Джерри Хэдли: Америкалық опера тенорының өмірі мен мансабы

Кіріспе

Американдық опера теноры (1952–2007)

Джерри Хэдли (16 маусым 1952 – 18 шілде 2007) – американдық опера теноры. Ол «Енуфа» (2004 жылғы «Үздік опералық жазу» номинациясы бойынша «Грэмми» сыйлығы), «Сусанна» (1995 жылғы «Үздік опералық жазу» номинациясы бойынша «Грэмми» сыйлығы) және «Кандид» (1992 жылғы «Үздік классикалық альбом» номинациясы бойынша «Грэмми» сыйлығы) жазбаларындағы вокалдық өнерлері үшін үш «Грэмми» сыйлығын алды. Хэдлиге жуық екі онжылдық бойы Американың жетекші тенорларының бірі болды. Оған сопрано Джоан Сазерленд және оның күйеуі, дирижер Ричард Бонинг тәлімгерлік жасады. Опера және опереттадан басқа, Хэдли Бродвей сахнасында да ән айтты.

Ерте өмір және тәрбие

Хэдли итальяндық және ағылшын текті ата-аналарының ұлы ретінде Иллинойс штатының Манлиус қаласында туып өсті. Ол Иллинойс штатының Пеория қаласындағы Брэдли университетінде оқыды, онда Phi Mu Alpha музыкалық бауырластығының Delta Nu бөлімшесінің мүшесі болды. Хэдли бастапқыда дирижер болуға дайындалды, бірақ төрт жылдан кейін ән салуға көшті. Брэдлиде оқыған кезінде доктор Джон Дэвистен дауыс сабақтарын алды, нәтижесінде Иллинойс университетінің Урбана-Шампейн қаласындағы филиалында дауыс бойынша магистр дәрежесін алды. Иллинойста ол Грейс Уилсон мен Джеймс Бейлиден ән сабақтарын алды, сондай-ақ Джон Вюстман мен Эрик Дальхайм пианистерімен бірге жаттықты. Ол музыка мектебінің көптеген опералық қойылымдарында басты рөлдерде ойнады, оның ішінде Моцарттың "Солғай флейтасында" Тамино, Доницеттидің "Сүйіспеншілік эликсирінде" Неморино, Иоганн Штраусс II-нің "Жарқанатта" Альфред және Стравинскийдің "Алаяқтың жолы" операсында Том Ракуэлл рөлін сомдады.

Мансап

Хэдли пианист Шерил Дрейкке үйленді және Коннектикутқа көшіп барды, онда ол музыка сабақтарын оқытты. 1978 жылы ол Томас ЛоМонакодан вокалды үйренуге кірісті, ол келесі 12 жыл бойы оның ұстазы болды. Хэдлидің кәсіби әнші ретіндегі алғашқы жылдары АҚШ-тың аймақтық опера театрларында өтті. Ол Беверли Силлсты таң қалдырды, ол оны 1978 жылы Ұлттық опера институтының кастингінде естіп, оған Нью-Йорк операсымен келісімшарт ұсынды. Хэдли 1979 жылы «Люция ди Ламмермур» операсындағы Артуро рөлінде дебют жасағаннан кейін Нью-Йорк операсының тұрақты әртісі болды. 1982 жылы ол алғаш рет Вена мемлекеттік операсында Доницеттидің «Эликсир махаббаты» операсында Неморино рөлінде өнер көрсетті. Ол жиі «Метрополитен Опера», «Ла Скала», Ковент-Гардендегі «Корольдік опера театры», Берлиндегі «Deutsche Oper», Гамбург мемлекеттік операсы, Чикаго лирикалық операсы, Сан-Франциско операсы, Сан-Диего операсы және Глиндеборн, Экс-ан-Прованс және Зальцбург фестивальдерінде өнер көрсетті. Хэдли лирикалық тенорлық опералық рөлдермен, сондай-ақ Бродвей мюзиклдерін, опереттаны және эстрадалық музыканы орындауымен танымал болды. Оның ең көп сатылған жазбаларының бірі – Джон МакГлинннің дирижерлік еткен «Show Boat» операсының толық жазбасы, үш дискіде шыққан. Хэдли Гейлорд Равенал рөлін орындады. Хэдли белканто репертуарының тенорлық рөлдерін ( «Севилья шашасы», «Эликсир махаббаты», «Анна Болена», «Богема», «Люция ди Ламмермур») орындады, сондай-ақ Моцарттың («Così fan tutte», «Дон Жуан», «Сиқырлы флейта», «Титоның мейірімі») және француз романтиктерінің («Хоффманның ертегілері», «Фауст», «Вертер», «Манон») шығармаларын орындады. Ол сондай-ақ Гендельдің «Мессия» және Вердидің «Реквием» операларында тенор солисі болды. Ол өзінің мансабының көп бөлігінде Стравинскийдің «Рейк прогресі» операсында Том Ракуэлл рөлін орындады, алғаш рет оны Иллинойс университетінде аспирантурада оқып жүргенде орындады. 1990 жылдардың басында Хэдли Procol Harum тобының бұрынғы және қазіргі мүшелері, оркестр және қонақ әншілердің қатысуымен жазылған «The Long Goodbye» альбомында пайда болды, ол Procol Harum музыкасының жаңаша интерпретацияларын ұсынды; Хэдли «Grand Hotel» әнін орындады. 1996 жылы Хэдли композитор Дэниел Стивен Крафтсты Карл Сэндбургтің таңдамалы өлеңдерін музыкаға қоюға шақырды. «Ән және Слоган» атты туынды 2000 жылы Иллинойс университетінде көрсетілді, содан кейін PBS бейнефильміне түсірілді, ол Ұлттық теледидар өнер және ғылым академиясының Орта Америка бөлімінен «Ең үздік музыкалық орындау» номинациясы бойынша Эмми сыйлығын жеңіп алды. Премьерада университет профессорлары мен студенттік кезеңде бірге жұмыс істеген музыканттар, соның ішінде пианист Эрик Дальхайм, дирижер Пол Вермель және виолончельші Барбара Хедлунд өнер көрсетті. Хэдли 1997 жылы Майрон Финктің «Конкистадор» операсында Дон Луис де Карвахаль и де ла Куева рөлін, ал 1999 жылы Джон Харбисонның сол аттас роман негізінде жазылған «Ұлы Гэтсби» операсында басты рөлді ойнады. Операдан тыс, ол 1991 жылы Пол Маккартнидің «Ливерпуль ораториясында» тенор рөлін жасады. 1998 жылы Зальцбург фестивалінде Хэдли Вейлдің «Махагонни қаласының өрлеуі мен құлдырауы» операсындағы жетекші тенор рөлін орындады, ол фильмге түсіріліп, коммерциялық мақсатта шығарылды. Хэдли көптеген жазбалар жасады, соның ішінде Ричард Бонинге дирижерлік еткен белканто рөлдері бар, және Леонард Бернштейн оны 1989 жылы Deutsche Grammophon үшін жазған «Кандид» операсының басты рөлін орындауға шақырды. Сол жылы Лондонда Хэдлиді қоса алғанда, сол негізгі әншілердің қатысуымен көрсетілген оперетта жеке телеарнада көрсетілді және коммерциялық мақсатта шығарылды. Опералық қойылымдардан басқа, Хэдли Еуропа мен АҚШ-та концерттер берді, олар американдық музыканы үнемі қамтыды. Ол американдық дирижер-пианист Александр Фреймен жиі өнер көрсетті, ал Хэдли қайтыс болған кезде олар Австрия мен Голливудтың ән репертуарынан екі жаңа соло компакт-дискі жаздыруды жоспарлап отырды. Хэдли пианист Эрик Дальхайммен де жиі өнер көрсетті.

Hadley married pianist Cheryll Drake and moved to Connecticut, where he took a job teaching music. In 1978 he began studying voice with Thomas LoMonaco, who would remain his teacher for the next 12 years. Hadley's early years as a professional singer were spent in regional opera houses in the U. S. He impressed Beverly Sills, who had heard him in the National Opera Institute auditions in 1978 and offered him a New York City Opera contract. Hadley became a regular member of the roster of the New York City Opera after his debut there as Arturo in Lucia di Lammermoor in 1979. In 1982 he made his first appearance at the Vienna State Opera as Nemorino in Donizetti's L'elisir d'amore. He frequently performed at the Metropolitan Opera, La Scala, the Royal Opera House at Covent Garden, the Deutsche Oper Berlin, the Hamburg State Opera, the Lyric Opera of Chicago, the San Francisco Opera, the San Diego Opera and the Glyndebourne, Aix en Provence and Salzburg festivals. Hadley was known for his interpretations of lyric tenor opera roles as well as his performances of Broadway musicals, operetta, and popular music. One of his best selling recordings was the EMI three CD recording of the complete score of Show Boat, conducted by John McGlinn. Hadley sang the role of Gaylord Ravenal. Hadley sang the tenor roles of the bel canto repertory (Il Barbiere di Siviglia, L'elisir d'amore, Anna Bolena, La bohème, Lucia di Lammermoor) as well as Mozart (Così fan tutte, Don Giovanni, The Magic Flute, La clemenza di Tito) and the French Romantics (Les contes d'Hoffmann, Faust, Werther, Manon). He also sang the tenor soloist in Handel's Messiah and Verdi's Requiem. He sang the role of Tom Rakewell in Stravinsky's The Rake's Progress for much of his career, first performing it while a graduate student at the University of Illinois. In the early 1990s, Hadley appeared on The Long Goodbye, an album of reinterpretations of the music of Procol Harum featuring past and present members of the band, augmented by orchestra and guest vocalists; Hadley's contributed with an interpretation of "Grand Hotel". In 1996, Hadley commissioned the composer Daniel Steven Crafts to set selected poems by Carl Sandburg to music. The work, The Song and The Slogan, premiered in 2000 at the University of Illinois, and was made into a PBS video, which won an Emmy Award for Best Musical Performance by the Mid America Chapter of the National Academy of Television Arts and Sciences. Among the performers in the premiere were university professors and musicians with whom he had worked while a student, including pianist Eric Dalheim, conductor Paul Vermel, and cellist Barbara Hedlund. Hadley created the role of Don Luis de Carvajal y de la Cueva, in Myron Fink's 1997 opera, The Conquistador, and the title role in John Harbison's 1999 The Great Gatsby, based on the novel of the same name. Outside opera, he created in 1991 the tenor part in Paul McCartney's Liverpool Oratorio. At the 1998 Salzburg Festival, Hadley sang the lead tenor role in Weill's Rise and Fall of the City of Mahagonny, a staging that was filmed and commercially released. Hadley made many recordings, including bel canto roles conducted by Richard Bonynge, and was selected by Leonard Bernstein to sing the title role of his Candide for his 1989 recording for Deutsche Grammophon. The London performance of the operetta from that year with the same principal singers, including Hadley, were televised separately and commercially released. In addition to operatic performances, Hadley also gave recitals in Europe and the United States, which regularly included American music. He performed frequently with the American conductor pianist Alexander Frey, and at the time of Hadley's death they were planning to record two new solo compact discs of song repertoire of Austria and Hollywood. Hadley also performed frequently with pianist Eric Dalheim.

Ажырасу және кейінгі мансап

2002 жылы Шерил Дрейктен ажырасқаннан кейін Хэдли 2004 жылға дейін өнер көрсетуді тоқтатты. 2004 жылдың 12 шілдесінде Хэдли Сондра Радвановски, Марианна Корнетти және Джон Релиямен бірге Питтсбург симфониялық оркестрі мен Питтсбургтің Мендельсон хорының, Гилберт Левиннің жетекшілігімен Вердидің «Реквиемін» орындады. 2005 жылдың 29 шілдесінде Джерри Хэдли Божена Харасимович, Моника Груп және Франц Йозеф Селиг сияқты солистермен, Корольдік филармониялық оркестрі мен Лондон филармониялық хорымен, дирижер Гилберт Левиннің жетекшілігімен Кельн соборында Бетховеннің «Missa Solemnis» гала-концертін өткізді. Концерт Westdeutscher Rundfunk арнасында тікелей эфирде, 3sat арнасында бүкіл Еуропа бойынша және PBS арналарында АҚШ-та көрсетілді. Концерт сондай-ақ Arthaus Musik компаниясынан DVD форматында шығарылды.

Хэдлидің соңғы опералық қойылымдары 2007 жылдың мамыр айында Австралияның Брисбен қаласында Опера Квинслендпен «Мадам Баттерфляй» операсында Пинкертон рөлінде болды. 2007 жылы The Courier Mail газетіне берген сұхбатында Хэдли ажырасқаннан кейін сахнаға оралуы туралы былай деді: «Жаралы құс ән айта алмайды. Бұл қиын болды. Бұл эмоционалды түрде ауыр тиді және тікелей тамаққа әсер етеді. Сондықтан мен демалыс алып, біраз уақыт тыныш отырдым. Рухтың саяхаты мен ән айту және музыка жасаудың қаншалықты тығыз байланысты екенін бұрын түсінбедім. Өмірімде бірінші рет мен алға қадам басудың жолын таба алмадым. Бірақ мен бұл жағдайдан Құдайдың маған берген керемет сыйлар мен мүмкіндіктерге деген құрметім артып шықтым».

Өлім

2007 жылдың 10 шілдесінде Хэдли Нью-Йорк штатының Клинтон-Корнерс қаласындағы үйінде ауа мылтығынан өзіне оқ атқаннан кейін миына ауыр зақым келтірді. Оқ атылған дыбысты естіген жары 911 нөміріне қоңырау шалды. Хэдли Нью-Йорк штатының Пафкипси қаласындағы Сент-Франсис ауруханасына жеткізілді, онда компьютерлік томография және рентген сәулелері мидың ауыр зақымдануын көрсетті; оған өмірді сақтау аппараты қосылды. 16 шілдеде оны өмірді сақтау аппаратынан ажыратты. Хэдли екі күннен кейін қайтыс болды.