Васа кемесінің авторы: Голланд шебер корабельшісі Хенрик Гибертссон

Кіріспе

Хенрик Хайбертссон (немесе Хендрик Хубертсен) (1627 жылы қайтыс болды) – 17 ғасырдың басында Стокгольмдік кеме жасаушылық қасбетте жұмыс істеген голландиялық кеме жасау шебері. Ол негізінен 1628 жылы бірінші сапарында батып кеткен және қазір Васа мұражайында көрсетіліп тұрған «Васа» соғыс кемесінің жобалаушысы және құрылысшысы ретінде танымал. Хенрик Оңтүстік Голландиядағы Гаагаға жақын Рийсвейк қаласынан шыққан. 17 ғасырдың басында Швецияға көшіп келгенге дейін 1590 жылдары Амстердамда саудагер ретінде тіркелген. Хенрикті Швеция королі Карл IX, Швеция Корольдік Әскери-теңіз флотының қарқынды дамып жатқан кезінде жұмысқа алған. Ол 1603-1605 жылдары және қайта 1611-1627 жылдары Стокгольмде жұмыс істеді. Оның арасында елдің әртүрлі кеме жасау орындарында жұмыс істеді. 1611 жылы Стокгольмге оралғаннан кейін, ол 1620 жылы патшалық кемежайды жаңадан сатып алу шарты бойынша жалға алған кәсіпкер Антон Моньемен байланыс орнатты, онда жеке бизнесмендер соғыс материалдарын өндірудегі үкіметтің бұрынғы рөлін өз мойнына алды. 1621 жылы Монье шебер Хенрикті серіктестікке қабылдады. 1624 жылдың күзінде Монье келісімшарты аяқталуға жақын келгенде, Әмір Карл Карлссон Гилленхильм, Вице-адмирал Клас Ларссон Флеминг және Хенрик Хайбертссон швед теңіз флоты үшін төрт жылдық келісімшарт шарттарын келіссөздерге салуды бастады. 1624 жылдың желтоқсан айында Хенрик осы келісімнің алдын ала нұсқасына адмиралтействомен қол қойды, ал 1625 жылдың қаңтарында Хенрик пен тағы бір голланд кәсіпкері Арент де Гроот король Густав II Адольфпен соңғы нұсқасына қол қойды. Олар екі үлкен және екі кішкентай кемеден тұратын төрт кеме салады, бар болған кемелерді күтіп-ұстайды және 1626 жылдың қаңтарынан 1629 жылдың соңына дейін кемежайды басқарады. 1626 жылдың ақпан-наурызында салынған «Васа» кемесі 1627 жылы суға жіберілді. Екінші үлкен кеме – «Эпплет» – 1627 жылы суға қойылып, 1629 жылы пайдалануға берілді. 1628 жылдың қысында Король барлық сыртқы келісімшарттарды тоқтатуға дейін ешбір кішкентай кеме салынбады. Хенрик Хайбертссон 1627 жылдың көктемінде қайтыс болғаннан кейін, оның жесірі Маргарета Нильсдоттер (1630 жылы қайтыс болды) келісімшартты аяқтау жауапкершілігін мұра етті, бірақ ол өзінің кәсіби білімімен танымал кәсіпкер әйел болған және отбасының табысының бір бөлігін қамтамасыз ететін ауылдық иеліктерді басқаруға жауапты болған, бірақ ол кеме жасаушы емес еді. Ұзаққа соқпай туындаған қиындықтардан кейін, Король кемежайдағы өкілі, капитан Сёфринг Ханссонды кемежайды басқаруға тағайындады. Хенрик әйелінен және кем дегенде бір ұл мен екі қызынан – Маргарета мен Кристинадан мұра қалдырды, олар қарыздарын төлеу үшін мүлктерінің бір бөлігін сатуға мәжбүр болды.

Henrik Hybertsson (or Hendrik Hubertsen) (died 1627) was a Dutch born master shipbuilder working in the Stockholm navy yard in the early 17th century. He is mostly known for being the designer and constructor of the warship Vasa, which sank on its maiden voyage in 1628 and is now on display at the Vasa Museum. Henrik came from the town of Rijswijk, near Den Haag in South Holland, and for a time in the 1590s was listed as a merchant in Amsterdam, before moving to Sweden at the beginning of the 17th century. Henrik was hired by the Swedish King Karl IX, at a time when the Royal Swedish Navy was expanding rapidly. He worked in Stockholm between 1603 1605 and again between 1611 1627. In between he was stationed at various shipyards in the country. After his return to Stockholm in 1611, he developed an association with the entrepreneur Anton Monier, who had leased the Crown's navy yard in 1620 under a new type of procurement contract, in which private businessmen took on the government's former role in producing war material. In 1621, Monier took Master Henrik into partnership. During autumn 1624, as Monier's contract was running out, Admiral of the Realm Carl Carlsson Gyllenhielm, Vice Admiral Clas Larsson Fleming and Henrik Hybertsson began negotiating the terms of a four year contract for maintenance and construction for the Swedish Navy. In December 1624. Henrik signed a preliminary version of this with the admiralty, and in January 1625 Henrik and another Dutch entrepreneur, Arent de Groote, signed the final version with King Gustav II Adolf. They would build four ships, two larger and two smaller, maintain existing ships, and manage the navy yard from January 1626 through the end of 1629. Vasa, laid down in February–March 1626 and launched in 1627, was the first of the large ships to be built under this contract. The other large ship, Äpplet, was laid down in 1627 and entered service in 1629. Neither of the smaller ships was built before the Crown cancelled all of its external contracts in the winter of 1628 29. After Henrik Hybertsson's death in the late spring of 1627, his widow, Margareta Nilsdotter (d. 1630), inherited responsibility for completion of the contract, but while she was an accomplished businesswoman in her own right and had responsibility for the management of the rural estates which provided part of the family's income, she was not a shipbuilder. After a brief period of turbulence, the Crown appointed its representative in the navy yard, Captain Söfring Hansson, to manage the yard. Henrik was survived by his wife, who was forced to sell some of their holdings in order to pay debts, and at least one son and two daughters, Margareta and Kristina.