Кіріспе

1971 жылы Тынық мұхитында болған тайфун Роуз, Филиппинде Уринг тайфуны деп белгілі, 1962 жылы Ванда тайфунынан бері Гонконгқа соққан ең күшті және қарқынды тропикалық циклон болды. 1971 жылғы Тынық мұхиты тайфун маусымының 21-ші аталған даулы, Роуз 9 тамызда Гуам аймағының батысындағы ауа райының бұзылуынан пайда болды. Батысқа қарай солтүстік-батысқа жылжып, келесі күні тайфунға айналды. 11 тамызда тропикалық дауылға дейін әлсіреген Роуз, бірнеше сағаттан кейін қайтадан тайфунға айналды. Жүйе содан кейін батысқа бұрылып, 13 тамыздағы желдің ең жоғары қарқынына жетті. Сол күні Филиппиндегі Исабела провинциясының Паланан қаласының жанына тайфун соқты. Роуз Лусон аралын кесіп өтетін кезде айтарлықтай әлсіреп, 14 тамызда Оңтүстік Қытай теңізіне жеткенде минималды тайфун деңгейіне жетті. Дауыл күрт күшейіп, әлсіреген жоғары қысым аймағына жауап ретінде солтүстік-батысқа қайта бұрылды. 16 тамыздың таңында Роуз ең жоғары тұрақты жел жылдамдығына жетті – бұл Ұлттық дауыл орталығының Саффир-Симпсон дауыл жел шкаласы бойынша 4-санатты дауылға тең. Кейін сол күні кеме тайфунның ең төменгі барометриялық қысымын тіркеді. Содан кейін дауыл 16 тамызда Гонконгтағы Лантау аралына соғып, желдің күшімен келді. Роуз келесі күні таңертең тропикалық дауылға дейін әлсіреп, бірнеше сағаттан кейін тарады. Филиппинде желдің әсері көбінесе коммуникация желілерінің үзілуімен және үйлердің зақымдануымен шектелді. Гонконгтың жағалауында дауыл мен үлкен толқындар кем дегенде 300 қайықты батырып немесе қиратты, нәтижесінде 110 адам қаза тауып, 283 адам жарақат алды. Құрлықта қатты жаңбыр төмен жатқан жерлерді су басып, көптеген жер көшкіндеріне әкелді. Кун Тонгтағы ірі электр стансасында өрт шығып, қатты желдің салдарынан сөндіру қиын болды. Өрт Коулун түбегі мен Жаңа аумақтарда қараңғылыққа себеп болды, мыңдаған адамдар лифттерде қамалды. Барлығы 5644 адам үйсіз қалды, ал 653 шатыр қирады. Шамамен 30000 телефон желісінен өтті. Гонконгта тағы 20 адам қайтыс болды.

Метеорологиялық тарих

6 тамызда Жапония метеорологиялық агенттігі (JMA) Микронезия Федеративтік Штаттарының жанындағы қолайсыз ауа райы аймағын бақылауға кірісті. Келесі күнінің басында спутниктік суреттер Чуук аралының солтүстігінде кішкентай айналымның пайда болғанын көрсетті. Гуамдағы Флоттық ауа райы орталығы мен Андерсен әуе базасының радарлары 9 тамызда аралды кесіп өтетін спираль тәрізді конвективті жолақтарды анықтады. Келесі күні сағат 00:00 UTC-де жүйе Гуамнан 110 миль (177 км) батыста орналасқанда тропикалық дауыл Розаға айналды. Роза құрлыққа тие бермес бұрын тұманды жағдай жасады, бұл тропикалық циклон үшін ерекше жағдай. Бұл дауыл 1962 жылғы Ванда тайфунынан бері Гонконгқа соққан ең күшті циклон болды. Жағалау бойында тайфун толқындарды тудырды, ал Лантауда дауыл толқыны тіркелді. Дауыл толқыны мен күшті толқындар жағалаудағы кемелерге қауіпті болды, кем дегенде 300 қайық батып немесе зардап шекті. Гонконг-Макао паромдарының суға батуы салдарынан 88 адам қаза тапты. АҚШ-тың жетінші флотының үш құтқару кемесі аман қалғандарды іздеуге кірісті. Сонымен қатар, Корольдік теңіз күштерінің мина іздеушілері мен Корольдік әуе күштерінің тікұшақтары да Гонконгқа келді, соңғылары теңіз полициясымен координация жасады. Жалпы, суға батқан кемелер 110 адамның өміне қанағатсыздық әкелді. 16 тамызда сағат 15:00 UTC шамасында Кун Тонгтағы ірі электр стансасында өрт шықты. Күшті желдің салдарынан өрт сөндірушілер кейде өртті тоқтатуға мүмкіндік таппады. Сағат 16:30 UTC-ге қарай өрт сөндірілді. Алайда, бұл Коулун түбегі мен Жаңа аумақтардағы тоқ кесілуіне әкелді. Электр жүйесіндегі кең ауқымды ақаулар кезінде мыңдаған адам лифттерде қамалып қалды.