Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Потенца (айтылуы: /p//ə/'/t//ɛ//n//z//ə/, сондай-ақ /US//p//oʊ/'/t//ɛ//n//t//s//ɑː/, poˈtɛntsa; Потентино диалектісінде: Putenz) – Италияның оңтүстігіндегі Базиликата (бұрынғы Лукания) аймағындағы коммуна. Потенца провинциясының және Базиликата аймағының астанасы, қала Италиядағы ең биік орналасқан аймақтық астана және ең биік провинциялық астаналардың бірі. Ол Салерноның шығысында, Луканияның Апеннин тауларындағы Басенто өзенінің аңғарына қарайды. Оның аумағы Анци, Авильяно, Бриндизи Монтанья, Пицерно, Пиетрагалла, Пигнола, Руоти, Тито және Ваглио Базиликата коммуналарымен шектеседі.
Potenza (/p//ə/'/t//ɛ//n//z//ə/, also /US//p//oʊ/'/t//ɛ//n//t//s//ɑː/, poˈtɛntsa; , Potentino dialect: Putenz) is a comune in the Southern Italian region of Basilicata (former Lucania). Capital of the Province of Potenza and the Basilicata region, the city is the highest regional capital and one of the highest provincial capitals in Italy, overlooking the valley of the Basento river in the Apennine Mountains of Lucania, east of Salerno. Its territory is bounded by the comuni of Anzi, Avigliano, Brindisi Montagna, Picerno, Pietragalla, Pignola, Ruoti, Tito and Vaglio Basilicata.
Ежелгі заман
Потенция (Потенцаның түпнұсқа латынша атауы) алғашқы қонысы қазіргідей биік емес, бүгінгі Потенцадан оңтүстікке қарай орналасқан болуы мүмкін. Потенциялық лукандықтар Римнің самниттер мен бруттарға қарсы соғыстарында Римнің жауларына қарсы тұрды. Б.з.д. 4 ғасырда бағындырылған (кейіннен муниципиум мәртебесін алған) потенциялықтар 216 жылы Канна шайқасында римдіктер жеңілгеннен кейін көтеріліс жасады. Дегенмен, Метавр шайқасы Италиядағы барлық карфагендік үміттерге нүкте қойды және Потенция римдіктер тарапынан қайта басып алынып, әскери колония деңгейіне төмендетілді.
The first settlement of Potentia (Potenza's original Latin name) was probably located at a lower elevation than at present, some south of today's Potenza. The Lucanians of Potentia sided against Rome's enemies during the latter's wars against the Samnites and the Bruttii. Subjugated during the 4th century BC (later gaining the status of municipium), the Potentini rebelled after the Roman defeat at Cannae in 216 BC. However, the Battle of the Metaurus marked the end of any Carthaginian aspirations in Italy and Potentia was reconquered by the Romans and reduced to the status of military colony.
Орта ғасырлар
VI ғасырда қала Ломбардтардың Беневенто герцогтығына көшті. Сарацин шабуылдары қалаға қауіп төндірді, оңтүстік Италияны нормандықтар басып алғанға дейін. XII ғасырда Потенца епископтық орынға айналды. 1137 жылы қалада Папа Иннокентий II және император Лотар II Норман корольдығын жаулап алуға жасаған сәтсіз әрекеттері кезінде болды. 1148 немесе 1149 жылы Потенцада Сицилияның Роджер II Франция королі Людовик VII-ге қонақ етті, оны нормандық флот сарациндерден босатып алған еді. Император Фридрих II қаланы тонағаннан кейін, қала Гогенштауфендерге адал болды, нәтижесінде Анжуліктер Сицилия Корольдығын басып алғанда Карл I оны жартылай қиратты. 1273 жылдың 18 желтоқсанында болған жер сілкінісі қаланы одан әрі қиратты.
In the 6th century, the city passed to the Lombard Duchy of Benevento. Incursions by Saracen raiders menaced the city until the Norman conquest of southern Italy secured the area. In the 12th century, Potenza became an episcopal see. In 1137, the city hosted Pope Innocent II and Emperor Lothair II during their failed attempt to conquer the Norman kingdom. In 1148 or 1149 in Potenza, Roger II of Sicily hosted King Louis VII of France, whom the Norman fleet had freed from the Saracens. After pillaging by Emperor Frederick II, the city remained loyal to the Hohenstaufen: as a result, it was almost totally destroyed by Charles I when the Angevin lord conquered the Kingdom of Sicily. On 18 December 1273, an earthquake further devastated the city.
Қазіргі заман
Кейінгі орта ғасырдың келесі жылдарында қала испан үстемдігіне дейін әртүрлі феодалдық отбасыларға тиесілі болды, оның кезінде Потенца испандықтарға қарсы көтерілістер ошағы болды. 1694 жылы тағы бір жер сілкінісі қаланы дерлік толығымен қиратты. 1799 жылы Неаполитен Республикасы жарияланғанда, Потенца патшаға қарсы көтерілген алғашқы қалалардың бірі болды. Бурбон әулетінің уақытша репрессиясынан кейін, 1806 жылы қала француз әскерімен басып алынып, Базиликатаның астанасы деп жарияланды. Король Жоахим Мурат қаланың тұрмыс жағдайын және басқаруын жақсартты, ал 1846 жылы Фердинанд II сапары үшін бірнеше қалалық жақсартулар енгізілді. 1848 жылы көтеріліс шығып, Бурбон әскерлері оны қайтадан басып тастады, содан кейін 1857 жылы үшінші апатты жер сілкінісі болды. Потенца 1860 жылы соңғы рет көтерілді, Гарибальдидің революциялық армиясы Италияның бірігуіне қол жеткізгенге дейін. 1943 жылдың қыркүйегінде қала одақтас әскерлерінің ауыр бомбалауына ұшырады. 1980 жылы Потенцаны тағы бір күшті жер сілкінісі шалдықты.
In the following years of the Late Middle Ages, the city was owned by various feudal families before the Spanish domination, during which Potenza was the site of riots against the Spaniards. In 1694, it was almost completely destroyed by another earthquake. With the declaration of the Neapolitan Republic in 1799, Potenza was one of the first cities to rebel against the king. After temporary Bourbon repression, the city was conquered by the French army in 1806 and declared the capital of Basilicata. King Joachim Murat improved the city's living conditions and administration, while some urban improvements were also introduced for the visit of Ferdinand II in 1846. A revolt broke out in 1848 and was again put down by Bourbon forces, until a third devastating earthquake followed in 1857. Potenza rebelled for the last time in 1860, before Garibaldi's revolutionary army brought about the unification of Italy. In September 1943, the city suffered heavy Allied bombing. In 1980, another strong earthquake struck Potenza.
Негізгі көрікті жерлер
Потенца соборы: Сан-Жерардо соборы, 18 ғасырда жаңартылған. Соборда әлі де түпнұсқа 12 ғасырлық құрылыстың роза тәрізді терезесі мен апсидасы сақталған. Сан-Франческо: 1274 жылы салынған шіркеу. Порталы мен қоңырау мұнарасы 15 ғасырға дейін салынған. Шіркеуде Де Грасис қабірі және византия стиліндегі Мадонна (13 ғасыр) орналасқан. Торре Гуэвара – ескі қамалдың соңғы қалдығы. Қазір ол сурет көрмелерін өткізуге пайдаланылады. Палаццо Лофредо – 17 ғасырлық ақсүйектер резиденциясы. Қазір мұнда Базиликатаның Ұлттық археологиялық мұражайы орналасқан, ол археолог Дину Адамештеануға арналған. Ескі қала қабырғаларының үш қақпасы, қазір бұзылған. Бұл қақпалар – Сан-Джованни, Сан-Лука және Сан-Жерардо қақпалары. Сан Микеле: 11-12 ғасырлардағы роман стиліндегі шіркеу. Санта-Мария-дель-Сеполькро: шіркеу. Поджио Тре Галли ауданында римдік вилланың қираған қалдықтары. Мусмечи көпірі – ерекше құрылыс, қазіргі заманғы инженерлік өнердің ескерткіші.
Potenza Cathedral: The Duomo di San Gerardo, renovated in the 18th century. The cathedral still houses the rose window and the apse from the original 12th century structure. San Francesco: church founded in 1274. The portal and the bell tower date from the 15th century. The church houses the De Grasis sepulchre and a Madonna in Byzantine style (13th century). The Torre Guevara, the last remnant of the old castle. It is now used to stage art exhibitions. The Palazzo Loffredo, a 17th century noble residence. It now houses the National Archaeological Museum of Basilicata, dedicated to archaeologist Dinu Adameșteanu. Three gates of the old city walls, now demolished. The gates are the Porta San Giovanni, the Porta San Luca and the Porta San Gerardo. San Michele: 11th 12th century Romanesque style church. Santa Maria del Sepolcro: church. The ruins of a Roman villa in the Poggio Tre Galli quarter. Musmeci Bridge, a unique construction, monument of modern civil engineering.
Климат
Потенцада мұхиттық климат (Кёппен климаттық жіктелімі бойынша Cfb) басым, бірақ ең көп жауын-шашын түсетін айдағы жауын-шашын мөлшері ең құрғақ айға қарағанда үш есеге жетпейтіндіктен, жазғы жылы Жерорта теңізі климаты (Csb) ретінде жіктеле алмайды.
Potenza experiences an oceanic climate (Cfb in the Köppen climate classification), failing narrowly to classify as warm summer Mediterranean climate (Csb) because the month with the most precipitation has slightly less than three times as much as the driest month.
Жол
Потенца RA5 тас жолының шығыс бөлігінде, А2 тас жолынан бұтақтанған жерде орналасқан.
Potenza is located at the eastern end of the RA5 motorway, a branch from the A2 motorway.
Эскалаторлар
Қала орталығы тік төбеде орналасқандықтан, эскалаторлар Потенца қаласында қоғамдық көліктің бір түрін құрайды. Ең ірісі – Санта-Люсия эскалаторы шамамен ұзын, ол құлдырап төмен түсіп, Потенцаның тарихи орталығын батыс жаққа орналасқан тұрғын ауданмен байланыстырады. Потенцаның қоғамдық эскалатор желісі Еуропадағы ең үлкені және Токиодан кейін әлемдегі екіншісі болып табылады.
With the city centre situated at the top of a steep hill, escalators provide a form of public transport in Potenza. The largest, Santa Lucia Escalator , is approximately long and connects Potenza's historic centre with a residential neighbourhood to the west by descending into a valley. Potenza's public escalator network is the largest in Europe and the second largest in the world after Tokyo.