Spanish Republic, the Statute of Autonomy of Aragon of 1936, also known as the Statute of Caspe, was drafted in this city, which had not been ratified by the Cortes at the time the outbreak of the Spanish Civil War. During the first part of the war, Caspe was the seat of the Regional Defense Council of Aragon, a government body created by the anarchists in 1936. This entity continued its functions until it was dissolved by government authorities in the summer of 1937, due to its independence from the Republican government. On August 4, the Minister of National Defense, Indalecio Prieto, issued orders to the Army and the 11th Division, under Enrique Líster, was sent to Aragon, officially dissolving the Council of Aragon in August. This dissolution took place through a military intervention that took Caspe by surprise. The Local Federation of Trade Unions (CNT) was taken by assault, tanks and artillery were concentrated at the exit of the city and some confrontations with casualties took place. Joaquín Ascaso, President of the Council of Aragon, and its anarchist members were arrested on various charges. With the offensive of Aragon in 1938, the republican chief of staff, General Vicente Rojo, set up his operations center in this city, concentrating there all the International Brigades that he was able to gather. On March 15 the Battle of Caspe began, when three Francoist divisions of the Moroccan Army Corps reached the suburbs of the town. The 1st Division of Navarra undertook the siege of Caspe, being present, in the first phase of the battle, the International Brigades XI, XIII and XV; In a second phase that took place on the right bank of the Guadalope river, XII and XIV intervened. Although the interbrigadistas, especially those of the XV Brigade, deployed a strong defense against the attackers, at dusk on March 17 the town was finally conquered by Franco's troops. The war part of the "national" side recorded the fact with these words: This morning the important city of Caspe has been occupied, also establishing a bridgehead 5 kilometers to the east, despite the stubborn resistance opposed by five international brigades. After the conquest, the town became the headquarters of the Moroccan Army Corps, in charge of the troops of the Ebro river.

Демография

1495 жылы Фернандо Католиктің бұйрығымен Арагон Корольдігінде жүргізілген халық санауында Каспеде 295 үй шаруашылығы және шамамен 1600 тұрғын тіркелді. Олардың ішінде 10% мудехар мұсылмандары, 5% еврейлер және 6% дін қызметкерлері, оның ішінде госпитальдық орденнің рыцарлары болды. Испанияның 1857 жылғы халық санауы, статистикалық деректерді жүйелеуді бастады, онда қалада 10 609 тұрғын тіркелген. Бұл сол кезде Сарагоса провинциясында халық саны бойынша үшінші орынды (бас қала және Калатайудтан кейін) иеленді. 20 ғасырда Каспеде халық саны ең жоғары деңгейге – 9981 адамға 1950 жылы жетті. 1960 жылдардан бастап Арагонның барлық аймақтарына әсер еткен ауылдан қалаға көші-қон басталды, нәтижесінде халық саны азайды. 2018 жылы Каспе халқы 9525 адамды құрады, бұл 20 ғасырдың ортасындағы халық санына жақын көрсеткіш. Сонымен қатар, соңғы жылдары иммигранттар саны айтарлықтай артты.

Мұралық

1998 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра ретінде жариялаған План-дель-Пулидо үңгіріндегі тас суреттері және бірнеше неолиттік ескерткіштер орналасқан. Римдік құрылысы 1931 жылы ұлттық ескерткіш деп жарияланды. Ол тіктөртбұрышты кірпіш қабырғасынан, бүйір қабырғаларын тіреп тұратын және алдынан коринфтік бағаналары бар екі пилястрмен шектелген шамыршақ күмбезден тұрады.

Діни мұра

Санта-Мария-де-Орта шіркеуі, Мекиненца су қоймасынан құтқарылып, Каспеге көрінетін төбеде қайта салынған, романдық стильдегі құрылыс. Ғибадатхананы Миралпеи қаласының халқы 12 ғасырдың соңында немесе 13 ғасырдың басында кең таралған романдық стильде салған. Ол тас қалаумен салынған және бес бөлікке бөлінген, сопақ кілт тәрізді жоспарға ие. Бастапқы орналасқан жеріне байланысты Санта-Мария-дель-Фондон деп те аталады, және қызықты жартылай дөңгелек апсидасы бар. Санта-Мария-ла-Майор-дель-Пилар колледж шіркеуі Каспедегі ең монументалды ғимарат. Бұл Арагонның таза готикалық стилінің ең көрнекті мысалы, әлі де цистерциандық стильдің ықпалында. Ғибадатхана үш бөлімнен тұрады, ортаңғы бөлімі ең кең және ең биік, және олардың барлығы қабырғалы күмбезбен жабылған. 1522 жылы оны Адриан VI қасиеттеп берді, ал бұрын, 1412 жылы, Каспе келісімінің үкімін жариялаған мисса осы жерде өткізілді. Қаланың ең биік бөлігінде орналасқан, бұл Киелі Иоанн ордені ұйымдастырған акропольдің бөлігі болды, оған шіркеу, бүгінде Каспе келісімінің 600 жылдығын еске алу үшін қалпына келтірілген қамал және монастырь кірді. 1936 жылы Колледж шіркеуінің алтарьлық суреттері мен екі керемет готикалық мазар, оның ішінде ұлы шебер Хуан Фернандес де Хередияның мазары қиратылды. Қазіргі уақытта Вера-Крус де-Каспе, христиан әлемінің ең маңызды реликвияларының бірі, оның ішінде сақталады. Бұл Мәсіх өлген кресттің (lignum crucis) ең үлкен бөліктерінің бірі. 1908 жылы шіркеу атриумы Ұлттық ескерткіш деп жарияланды, ал 1931 жылы Колледж шіркеуінің барлығы Ұлттық ескерткіш деп жарияланды. Каспеде Санта-Китерия (1648), Монсеррат (Тәуелсіздік соғысында қиратылған, бірақ 19 ғасырда қайта салынған), Магдалена (1790) және Ла-Балма (1843) сияқты бірнеше шіркеулер сақталған. Каспедегі ең көне аудан – Ла Муэлада Сан-Индалесио шіркеуі орналасқан, ол 18 ғасырдың барокколық стиліндегі ғибаратхана, шаршы жоспарлы орталық кеңістіктен тұрады, ол шаммен жарықтандырылған люнеттермен жабылған жарты шар күмбезбен жабылған. Тағы бір діни кешен – Сан-Агустин ғимараты мен шіркеуі, бұрын Сан-Агустин де Каспе монастырының бөлігі болған. 1623 жылы аяқталған, бұл ғимарат 17 ғасырдың монастырь моделінің канонына сәйкес келетін реттелген және функционалды сәулет өнерінің мысалы. Клостер ансамбльдің басты элементі болып табылады. Теміржол станциясының қарсы жағында Санто-Доминго монастыры орналасқан, оның шіркеуі толығымен қираған. Тәуелсіздік соғысы кезінде ол әскери госпиталь, зират, түрме және бекініс ретінде пайдаланылды. Азамат соғысында ол қайтадан госпиталь болды және 1978 жылы толығымен тастап кетілді.

The Hermitage of Santa María de Horta, rescued from the Mequinenza reservoir and rebuilt on top of a hill overlooking Caspe, is a Romanesque construction. The temple was erected by people from the town of Miralpeix in a popular Romanesque style at the end of the 12th century or the beginning of the 13th century. It is built in ashlar masonry and has an elongated keyhole shaped plan, divided into five sections. Also known as Santa María del Fondón, due to its primitive location, it has an interesting semicircular apse. The Collegiate Church of Santa María la Mayor del Pilar is by far the most monumental building in Caspe. It is one of the most notable examples of purist Gothic in Aragon, still influenced by the Cistercian style. The temple consists of three naves, the central nave being the widest and tallest, all of it covered by a ribbed vault. It was consecrated by Hadrian VI in 1522 and previously, in 1412, the mass proclaiming the ruling of the Caspe Commitment was held there. Located in the highest area of the urban area, it was part of an acropolis organized by the Order of Saint John, which included the church, the castle, which has already been restored today to commemorate the sixth centenary of the celebration of the Commitment to Caspe, and the convent. In 1936 the altarpieces and the two superb Gothic tombs of the Collegiate Church were destroyed, including that of the great master Juan Fernández de Heredia. Currently, the Vera Cruz de Caspe, one of the most important relics of Christendom, is guarded inside; It is one of the largest fragments of the cross on which Christ died (lignum crucis). In 1908 the church atrium was declared a National Monument and in 1931 the whole of the Collegiate Church was declared a National Monument. Several hermitages are preserved in the streets of Caspe, such as Santa Quiteria (1648), or Montserrat —destroyed during the War of Independence but rebuilt in the 19th century—, Magdalena (1790) and La Balma (1843). In the La Muela neighborhood, the oldest in Caspe, is the Hermitage of San Indalecio, a baroque temple from the 18th century, which consists of a central space with a square plan covered with a hemispherical dome on lunettes illuminated with a lantern. Another religious complex is made up of the building and church of San Agustín, which were part of what was the Convent of San Agustín de Caspe. Completed the works in 1623, it is an example of ordered and functional architecture that follows the canon of the monastic model of the 17th century. The cloister is the main element of the ensemble. Located in front of the railway station, is the Convent of Santo Domingo, whose church is completely in ruins. During the War of Independence it was a military hospital, cemetery, prison and fortress. Again it was a war hospital in the Civil War, being definitively abandoned in 1978.

Азаматтық мұра

Азаматтық сәулет шегінде Каспий қамалы ерекшеленеді, оның шығу тегі Ауруханалық орденнің рыцарьларына байланысты. Көп жылдар бойы бұл жер қамал ретінде ғана емес, көршілес Санта-Мария шіркеуімен бірге монастырь ретінде де пайдаланылды. 19 ғасырда қамал жоғалып кетті, өйткені Тәуелсіздік соғысы кезінде француз әскерлері монастырды жарылқады, сонымен қатар Карл соғыстарында әртүрлі шайқастарға қатысып, тіпті өртеп жіберді. Қазіргі уақытта қамалдың қалған елеулі бөліктері – қалқандармен безендірілген волютами бар жоғарғы қабырғалы қабырға және қамалдың жертөлелері. Тағы бір маңызды қорғаны – қала сыртындағы төбеде орналасқан [қорған аты]. Басты бетке көтерілгенде Каспе мен Эбро аңғарының керемет панорамасы көрінеді. Ол 1874 жылы үшінші Карл соғысында генерал Саламанканың бұйрығымен салынған, бұл Арагонның ең заманауи қамалы. Мұнда Арагон Тажына тән геральдикалық символдар жинақталған Геральдикалық музей орналасқан. Қала орталығында Пласа-Майор қызықты кешенді құрайды. Оның бір жағында Аркос де Торил деп аталатын бастапқы сүйір аркадалар, ал екінші жағында XIX ғасырдағы классицистік қасбеті бар Ратуша, сондай-ақ Каса Паласио Пьясуэло Барберан, қаланың ең көрнекті үйі орналасқан. Ал, екінші жағынан, Баррио Верде көшесі сефард қауымын еске салады, өйткені ол бұрын еврей кварталының негізгі осі болған. Каспе муниципалды ауданында Карл соғыстарынан қалған екі күзет мұнарасы бар: қаладан шамамен 6 км қашықтықтағы Эррадура аймағында орналасқан Турлан мұнарасы және Магдалена ауданындағы Вальдеморо мұнарасы. Соңғысы, шаршы пішінді және қабырғалы құрылыспен, Үшінші Карл соғысы кезінде Эбро өтегін бақылау үшін салынған. Тағы бір әдемі орын – Puente de los Masatrigos, ол қала орталығынан 12 км жерде орналасқан. Қазіргі көпір 18 ғасырдан бері тұрса да, 13-14 ғасырларға жататын бұрынғы құрылымға сүйенеді.

Within the civil architecture, the Castle of Commitment stands out, whose origin is due to the knights of the Hospital Order. For years the site was used not only as a castle but also as a convent, along with the neighboring church of Santa María. In the 19th century the castle almost disappeared, because during the War of Independence, the French troops blew up the convent and also, in the Carlist wars, it was involved in various combats, even being burned down. Currently, there is hardly any element of the fortress — a wall with a crenellated top with voussoirs decorated with shields — as well as the basements of the fortress. Another notable bulwark is the , which stands on a hill on the outskirts of the city. From the viewpoint located at the top, you can see a spectacular panoramic view of Caspe and the Ebro valley. It was built by order of General Salamanca in the last Carlist war the third one in 1874, being the most modern castle in Aragon. It houses the Heraldry Museum, which collects the heraldic symbols that were characteristic of the Crown of Aragon. In the urban center, the Plaza Mayor constitutes an interesting complex. On one side of it remain the primitive arcades, in pointed form, called Arcos de Toril, while on the other side is the Town Hall, with a classicist facade from the 19th century, as well as the Casa Palacio Piazuelo Barberán, the most notable of the city. On the other hand, Barrio Verde street evokes the Sephardic community, since in the past it was the main axis of the Jewish quarter. In the municipal district of Caspe there are two watchtowers from the Carlist Wars: the Turlán Tower, located in the Herradura area about 6 km from the city, and the Valdemoro Tower, in the Magdalena district. The latter, with a square floor plan and built in masonry, was erected during the Third Carlist War in order to monitor the Ebro pass. Another enclave of great beauty is the Puente de los Masatrigos, located 12 km from the town center. Although the current bridge is from the 18th century, it is supported by an earlier structure that dates back to the 13th 14th centuries.

Тойлар мен іс-шаралар

Сан-Антон мерекесі, 17 қаңтарға ең жақын уақыт. Қаланың түкпір-түкпірінде "тедеро" деп аталатын көптеген оттардың төңірегінде шаңғы мен кешкі ас ұйымдастырылады. Пасха мерекесі Арагонның туристік қызығушылық тудыратын фестивалі деп жарияланды. Барабандар, домбыралар және кернейлер процессияның қадамдарына ілеседі. Ұлы жұма күні Вера-Круз процессиясы өтеді. 30 сәуір мен 1 мамыр күндері Мас-де-ла-Пунта аймағында Еңбек партиясы тойланады, түнгі лагерь және музыкалық қойылымдармен бірге. Маусымның соңғы демалыс күндері Каспе міндеттемесі тойланады. Көшелерді безендіруге және ортағасырлық костюмдермен мерекелік атмосфера жасауға барлық адамдардың белсенді қатысқандығын атап өткен жөн. Бұл фестиваль де аймақтық туристік қызығушылық тудыратын фестиваль деп жарияланды. Сан-Роке мерекесі, 12-17 тамыз аралығында. 16-сы күні, қасиетті әулиенің мерекесінде жеміс-жидектер сыйланады және Сан-Рок шіркеуіне шеру ұйымдастырылады. Билер, бұқалар, жарыстар мен спорттық іс-шаралар мерекелік бағдарламаны толықтырады. 29 қазаннан 1 қарашаға дейін өтетін «Экспокаспе» аймақтық жәрмеңкесі. Бұл Бахо-Арагон аймағындағы ауыл шаруашылығы, мал шаруашылығы, өнеркәсіп және сауда жәрмеңкесі.

Спорт

Футболдан қаланың өкілі – C. D. Caspe.

Көрнекті Касполинолар

Индалесио, Жеті апостолдың бірі және Альмерияның бірінші епискобы. Хосе Мария Альбареда (1902–1966), ауыл шаруашылығы профессоры және Ғылыми зерттеулер жөніндегі жоғары кеңестің (CSIC) бас хатшысы. Себастьян Сирак Эстопаньян (1903–1970), Барселона университетінің грек филологиясы профессоры. Абель Мустилес (1991 ж. т.), тау велосипедімен сынақтар жасаушы.