Кіріспе

HP 16C Computer Scientist – Hewlett Packard компаниясы 1982-1989 жылдар аралығында шығарған бағдарламаланатын қалталық калькулятор. Ол ерекше компьютер бағдарламашыларының жұмысын жеңілдету және қателерді жою мақсатында жасалған. Бұл HP Voyager бағдарламаланатын калькуляторлар сериясының бір бөлігі. HP компаниясы бұрын ешқашан бағдарламашыларға арналған калькулятор шығармаған, алайда, HP-нің көптеген келесі үлгілері 16C-нің көптеген мүмкіндіктерін қамтыды.

Ерекшеліктері

16C калькуляторы бүтін сандарды ондық, сегіздік, екілік және он алтылық жүйеде көрсетуге және сандарды бір сан жүйесінен екіншісіне түрлендіруге мүмкіндік береді. Сондай-ақ, ол үзілмелі нүктелі ондық сандармен жұмыс істейді. Ұзын бүтін сандарды көрсету үшін дисплейді солға және оңға жылдыру арқылы «терезелеу» мүмкіндігі бар. Бағдарламашының жұмыс істейтін компьютерімен үйлесімділік үшін сөздің ұзындығын 1-ден 64 битке дейін өзгертуге болады. Екілік арифметикалық операциялар қолтаңбасыз, бірінші толықтыру немесе екінші толықтыру режимінде орындалуы мүмкін. Бұл калькуляторға бағдарламашының компьютерін имитациялауға мүмкіндік береді. Бағдарламашыға көмектесу үшін солға және оңға жылдыру, солға және оңға бұру, маскалау және биттік логикалық операциялар сияқты бірқатар арнайы функциялар қарастырылған. Бағдарламалау функцияларынан басқа, калькулятордың мүмкіндіктері негізгі арифметикамен (сонымен қатар кері шама және квадрат түбірмен) шектеледі, сондықтан әдеттегі пайдаланушылар ғылыми калькуляторды да қолданады. Үзілмелі нүктелі сандар тек ондық жүйе үшін қолдау көрсетіледі. Дегенмен, ол заманауи өнімдерге қарағанда әлдеқайда қуатты (бірақ одан да қымбат), мысалы, бағдарламаланбайтын Casio CM 100 немесе TI, LCD Programmer немесе Programmer II сияқты калькуляторлар. 16C калькуляторының артқы жағында оның көптеген функцияларына арналған анықтама кестесі орналасқан. Калькуляторда HP Nut процессоры қолданылады, ол CMOS технологиясымен жасалған және тұрақты жадыға ие, яғни калькулятор өшірілген кезде жадтың мазмұны сақталады. Бұл қазір кең таралған болса да, 1980 жылдардың басында бұл ерекшелік болды және модель атауындағы «C» әрпінің шығуына себеп болды.

Бағдарламалау

16С, "Вояджер" сериясының барлық басқа мүшелері сияқты, өзі де бағдарламалана алады. Пернелерді басу арқылы бағдарламалау қолданылады. 203 бағдарлама қадамы және 16 бағдарлама/қадам таңбасы қол жетімді. Әр қадам мен таңба бір байтты пайдаланады, ол 7 байттық қадамдармен тіркелім кеңістігін иеленеді. Мұнда 2-ден 69-ға дейінгі бүтін санның факториалын есептейтін мысал бағдарлама келтірілген. Бағдарлама 9 байт орын алады. Бағдарламаны енгізу кезінде көрсетілетін кодтар, әдетте басқан пернелердің пернетақтадағы қатар/баған координаттарына сәйкес келеді. Қадам Пернелерді басу (ауыстыру пернелері көрсетілмеген) Көрсетілген код Түсініктеме 001 43,22, F "факториал" мнемоникасы үшін F таңбасын анықтау 002 42 22 x-ті I тіркелгісінде сақтау 003 1 x-ке 1 сақтау 004 43,22, 0 0 таңбасын анықтау 005 45 32 I тіркелгісін x-ке қайта шақыру 006 20 x пен y-ді көбейту 007 43 23 I тіркелгісін кеміту және егер нөл болмаса 008 22 0 0 таңбасына қайту 009 43 21 Бағдарламаны тоқтату – нәтиже x-те көрсетіледі. Бағдарламаны іске қосу үшін аргументті стекке енгізіңіз, содан кейін пернелерді басыңыз. Бағдарлама аяқталғанда нәтиже көрсетіледі.

Мұра

HP бағдарламашыларға арналған тағы бір калькуляторды ешқашан жасаған емес. Үстелді компьютерлер, веб-браузерлер, смартфондар және басқа калькуляторлар үшін бірнеше эмуляторлар қол жетімді. 2012 жылы SwissMicros (RPN Calc деп те аталады) ID 1 кредит картасының (88 мм × 59 мм × 7 мм) мөлшерінде DM 16CC деп аталатын миниатюралық көшірмесін ұсынды. Ол түпнұсқа HP 16C функционалдығын ARM Cortex M0 негізіндегі NXP LPC1114 процессорында эмуляторда түпнұсқа ROM суретін іске қосу арқылы имитациялайды. DM16 жаңа модельдері жақсырақ пернетақтаға және көбірек жадқа (LPC1115) ие. Титан корпустағы DM16 күміс нұсқасы үш түс нұсқасында қол жетімді (металл, қоңыр, көк). Түпнұсқадан өзгеше, бұл калькуляторлар нүктелік матрицалық дисплейге, ауыстырылатын қаріптерге және сағат жылдамдықтарына ие, сондай-ақ Silicon Labs CP2102 конвертерлік чипіне негізделген, USB (Mini B) тізбектік интерфейсімен бірге деректерді компьютермен алмасу үшін (және мүмкін, ПК-ға негізделген HP 16C эмуляторлары сияқты қосымшалармен байланыс үшін) немесе резервтік көшірме жасау және микропрограмманы жаңарту үшін келеді. 2015 жылдың желтоқсанында SwissMicros DM16L-ді ұсынды, бұл калькулятордың нұсқасы түпнұсқа HP 16C-пен шамалас өлшемде. Ол USB Mini B қосылымымен бірге келеді. USB арқылы қуат беру қолдау көрсетілмейді. 2023 жылдың шілдесінде HP Development Company, L. P. лицензия иелері Moravia Consulting spol. s r. o. және Royal Consumer Information Products, Inc. HP 15C коллекционерлік басылымын ұсынды, ол HP 16C-ні имитациялау үшін құжатталмаған режиммен бірге келеді. Түпнұсқа микропрограммасында гексадецималды өрнектемесі E немесе F әріптерімен аяқталатын сандар ондық режимде дұрыс көрсетілмейтін қате әлі де болды, ол 2023 жылдың қазанында қоғамдық күш-жігермен түзетілді.