Кіріспе
Велосипедшілердің "Тур де Франс" жарысында заңсыз заттар қолдануы 1903 жылы жарыс басталғаннан бері "Тур де Франс" жарысында допингке қатысты айыптаулар айтылып келеді. Бастапқы "Тур" велошабандылары алкоголь және эфир сияқты заттарды, төзімділікпен велосипедпен жарысудың ауырсынуын басу үшін қолданған. Велошабандылар сезімталдықты төмендетудің орнына өнімділікті арттыру мақсатымен заттарды қолдана бастады, ал "Тур" және Халықаралық Велосипедтік Одақ (UCI) сияқты ұйымдар, сондай-ақ мемлекеттік органдар осы құбылыспен күресу үшін шаралар қабылдады. Велосипед спортында өнімділікті арттыратын препараттарды қолдану "Тур де Франс" жарысынан бұрын да болған. Велосипед спорты басынан-ақ экстремалды болғандықтан, жылдамдық үшін тандемдермен, мотоциклдермен және тіпті автомобильдермен жүру, немесе ұзақ қашықтықтардағы жарыстарға байланысты ауыртпалықтар, оны жеңілдетудің жолдарын іздеуге түрткі болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ғана спорттық және денсаулық мәселелері көтеріле бастады. Бұл Том Симпсонның 1967 жылғы "Тур де Франс" жарысында қайтыс болуына аз уақыт қалғанда болды. Макс Нович 1973 жылы Нью-Йорк штатының Медицина журналында "Тур де Франс" жарысын "велосипедшілер үшін қорқынышты жарыс" деп сипаттады. Журналист Ханс Халтер 1998 жылы: "Тур 1903 жылдан бері бар болғандықтан, оның қатысушылары өздерін допингпен қамтамасыз етіп келеді. 60 жыл бойы допингке рұқсат берілді. Соңғы 30 жылда ол ресми түрде тыйым салынды. Бірақ факт осы: ұлы велошабандылар бұрын да, қазір де допинг қолданып келеді" деп жазды.
There have been allegations of doping in the Tour de France since the race began in 1903. Early Tour riders consumed alcohol and used ether, among other substances, as a means of dulling the pain of competing in endurance cycling. Riders began using substances as a means of increasing performance rather than dulling the senses, and organizing bodies such as the Tour and the International Cycling Union (UCI), as well as government bodies, enacted policies to combat the practice. Use of performance enhancing drugs in cycling predates the Tour de France. Cycling, having been from the start a sport of extremes, whether of speed by being paced by tandems, motorcycles and even cars, or of distance, the suffering involved encouraged the means to alleviate it. Not until after World War II were sporting or even particularly health issues raised. Those came shortly before the death of Tom Simpson in the Tour de France of 1967. Max Novich referred to the Tour de France in a 1973 issue of New York State Journal of Medicine as "a cycling nightmare". Journalist Hans Halter wrote in 1998 that "For as long as the Tour has existed, since 1903, its participants have been doping themselves. For 60 years doping was allowed. For the past 30 years it has been officially prohibited. Yet the fact remains; great cyclists have been doping themselves, then and now."
Велоспорттағы допингтің алғашқы кезеңдері
Велоспортта допингті қолдану Тур де Франсқа дейіннен бастау алады. "Ол болды, әрқашан болды", - деді француз тілдес журналисі және жазушысы Пьер Шани, ол 1996 жылы қайтыс болғанға дейін 49 турды қадағалап өтті. Алты күндік жарыстардың шаршауын жеңілдету үшін жүргізушілердің соньерлері (француз тілінде "күтуші") көмектеседі, олар бокс спортындағы секундтарға ұқсас көмекшілер еді. Олар жүрек шабуылынан кейін жүректі қозғауға және тыныс алуды жақсартуға арналған нитроглицерин сияқты дәрілермен емдеуді жүзеге асырды. Жүргізушілер шаршаудан және, мүмкін, дәрілерден галлюцинацияларға ұшырады. Америкалық чемпион Майор Тейлор Нью-Йорк жарысын жалғастырудан бас тартып: "Мен қауіпсіздікпен жүре алмаймын, себебі бір адам қолында пышақпен маған қуып жетеді" деді. Сонымен қатар, кішкентай дозада шаршаған бұлшық еттерді нығайтатын стрихнин де қолданылды. Сол замандағы бір велоатлет өзінің дәріге төзімділігін арттырып, кішкентай адамдарды өлтіруге жететін дозаны қабылдағанын айтты. Спорт тарихшысы Ален Лунзенфихтердің айтуынша, стрихнинге тыйым салынбаған, керісінше, оны қатал жарыстарда тірі қалу үшін қажет деп есептеген. Допингке қарсы американдық маман Макс М. Нович былай деп жазды: "Кокаин негізіндегі емдеуді ұсынған ескі мектептің жаттықтырушылары алты күндік жарыстан шаршаған жүргізушілер бұл қоспаларды сіңіргеннен кейін екінші дем алады деп сендірді". Остин қаласындағы (Техас штаты) Техас университетінің профессоры Джон Хоберман алты күндік жарыстарды "стрестің физиологиясын, сондай-ақ шаршауды жеңілдететін заттарды зерттеуге арналған тәжірибелер" деп сипаттады. Жол жарыстарын алғашқы қолдаушылар газеттер болды. 1869 жылдың қараша айында әлемдегі алғашқы ұзақ қашықтыққа жүгіру жарысын ұйымдастырған Le Vélocipède Illustré газеті, оның мақсаты "велосипедтің игілігін ілгерілету" екенін айтты, себебі "велосипедті жүгіруден әлдеқайда аз шаршаумен ұзақ қашықтыққа жүгіруге болады", бірақ жарысқа қолдау көрсету газеттің сатылымын да арттырады. Радио мен теледидардың жоқ кезінде газеттер жарыстың драмасын апталар бойы құрастыра алатын, жарысқа дайындалу үшін күніне бір дана сатып алуға клиенттерді ынталандыратын, ал ертеңіне олардың тағдыры қандай болғанын білу үшін тағы бір дана сатып алатын. Көптеген адамдар 130 км қашықтықты жүріп өте алмады, кем дегенде жиі емес, ал велосипедпен және мүмкіндігінше жылдамдықпен, бұзылған жолдарда, ағаш доңғалақты және металл шиналы велосипедтермен жүру идеясы қызықты болды. Нәтижесінде газеттер жарнамалауда бір-бірінен озып кетті. 1891 жылы Бордодан Парижге жарыс өтті. Сол жылы Le Petit Journal Париж-Брест-Париж жарысын 1200 км-ден астам қашықтыққа ұзартып, екі есеге арттырды. Париждегі L'Auto газетінде өткен жиын кезінде журналист Гео Лефèvre Францияны бір күн емес, алты күн бойы, "алты күндік жарыс сияқты" айналып өтуді ұсынды. Осылайша, үйдің ішіндегі артықшылықты сыртқы жолдарға жеткізу идеясы туды. Осымен жүргізушілердің азаптарын жеңілдетуге көмектесетін тәжірибелер де пайда болды.
1903-1940 жылдар: Допингті қабылдау әдісі ретінде
"Тур де Франс" жарысының алғашқы жылдарындағы ең күшті дәрі – стрихнин болды. Одан басқа, 300 шақырымнан астам кезеңдердің шаршауын, ауыртпалығын және ауырсынуын жеңу үшін шабармантар кез келген нәрсеге баратын. Бұл алкогольді де қамтыды, ол француз мәдениетінде кең таралған және Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін су құбырларының қирауы мен су қоймаларының ластануы салдарынан кейде судан да таза болатын, сондай-ақ эфирді де. Шабарманның эфирге малынған орамалын аузына ұстап тұрғаны немесе иісі аяқ ауруын басу үшін жамбас астына байлап тастағаны туралы суреттер бар. Пьер Шани айтқандай, оның иісі адамды құстыратын, бірақ басқаларының қаншалықты қиындыққа тап болғанын көрсетті. 1937 жылы "Тур де Франс" жеңімпазы Роджер Лапеби "жарыс аяғына жақын топта эфирдің иісін сезінгенін, оны "топетте" деп аталатын кішкентай бөтелкеде қолданғандарын" айтты. Оның қолданылуы ондаған жылдарға созылды; 1963 жылға дейін оны қолданушылар ұсталды. 1930 жылы "Тур де Франс" жарысында дәрі қолдану толыққанды қабылданды, себебі жарыс ұйымдастырушылар төлейтін ұлттық командаларға ауыстырылды. Ұйымдастырушы Анри Дегранж шабарманға таратып берген ереже кітабында оларға дәрілер берілмейтіні еске салынды. 1949 және 1952 жылдарғы "Тур де Франс" жеңімпазы Фаусто Коппимен 1949 жылғы сұхбатта ол амфетамин қолданғанын мойындады және "велосипед спорты туралы әңгімелесудің қажеті жоқ, егер біреулер (шабарман амфетамин қолданбайды) десе".
1950-1960 жылдар: Допингке қарсы алғашқы ұстаным
Пьер Дюма допингті тексеру және жою үшін велосипед спортында да, содан кейін Олимпиада ойындарында халықаралық деңгейде де күрескен алғашқы дәрігер болды. Дюма 1952 жылы «Тур де Франс» жарысына алғашқы дәрігер ауырғаннан кейін келді. Дюма велосипедші емес, дзюдошы еді және велосипед спортында қалыптасқан ешқандай көзқарасқа ие болған жоқ. Ол «алты күндік жарыстардан келген сахарилер мен факирлер бар екенін» ашты. Олардың құндылығы – олардың чемодандарының ішіндегі заттар еді. Велосипедшілер оларға берілгеннің бәрін қабылдады, тіпті ара шаққанды, бақаның тұнбасын да. Ол «Африканың тереңінен келген медицина, қол қою арқылы емдеушілер, сәулелендіретін майлар, экземаға әкелетін түсініксіз қоспаларға батырылған аяқтар, магниттік диеталар және сіздің қиялыңызға келгеннің бәрі туралы» айтты. 1953 және 1954 жылдары бәрі сиқыр, медицина және бақсылық еді. Содан кейін олар «Видаль» [француз медициналық анықтамалығын] оқымай бастады. Велосипед спортына күшті дәрі-дәрмектердің енуі соншалықты кең таралған еді, француз командасының менеджері Марсель Бидо Еуропа Кеңесінің тергеуіне былай деді: «Жарысқа қатысушылардың үштен екісі допинг қолданды. Мен мұны жақсы білемін, өйткені «Тур» кезінде әр кеш сайын олардың бөлмелеріне кіретінмін. Мен әрқашан осы сапарлардан қорқынышпен кететінмін». Бұл сөз 1962 және 1991 жылдары да қайта қолданылды. 1960 жылы Пьер Дюма командаларды аралау кезінде қонақүйдің бөлмесіне кіргенде, болашақ жеңімпаз Гастон Ненчиниді төсегінде, әр қолынан гормондар салынған бөтелкеге жалғанған пластикалық түтіктермен жатқан күйде тапты. Алайда, гормон инъекциялары сол кезде заңсыз болған жоқ, және допинг қолданғаны анықталғандардың өте азы дисквалификацияланды немесе жазаланды. Малеяк сот процесін бастағысы келетінін айтты, ал Дюма: «Мен адам өлтіруге талпыну айыптамасын қоюға дайынмын», - деді. Алайда, оқиға ешқашан шешілмеді, Малеяк келесі «Турларға» оралып, өмірінің соңына дейін қандай да бір құқықбұзушылықты мойындамады.
Есікті тежеуге жеткілікті
1960 жылғы Турда Роджер Ривьер итальяндық Гастоне Ненчиниден кейін екінші орын алды. Ол тауларда Ненчинимен бірге барып, жазықта жылдамдыққа шығу арқылы оны жеңуді жоспарлаған. Бірақ Ненчини жеңіл салмақты, тауға жақсы мінгіш, және одан да бастысы, өте жылдам төмен түсетін болды. Басқа француз велошабандысы Рафаэль Геминианидің пікірінше, "Ненчинидің төмен қарай түсуін ұстап тұрудың жалғыз себебі – өлімді тілеуің керек". Ривьер Ненчинимен бірге Col de Perjuret тауына көтеріле алды, екеуі де шыңға бірдей жетті. Содан кейін бір-бірінен кезекпен төмен түсетін зигзагтар басталды. Ненчини өте дұрыс жолмен түсті, ал Ривьер оған еліктеуге тырысып, бұрылыстан шығып кетіп, тік жарға құлап, арқасын сындырып алды. Оны командаласы Луи Ростоллан тапты. Ривьер құлауы мен сынған арқасы үшін кінәні дереу команданың механикіне таңды, дөңгелектерге май қалдырғанын және тежегіштердің жұмыс істемегенін айыптады. Механик ашуға булықты, ал дәрігерлер жақын арада шын себебін анықтады – Ривьердің қанында тым көп ауырсынуға қарсы дәрі болғандықтан, оның қолы тежегіштерді басқаруға жеткіліксіз жылдамдықпен қимылдамады. Ол Col de Perjuret тауында Ненчинимен бірге болу үшін күшті анальгетик – декстроморамид (Palfium) препаратын көп мөлшерде қабылдаған және жылына мыңдаған таблетка ішкенін мойындады.
Вильдің ісі
1962 жылы Лушоннан Каркассонға дейінгі кезең жоспарланғаннан 10 минут кешікті, себебі неміс велошабаншысы Ханс Юнкерман түннің көп бөлігінде ауырып қалды. Бастапқыда ол қатыспауға ниеттенген. Бірақ өзін жеткілікті жақсы сезініп отырғанын айтқан соң, ұйымдастырушылар оған дайындалу үшін қосымша уақыт берді. Юнкерманн Wiel's–Groene Leeuw командасының жетекшісі болды және сегізінші орында тұрғандықтан оған осы мүмкіндік берілді. Бірақ Юнкерманн көп ұзамай қатардан қалып, 50 км өткен соң толығымен артта қалды. Алғашқы төбеде ол велосипедінен түсіп, жол жиегіне отырды. "Кеше қонақ үйде нашар балық жедім", - деді ол айналасындағыларға. Күн бойы осы шағымды естіп отырды. Барлығы жиырма велошабаншы ауырып қалды, ал тағы он бір адам сол күні Турдан бас тартты, олардың ішінде бұрынғы жетекші Вилли Шрёдерс, 1960 жылғы жеңімпаз Гастон Ненчини және болашақ жетекші Карл Хайнц Кунде болды. Жаку Годдет допингке күдік танытты, бірақ ешқандай дәлел табылмады – тек өткен түнде ешбір қонақ үйде балық берілмегені және қонақ үй иелері өздерінің абыройын сақтауға тырысқандары ғана анық болды. Пьер Дюма "кейбір дайындықтар" туралы айтып, велошабаншыларға бір соigneur (команда дәрігері) бірдей залал келтірген препаратты берген болуы мүмкін деген болжам жасады. Бұл кезде Францияда допингке қарсы препараттар қолдануға тыйым салынған, ал алғашқы допингке қарсы тестілеу 1966 жылғы Турда басталды. Сол жылы Францияда тестілеуден өткендердің шамамен үштен бірі амфетамин қолданған болып шықты.
Том Симпсонның өлімі
Том Симпсон 1967 жылғы «Тур де Франс» жарысында британдық команданың жетекшісі болды. 13 шілдеде, 13-ші кезеңнің басталысында, ол әлі де жарыс барысында ауырған асқазан ауруының салдарынан күйреп жатты. Күн қатты ыстық болды, ол кезеңнің басында бренди ішіп отырғаны көрінді. Сол жылдары ұйымдастырушылар әрбір велошабандызға төрт бөтелке су – шамамен екі литр – берді, дегидратацияның зияны толыққанды түсініксіз болды. Жарыс кезінде велошабандыздар көбінесе жол бойындағы барлар мен кафелерге шабуылдап, сусын іздеп, бөтелкелерін фонтандардан толтыратын. Күннің басты шыңы – Монт-Вентуға екі шақырымдай жеткенде Симпсон жолдың бойымен зигзаг қозғалып, соңында тіреуге құлап түсті. Оның командалық көмекшілері жарыстан шығуын қаласа, Симпсон велосипедіне қайта отыруды талап етті және шамамен 500 метрдей жол жүрді, бірақ қайтадан әлсіреп, көмекшілерінің құшағына есін жойып құлады, тізгіншелерін беріп қоймады. Мотоциклде келген полицей Пьер Дюманы шақырды, ол командалық қызметкерлердің Симпсонды құтқаруға жасаған алғашқы әрекеттерін, соның ішінде ауыздан ауызға жасалған тыныс беруді қабылдады. Дюма Симпсонның жүрегіне массаж жасап, оған оттегі берді. Жарыс тікұшағы Симпсонды ауруханаға жеткізді, бірақ ол келгеннен кейін көп ұзамай қайтыс болды деп хабарланды. Дәрі-дәрмек қолдану туралы жаңалықтарда тек меңзеліп айтылды, әсіресе Жак Годдеттің «L’Équipe» газетінде Симпсонның «өзін күтудегі қателіктеріне» сілтеме жасады. Кейін британдық журналист Дж. Л. Мэннинг оның жейдесінің қалтасынан екі бос түтікше және амфетаминге толы үшінші түтікше табылғанын хабарлады. Мэннинг – қатал және беделді журналист. Оның ашқан мәліметі, есірткі мен Симпсонның өлімі арасындағы алғашқы ресми байланыс, Ұлыбританияда және басқа елдерде осыған ұқсас хабарлардың толқынына себеп болды. Келесі айда Мэннинг «Томми Симпсон төзімділіктің шегінен өтті, бірақ «жетіп қалғанын» білмей қалды» деген тақырыптағы мақаласында одан да әрі барып, былай деді: Томми Симпсонның «Тур де Франста» болған өлімін алдын алуға бола ма деген сұраққа бір ғана нақты жауап бар. Иә, болатын еді. Биылғы жарыстан үш күн өткен соң француз билігі келесі қазан және қараша айларында өткен жылғы «Турда» допинг қолданған деген айыппен француз және итальяндық велошабандыздар сотталады деп мәлімдеді. Франция допингке қарсы күресті қатаң түрде жүргізу қажеттігін, үлкен туристік шараларда бір жыл бойы қауіпсіздік сақталғанша, жасыру талабына ауыстырды. Үлгілерді талдауға ең көп дегенде екі күн кетеді, бірақ Францияға қылмыстық іс қозғауға рұқсат беруге бір жыл уақыт кетті. Франция «Турдың» дауларын жасыруға тырысып бақты ма? Мен «иә» деймін. Жасырудың бірінші қадамы – анықтауға тырыспау, тіпті бір жыл күтіп, шара қолданбау. Одан да жасыруға бола ма?
The question of whether Tommy Simpson's death in the Tour de France might have been prevented has one clear answer. Yes, and it should have been. Three days after this year's race, the French authorities announced that next October and November a French and Italian rider would be prosecuted for alleged doping offences in last year's Tour. France had surrendered the need rigorously to prevent doping to the discreet requirement of not tackling it on a big tourist occasion until a year had safely passed. It takes two days at most to analyse samples: it took a year for France to authorise prosecutions. [ ] Is France trying to hush up the scandals of the Tour? I say yes. The first act of hushing up is not to attempt detection, let alone waiting a year before taking action. How much husher can you get?
1998 жылғы Фестина даусы
1998 жылдың 8 шілдесінде француз кедені Festina командасының дәрігері Вилли Воетті есірткі, эритропоэтин (EPO), өсу гормондары, тестостерон және амфетаминдер сияқты заңсыз препараттарды иеленгені үшін ұстады. Кейін Воэ өзінің "Ауылшалапты қырғын" атты кітабында көптеген кең таралған допингтік тәжірибелерді сипаттады. 1998 жылдың 23 шілдесінде француз полициясы бірнеше команданың қонақ үйлеріне шабуыл жасап, TVM командасынан есірткі тапты. Хабар тараған соң, жарысқа қатысушылар 17-ші кезеңде ереуілге шықты. Тур директоры Жан-Мари Леблан араласуымен полиция ең қатаң тактиканы шектеуге келісті, ал жарысқа қатысушылар жарысты жалғастыруға келісті. Көптеген жарысқа қатысушылар мен командалар жарыстан бас тартып, тек 111 қатысушы ғана кезеңді аяқтады. 2000 жылы өткен сотта Festina басшылығы мен медицина қызметкерлері команда ішінде препараттарды қолдануды ұйымдастырғаны анықталды. Festina командасының үздік велошабаншысы Ричард Виренке, егер ол допинг қолданса, ол осы туралы білмейтінін айтқандықтан сықақ болғаннан кейін, әрі қарай мойындады. Сатирикалық телешоуда "Les Guignols de l'Info" осыны былай түсіндірді: "à l'insu de mon plein gré" ("Менің еркіммен, бірақ менің білмеуіммен"). 1998 жылғы Festina оқиғасынан кейін жарыс ұйымдастырушылары мен UCI допингке қарсы шараларды күшейтті, оның ішінде жиі тестілеулер және қан допингі мен EPO қолдануын анықтауға арналған жаңа тесттер енгізілді. Дүниежүзілік допингке қарсы агенттік (WADA) да үкіметтерге допингке қарсы күресте көмектесу үшін құрылды. Препараттарға қатысты дәлелдер сақталды және 2004 жылы жаңа айыптаулар пайда болды. Қаңтар айында Cofidis командасының велошабаншысы Филипп Гомон тергеушілерге және баспасөзге стероидтар, адам өсу гормоны, EPO және амфетаминдер командада кең таралғанын айтты. Маусым айында британдық велошабаншы Дэвид Миллар, сондай-ақ Cofidis командасының мүшесі және уақыттық жарыс бойынша әлем чемпионы, француз полициясымен ұсталды, оның пәтері тінтіліп, екі қолданылған EPO шприцы табылды. Кельме командасынан жақында шығарылған испандық Jesús Manzano Мадридтің спорттық газеті AS-қа бұрынғы командасы оны тыйым салынған препараттарды қабылдауға мәжбүр еткенін және оларды қалай анықтаудан қашуға үйреткенін айтты. Кельме командасының өзі ақырында Manzano "көзге көз, тіске тіс" деп бағалаған жағдайдың құрбаны болды.
Лэнс Армстронг
Ланс Армстронг «Тур де Франс» жарысында допингтің символына айналды. Бастапқыда оның итальяндық дәрігер Микеле Ферраримен байланысы және жолдағы ерекше жетістіктері күдік тудырды. 1999 жылы Армстронг глюкокортикостероид гормонына тестілеуден өтпеді. Армстронг, ол сыртқы кортизон майымен ат құрғағын емдегенін және оған рецепт алғанын түсіндірді. Анықталған мөлшер шектен төмен болды және теріге жағылатын кремдегі мөлшермен сәйкес келді, бірақ UCI ережелері қолдану алдында рецепттерді спорт органдарына көрсетуді талап етті. Армстронгтың бұрынғы көмекшісі Майк Андерсон Армстронгтың «андростенин» саудалық атауына ұқсас зат қолданғанын мәлімдеді. Бұл Андерсонға қарсы сот процесіне және Армстронгқа қарсы шағымға әкелді. 2005 жылдың тамыз айының соңында, Ланс Армстронгтың жетінші «Тур де Франс» жеңісінен бір ай өткен соң, француздық спорт газеті L'Équipe Армстронгтың 1999 жылғы «Тур де Франс» жарысында ЭПО қолданғанына дәлелдер бар екенін мәлімдеді. Бұл мәлімдеме Францияның Допингті анықтау ұлттық зертханасы (LNDD) зерттеу мақсатында сақталған зәр үлгілеріне негізделген. Армстронг ЭПО қолданғанын жоққа шығарды, ал UCI дубликат үлгі болмағандықтан оны жазаламады. UCI өзінің дәрігері Марио Зорзоли Армстронгтың сәтсіз тестілеріне байланысты 15 нысанды L'Équipe газетіне жібергенін растады. 2012 жылдың 22 қазанында Армстронг өмір бойына жарыстарға қатысудан шеттетілді және 1998 жылдың 1 тамызынан бастап барлық титулдарынан, соның ішінде жеті «Тур де Франс» жеңісінен айырылды, себебі USADA жүргізген тергеу оның жаппай допинг схемасына қатысқанын көрсетті. 21 жүлдегердің 20-сы «допингке тікелей қатысы бар, яғни, олар допинг қолданғанын мойындады, санкция алды, қоғамдық тергеуге түсті немесе UCI гематокрит (ЭПО қолдануды анықтау үшін қан тесті) шегінен асып кетті», сондықтан Ескарттиннің 1999 жылғы «Тур де Франс» жарысында үшінші орын алғаны Ланс Армстронгтың «Тур де Франс» жарысында бірінші орын алған жылдары (1999–2005) 21 жүлдегердің арасында таза нәтиже болып саналады.
2007 жылғы "Тур де Франс"
2007 жылғы «Тур де Франс» жарысы басынан-ақ дау-дамайларға толы болды. 18 шілдеде екі неміс телекомпаниясы T Mobile командасының неміс велошабандысы Патрик Синкевицтің 8 маусымда жарыс алдындағы жаттығу лагерінде тестостеронға оң нәтиже бергенінен кейін хабарлаудан бас тартты. Спринтке маманданған Алессандро Петакчи 2007 жылғы «Джиро д’Италия» жарысында 23 мамырда Пинеролода сальбутамолға оң нәтиже берді, бұл оның сол жарыстағы бес кезеңнің үшіншісінде жеңіске жеткен күні болды. Астмамен ауыратын Петакчи «Милрам» командасынан шеттетіліп, «Тур де Франс» жарысына қатысудан мәжбүр болды. Кейіннен бұл препараттың терапиялық қолданысқа арналғаны анықталып, ол ақталды. 19 маусымда көшбасшы Михаэль Расмуссеннің жарысқа қатыспайтын допинг тестілеуінен екі рет қашқаны белгілі болды. Даниялық велошабанды Дания велоспорт федерациясынан шеттетіліп, Олимпиадаға қатысу мүмкіндігі қарастырылып жатыр. Алайда, сол кездегі ақпарат бойынша Расмуссен UCI ережелерін бұзған жоқ және ол сары жейдесін сақтап қалды. 8 қарашада Расмуссен UCI-ға жалған ақпарат бергенін мойындады. Содан кейін 24 шілдеде Александр Винокуров Альбиде өткен уақыттық жарыстан кейін қан допингіне оң нәтиже берді, ол бір минуттан астам айырмамен жеңіске жеткен болатын. Нәтижесінде «Астана» командасы жарыстан шықты. Винокуровтың командаластары Андреас Клёден мен Андрей Кашечкин сол кезде тиісінше бесінші және жетінші орындарда болды. Винокуров да дүйсенбі күні өткен 15-ші кезеңнен кейін қан допингіне оң нәтиже берді. Винокуров туралы хабардан кейін «Тур» директоры Кристиан Прудхом допингке қарсы күресу үшін кәсіби велоспортты «толыққанды қайта құру» қажет екенін айтты. Бір күннен кейін, 16-шы кезеңді жеңгеннен кейін (Col d'Aubisque) ол жалпы жеңімпаз болатынын растады. Расмуссеннің 13 және 14 маусымда өзінің қайда болғаны туралы «Рабобанк» командасына жалған мәлімдеме жасағаны анықталды. Команда ережелерін бұзғаны үшін ол жарыстан шеттетілді. Кейіннен «Тур» ұйымдастырушысы «Amaury Sport Organisation» компаниясы Рамуссенді шеттету үшін «Рабобанк» командасына қысым көрсеткені белгілі болды. Сол күні «Кофидис» командасы өз шабандысы Кристиан Моренидің допинг тестісіне оң нәтиже бергеніне байланысты жарыстан шықты. «Тур» аяқталғаннан кейін де допингке қатысты даулар тоқтамады. Испандық велошабанды (және 16-шы орын алған) Ибан Майо екінші күндізгі демалыс күні, 24 шілдеде ЭПО-ға оң нәтиже берді. Ол өзінің «Saunier Duval–Prodir» командасынан шеттетілді. Майо бұрын «2007 жылғы Джиро д’Италия» жарысында синтетикалық тестостеронға оң нәтиже берген, бірақ UCI ол допинг ережелерін бұзбағанын анықтады. «Тур» жеңімпазы Альберто Контадор да допингке қатысты айыптауларға тартылды, оның Еуфемиано Фуэнтеспен қарым-қатынасы және «Операция Пуэрто» ісіндегі рөліне назар аударылды, бірақ жаңа мәліметтер жоқ. Контадор жарыс кезінде 14, 17 және 18-ші кезеңдерден кейін тексерілді, ешқандай айырмашылықтар тіркелмеді. Себастьен Хино сияқты бірнеше қатысушы оның Расмуссеннен жақсырақ емес екенін айтты. 30 шілдеде допингке қарсы іс-қимыл жөніндегі неміс сарапшысы Вернер Франке оны бұрын есірткі қолданды деп айыптады.
1997 жылғы "Тур де Франс"
ОрынАтыКомандаУақытыЕскертулер 1 Telekom 100с 30' 35" Telekom ісі мен Puerto операциясына қатысы бар. 2005–2007 жылдар аралығында 2011 жылы кері күшімен тоқтатылды. 2 Festina–Lotus + 9' 09" Фестина ісі кезінде допинг қолданғаны үшін жазаланды. 3 Mercatone Uno + 14' 03" 1999 жылғы Жиро д’Италияда қан көрсеткіштерінің бұзылуына байланысты екі аптаға жарыстан шеттетілді. 2006 жылы "Операция Пуэрто" допингке қатысты ісіне қатысы бар. 2004 жылы кокаиннен артық доза алғаннан қайтыс болды. 4 Banesto + 15' 55" Кофеинге тестілеуден өтпеді және 1994 жылы 3 айға жарыстан шеттетілді. 1998 жылғы Giardini Margherita тергеуінде Франческо Конконидің клиенті ретінде аталды. 5 Kelme–Costa Blanca + 20' 32" Франческо Конконидің клиенті ретінде аталды. Микеле Ферраридің клиенті. 6 Saeco + 22' 47" 1998 жылы Касагранде Tour de Romandie кезінде тестостеронға допинг-тестісінде оң нәтиже көрсетті, нәтижесінде командасы оны жұмыстан босатты. Касаграндеге 2004 жылғы Vuelta a España-да жоғары гематокрит деңгейіне байланысты жарысқа қатысуға тыйым салынды, бұл эритропоэтин (EPO) қолданылғанын көрсетеді, ол танымал допингтік зат. 7 Telekom + 26' 34" 2007 жылғы 25 мамырда Риис 1993–1998 жылдар аралығында 6 жыл бойы ЭПО, өсу гормоны және кортизон қабылдағанын, оның ішінде 1996 жылғы "Тур де Франс" жарысында жеңіске жеткенін мойындады. 8 Banesto + 31' 17" 9 Saeco + 31' 55" Фестина ісі кезінде допинг қолданғаны үшін жазаланды. 10 Mercatone Uno + 32' 26" 2002 жылғы Жиро д’Италиядан кейін Конти допингке тыйым салынған түрлі заттарды иеленгені үшін алты айға жарыстан шеттетілді.
1998 жылғы "Тур де Франс"
ОрынАтыКомандаУақытЕскертулер 1 Марко Пантани Mercatone Uno 92с 49' 46" 1999 жылғы Жиро кезеңінде қанның қалыптан тыс мәндері үшін екі аптаға жарыстан шеттетілді. 4 Кристоф Ринеро Cofidis +9' 16" Командаласы Филипп Гомонт "Допинг тұтқыны" кітабында допинг қолданды деп айыптады. 5 Майкл Бугерд Rabobank +11' 26" Флойд Лэндис қан допингін қолданғаны үшін айыптады. "Humanplasma" ісіне қатысты болуы мүмкін. 1997-2007 жылдар аралығында кортизон, ЭПО және қан құюды қолданғанын мойындады. 2016 жылы допингке қатысты бұрынғы құқық бұзушылықтары үшін екі жылға жарыстан шеттетілді. 6 Жан Сирил Робин US Postal Service +14' 57" 7 Роланд Мейер Cofidis +15' 13" 2001 жылы ЭПО тестілеуі оң нәтиже көрсетті. 8 Daniele Nardello Mapei +16' 07" 9 Giuseppe Di Grande Mapei +17' 35" 2005 жылы Италияда допингке қарсы заңды бұзғаны үшін алты айға бас бостандығынан айырылды. 10 Аксель Меркс Polti +17' 39" 1998 жылғы Giardini Margherita тергеуінде Франческо Конконидің клиенті ретінде аталды. Микеле Ферраридің клиенті.
1999 жылғы "Тур де Франс"
ОрынАтыКомандаУақытыЕскертулер 1 US Postal Service 91с 32' 16" 1999 жылы ЕПО тестілеуінде сәтсіздікке ұшырады деген күман бар, бұл 2005 жылы мұздатылған зәрде жасалған бейресми тестілеуде анықталды. Допингке тыйым салынған дәрігер Мишель Ферраридің клиенті. Бұрынғы команда мүшелері Флойд Лэндис және Тайлер Хамильтон айыптады. 2012 жылы өмір бойына жарыстан шеттетілді және барлық "Тур де Франс" титулдарынан айырылды. 7 Mapei +17'02" 8 Polti +17'28" Фестина ісі кезінде допинг қолданғаны үшін санкцияланды. 9 Festina +17' 37" 10 ONCE +23' 10"
2000 жылғы "Тур де Франс"
ОрынАтыКомандаУақытЕскертулер 1 АҚШ пошта қызметі 92с 33' 08" #1999 Tour de France-қа қараңыз 2 Telekom +6' 02" #1998 Tour de France-қа қараңыз 3 Festina +10' 04" Операция Пуэрто допинг ісіне қатысты. 2006 жылы испан билігі кейіннен оны істен шығарды. 4 Festina +10' 34" 1998 жылы анаболикалық стероидтарға тестілеуде сәтсіздікке ұшырады. Фестина ісі кезінде ЭПО қолданғанын мойындады. 5 Kelme +11' 50" 2005 жылғы Вуэлта а Испанияда ЭПО-ға оң сынақ нәтижесі болды. 6 Polti +13' 26" #1999 Tour de France-қа қараңыз 7 Kelme +14' 18" Операция Пуэртоға қатысы бар және 2006 жылғы турдан шеттетілді. Кейіннен Колумбия шенеуніктері оны ақтады. 8 Kelme +17' 21" #1999 Tour de France-қа қараңыз 9 Banesto +18' 09" Операция Пуэртоға қатысы бар және 2006 жылғы Тур де Франсқа қатысуына тыйым салынды. 10 Mapei +18' 25"
2001 жылғы "Тур де Франс"
ОрынАтыКомандаУақытЕскертулер 1 US Postal Service 86с 17' 28" #1999 Tour de France-қа қараңыз 2 Telekom +6' 44" #1998 Tour de France-қа қараңыз 3 ONCE +9' 05" #2000 Tour de France-қа қараңыз 4 Cofidis +9' 53" 5 ONCE +13' 28" 2000 жылы нандролон үшін алты айға жарысқа қатысудан шеттетілді және 2002 жылы қайтадан шеттетілді. 6 Bonjour +17' 22" 7 Kelme +18' 30" Телеком ісімен және Операция Пуэртомен байланысты. 2010 жылы Колумбиядағы "Вуэлта" жарысында допинг-тесттен өтпегені үшін жарысқа қатысудан шеттетілді. 8 Kelme +20' 55" #2000 Tour de France-қа қараңыз 9 ONCE +21' 45" Операция Пуэрто допинг ісінде аталған велошабандыздардың арасында. 10 Rabobank +22' 38"#1998 Tour de France-қа қараңыз
2002 жылғы "Тур де Франс"
ОрынАтыКомандаУақытЕскертулер 1 АҚШ пошта қызметі 82с 05' 12" #1999 Tour de France турнирін қараңыз 2 ONCE +7' 17" #2000 Tour de France турнирін қараңыз 3 Lampre +8' 17" 2003 жылы ЭПО тестілеуінде сәтсіз өтті. 2006 жылы Францияға тыйым салынған заттарды әкелгені үшін төрт айға шартты түрде бас бостандығынан айырылды. 4 Кельме +13' 10" #2000 Tour de France турнирін қараңыз 5 ONCE +13' 54" #2001 Tour de France турнирін қараңыз 6 ONCE +15' 44" 7 iBanesto. com +16' 05" #2000 Tour de France турнирін қараңыз 8 Rabobank +17' 11" 1996 жылғы АҚШ Ұлттық Критерий чемпионатында эфедринге тесттен өтпеді. 2011–2012 жылдарғы USADA тергеуі кезінде допинг қолданғанын мойындады және кейін 1999 жылдың маусымынан 2006 жылдың шілдесіне дейінгі барлық нәтижелері күштен шығарылды. 9 АҚШ пошта қызметі +17' 12" #2000 Tour de France турнирін қараңыз 10 Команда CSC +19' 05"
2003 жылғы "Тур де Франс"
ОрынАтыКомандаУақытЕскертулер 1 АҚШ пошта қызметі 83с 41' 12" #1999 Tour de France-қа қараңыз 2 Bianchi +1' 01" #1998 Tour de France-қа қараңыз 3 Telekom +4' 14" 2007 жылғы Тур де Франста қан допингін қолданған, бір жылға жарысқа қатысудан шеттетілді. 4 CSC командасы +6' 17" 2004 жылғы Олимпиада ойындарында және 2004 жылғы "Вуэльта а Испания" жарысында қан допингі үшін екі жылға жарысқа қатысудан шеттетілді. 2006 жылы "Операция Пуэрто" допингке қатысты ісіне қатысы бар. 2009 жылы DHEA сынағынан өтпегені үшін сегіз жылға жарысқа қатысудан шеттетілді. 2012 жылы USADA тергеуі кезінде допинг қолданғанын мойындады. 5 Euskaltel +6' 51" 6 Euskaltel +7' 06" 2007 жылғы Тур де Франста ЭПО-ға оң нәтиже бергені үшін екі жылға жарысқа қатысудан шеттетілді. 7 Fassa Bortolo +10' 12" "Операция Пуэрто" ісіне қатысы бар және 2007 жылы допинг қолдануды жоспарлағанын мойындағаны үшін екі жылға жарысқа қатысудан шеттетілді. 8 Crédit Agricole +12' 28" #2000 Tour de France-қа қараңыз 9 CSC командасы +18' 49" 10 iBanesto. com +19' 15" #2000 Tour de France-қа қараңыз
2004 жылғы "Тур де Франс"
ОрынАтыКомандаУақытЕскертулер 1 US Postal Service 83с 36' 02" #1999 Tour de France-қа қараңыз 2 T Mobile +6' 19" 2006 жылы Фрайбургте заңсыз қан құю алған шарапаткерлердің арасында аталды. 3 Team CSC +6' 40" #2003 Tour de France-қа қараңыз 4 T Mobile +8' 50" #1998 Tour de France-қа қараңыз 5 US Postal Service +14' 30" 6 Illes Balears Banesto Santander +18' 01" #2000 Tour de France-қа қараңыз 7 Gerolsteiner +18' 27" 2005 жылғы Tour de France кезінде қан құюдан кейін допингке қатысы бар екендігі туралы жалған куәлік бергені үшін айыпталды. 8 Team CSC +19' 51" 9 Rabobank +20' 12" #2002 Tour de France-қа қараңыз 10 Phonak +22' 54" 2006 жылы сальбутамолға тестілеуден өтпеді, бірақ кейіннен ақталды.
2005 жылғы "Тур де Франс"
ОрынАтыКомандаУақытЕскертулер 1 Discovery Channel 86с 15' 02" #1999 Tour de France-қа қараңыз 2 Team CSC +4' 40" #2003 Tour de France-қа қараңыз 3 T Mobile +6' 21" #1998 Tour de France-қа қараңыз 4 Illes Balears Caisse d'Epargne +9' 59" #2000 Tour de France-қа қараңыз 5 T Mobile +11' 01" #2003 Tour de France-қа қараңыз 6 Gerolsteiner +11' 21" #2002 Tour de France-қа қараңыз 7 Rabobank +11' 33" 2007 Tour de France турнирінен өзінің командасымен шығарылды, ол тестілеудің орындалу тәртібін бұзғаны туралы өтірік айтқан. 1998-2010 жылдар аралығында ЭПО, адам өсу гормоны, тестостерон, DHEA, инсулин, IGF 1, кортизон және қан құюды қолданғаны мойындалды. 8 Davitamon–Lotto +11' 55" 2000 жылы Мишель Ферраримен кездесті. 9 Phonak +12' 44" #2006 Tour de France-қа қараңыз 10 Phonak +16' 04" #2004 Tour de France-қа қараңыз
2006 жылғы "Тур де Франс"
ОрынАтыКомандаУақытЕскертулер 1 Phonak 89с 39' 30" 2006 жылғы "Тур де Франс" кезінде тестостеронға жасалған тесттерде сәтсіздікке ұшырады және жарыстан шеттетілді. Кейіннен ол өмірі бойы допинг қолданғанын мойындады. 2 Caisse d'Epargne + 0' 57" 3 T Mobile +0' 32" #2004 жылғы "Тур де Франс" қараңыз 4 Team CSC +2' 16" 5 Davitamon–Lotto +4' 11" #2005 жылғы "Тур де Франс" қараңыз 6 Rabobank +6' 09" Мишель Ферраридің клиенті. 2009, 2010 және 2012 жылдардағы турлардан шеттетілді және биологиялық паспортындағы қолайсыз нәтижелер үшін екі жылға жарысқа қатысудан шеттетілді. 7 Ag2r +7' 44" 8 Ag2r +8' 40" #2000 жылғы "Тур де Франс" қараңыз 9 Euskaltel +11' 08" 10 T Mobile +14' 10" Мишель Ферраридің клиенті.
2007 жылғы "Тур де Франс"
ОрынАтыКомандаУақытЕскертулер 1 DSC 91с 00' 26" қараңыз #2010 Tour de France 2 + 23" қараңыз #2005 Tour de France 3 DSC + 31" қараңыз #2002 Tour de France 4 + 7' 08" 5 + 8' 17" 6 + 11' 37" 2009 жылы Operación Puerto ісімен байланысы болғандықтан EPO қолданғаны үшін сотталды және екі жылға жарысқа қатысудан шеттетілді. 7 + 12' 18" 8 + 12' 25" Мишель Ферраридің клиенті. Полиция үйін тінту кезінде есірткі және допингке қатысты заттар табылған. 2010 жылы UCI-ның күдікті рухтандырушылар тізімінде 10/10 балл алды. 9 + 14' 14" 2009 жылы EPO тестісінде оң нәтиже көрсетті және екі жылға жарысқа қатысудан шеттетілді. 10 + 14' 25" қараңыз #2004 Tour de France
2008 жылғы "Тур де Франс"
ОрынАтыКомандаУақытЕскертулер 1 Team CSC 87с 52' 52" 2 Silence–Lotto +0' 58" #2005 Tour de France-қа қараңыз 3 Gerolsteiner DQ CERA сынақтарында сәтсіздікке ұшырап, дисквалификацияланды. 4 Rabobank +2' 10" #2006 Tour de France-қа қараңыз 5 Garmin +3' 05" US Postal командасында допинг қолданғанын мойындады. 2004 жылдың маусымынан 2006 жылдың сәуіріне дейінгі барлық нәтижелер жарамсыз деп танылды. 6 Team CSC +4' 28" Диуретик маскалаушы препарат – шипамидке оң нәтиже бергені үшін 2012 жылғы Тур де Франс жарысынан шеттетілді. Операция Пуэрто допингке қатысты іс бойынша доктор Фуэнтестің банктік шотына 7000 евро аударғаны үшін кінәлі деп танылды. 7 Euskaltel +6' 25" Өсу гормоны GHRP 2 сынағынан оң нәтиже бергені үшін екі жылға жарысқа қатысудан шеттетілді. 8 Team Columbia +6' 55" 9 Caisse d'Epargne +7' 12" #2007 Tour de France-қа қараңыз 10 Ag2r +9' 05" Биологиялық паспорттың қалыптан тыс мәндері үшін екі жылға жарысқа қатысудан шеттетілді.
2009 жылғы "Тур де Франс"
ОрынАтыКомандаУақытЕскертулер 1 Астана 85с 48' 35" #2010 Tour de France-қа қараңыз 2 Team Saxo Bank +4' 11" 3 Астана +5' 24" #1999 Tour de France-қа қараңыз 4 Garmin +6' 01" Team Sky "Jiffy Bag" скандалына қатысы бар, Мишель Ферраримен жұмыс істегенін мойындады. 10 Француздық ойындары +14' 25"
2010 жылғы "Тур де Франс"
ОрынАтыКомандаУақытЕскертулер 1 Astana 91с 58'48" Операция Пуэрто допингке қатысты ісіне қатысы бар; 2006 жылы прокурорлар оның атын тізімнен алып тастады. 2010 жылғы «Тур де Франс» жарысында кленбутеролға допинг-тестісі оң нәтиже берді, нәтижесінде ол чемпиондық атағынан айырылып, екі жылға допингке тыйым салынды. 2 Team Saxo Bank + 39" 3 Rabobank +2' 01" 2006 жылғы «Тур де Франс» жарысын қараңыз. 4 Euskaltel +3' 40" 2008 жылғы «Тур де Франс» жарысын қараңыз. 5 Omega Pharma – Lotto +6' 54" 2014 жылы бельгиялық қан допингінің скандалына қатысты. 6 Rabobank +9' 31" 7 Garmin +10' 15" Допинг қолданғанын мойындады. 8 Katusha +11' 37" 9 Liquigas +11' 54" 2009 жылғы «Тур де Франс» жарысын қараңыз. 10 Team Radioshack +12' 02"
2011 жылғы "Тур де Франс"
ОрынАтыКомандаУақытыЕскертулер 1 86с 12′ 22″ #2005 Tour de France-қа қараңыз 2 + 1′ 34″ 3 + 2′ 30″ #2008 Tour de France-қа қараңыз 4 + 3′ 20″ 5 + 4′ 55″ #2008 Tour de France-қа қараңыз 6 + 6′ 05″ Мантоба допинг ісінде айыпталып, бірақ кейіннен ақталды. 7 + 7′ 23″ #2003 Tour de France-қа қараңыз 8 + 8′ 15″ US Postal командасында допинг қолданғанын мойындады. 2005 жылдың наурызынан 2006 жылдың 23 қыркүйегіне дейінгі барлық нәтижелері күштен шығарылды. 9 + 10′ 11″ 10 + 10′ 43″
2012 жылғы "Тур де Франс"
РейтингЖаттырушыКомандаУақытЕскертулер 1 87с 34' 47" #2009 Тур де Франсқа қараңыз 2 + 3' 21″ 2017 жылғы Вуэльта а Эспанияда сальбутамолға байланысты жағымсыз талдау нәтижелері. Кейін тергеу барысында ақталды. 3 + 6' 19″ 4 + 10' 15″ #2010 Тур де Франсқа қараңыз 5 + 11' 04″ 6 + 15' 41″ 7 + 15' 49″ #2005 Тур де Франсқа қараңыз 8 + 16' 26″ 9 + 16' 33″ 2018 жылы метилгексанаминге оң сынақ нәтижесі үшін он айға жарысқа қатысудан шеттетілді. 10 + 17' 17″
2013 жылғы "Тур де Франс"
ОрынРейдерКомандаУақытЕскертулер 1 83с 56' 40" #2012 Tour de France-қа қараңыз 2 + 4' 20" Трамдол қолдануы анықталғандықтан 2022 жылғы Tour de France-тан ретроспективті түрде дисквалификацияланды. 3 + 5' 04" 4 + 6' 27" #2007 Tour de France-қа қараңыз 5 + 7' 27" #2009 Tour de France-қа қараңыз 6 + 11' 42" 7 + 12' 17" Велосипед спортында допингке қарсы күрес федерациясы (CADF) ішкі тергеу жүргізді, нәтижесінде Фуглсанг пен тыйым салынған дәрігер Микеле Феррари арасында байланыс табылмады. Аталған мәселе UCI-ге жіберілген жоқ. 8 + 15' 26" #2007 Tour de France-қа қараңыз 9 + 15' 52" 10 + 17' 39"