Ньюпорт кемесі: Орта ғасырлық тарихы мен қазба жұмыстары

Кіріспе

Уэльстің Ньюпорт қаласында ортағасырлық кеме табылды.

Ньюпорт кемесі – XV ғасырдың ортасында археологтар 2002 жылдың маусымында Оңтүстік-Шығыс Уэльстің Ньюпорт қаласында тапқан желкенді кеме. Ол қала орталығынан өтетін Usk өзенінің батыс жағалауында, Riverfront Arts Centre ғимаратын салу кезінде табылған. Салу процесінде кемеге кейбір зақымдар келген. Кеменің ресми атауы енді Ньюпорт ортағасырлық кемесі деп аталады, бұл оны басқа тарихи кемелерден ажыратуға көмектеседі. Кеменің ұзындығы шамамен 35 метр (116 фут) болған, ал салмағы 161 тоннаға жетеді деп есептеледі – яғни, оның қоймасына қанша Бордо шарабы сыйып тұратынын көрсетеді. Осындай кемелер сол кездегі стандарттар бойынша «үлкен кемелер» саналған және көбінесе Ұлыбритания, Бискай шығанағы және Иберияның оңтүстігі арасындағы алыс қашықтыққа сауда жасау үшін қолданылған. Кеменің құрылысының ең оңтайлы мерзімі 1457/8 жылғы қыстан кейін деп саналады. Бұл дата оттегі изотоптарының дендрохронологиясы арқылы анықталды. Алдыңғы стандартты дендрохронологиялық зерттеу (жылдық өсу сақиналарының енін өлшеу) ағаштардың көп бөлігінің 1449 жылы кесілгенін көрсетті. Бұл зерттеуде кеме жасау ағаштарының көзі Солтүстік Испанияның Баск аймағы екені анықталды. Бұл аймақ сол кезде кеме жасау өнеркәсібімен мәшһүр болған. Кейінгі жөндеу кезеңдеріне қатысты ағаштар Ұлыбританиядан келген, сондай-ақ шамамен 1466 жылға дейінгі көптеген құрылымдық бөлшектер де осы елден алынған. Бұл ағаштар кеме суға батқан кезде Ньюпортта жүргізілген күрделі жөндеу жұмыстарымен байланысты. Кеменің астынан табылған тіреуші құрылымның қалдықтары оның жөндеу үшін бекітілгенін, бірақ оң жақтағы тіреулер құлағаннан кейін тасталып кеткенін көрсетеді. Кемедегі көптеген заттар, мысалы, монеталар, керамика және өсімдік қалдықтары, оның 1450-1460 жылдары Португалиямен сауда жасағанын көрсетеді. Бастапқыда кемені толығымен сақтау жоспары болмағанмен, жергілікті тұрғындар оны сақтау үшін белсенді науқан жүргізді, нәтижесінде «Ньюпорт кемесінің достары» қоры құрылды. Алғашқы есептеулер бойынша, сақтау шамамен 3,5 миллион фунт стерлинг тұрады, және бұл сома Уэльс Ассамблеясының үкіметі мен Ньюпорт қалалық кеңесінен табылды. Кеменің барлық ағаш бөліктері көтеріліп, арнайы өндірістік бірлікке ауыстырылды, жергілікті кеңес оны «қазір Ұлыбританиядағы ең ірі ағаш сақтау орталығы» деп сипаттайды, онда сақтау және зерттеу жұмыстары жалғасуда. Кеменің үлкендігіне байланысты, оны бастапқыда жоспарланғандай, жаңа өнер орталығының жертөлесінде көрсету мүмкін болмады.

The Newport Ship is a mid fifteenth century sailing vessel discovered by archaeologists in June 2002 in the city of Newport, South East Wales. It was found on the west bank of the River Usk, which runs through the city centre, during the building of the Riverfront Arts Centre; from which process it sustained some damage. The official name of the vessel is now the Newport Medieval Ship, to help distinguish it from other historical vessels. The ship was originally around 116 feet (35 m) long and has been estimated to be of 161 tons burden – that being the number of tuns of Bordeaux wine that could have stowed in its hold. Vessels of this size were considered 'great ships' by contemporary standards and were typically used for the long distance trade between Britain, Biscay and southern Iberia. The most likely construction date of the ship is immediately after the winter of 1457/8. This date was obtained by oxygen isotope dendrochronology. An earlier standard dendrochronology study (measuring the width of annual growth rings) has given a likely felling date of 1449 for the majority of the timbers. This earlier study identified Basque region of Northern Spain as the source of the shipbuilding timber. This is an area well known for its shipbuilding industry at this time. Timbers associated with later phases of repair come from Britain, as do a large number of structural pieces dating from c.1466. These timbers have been associated with the major renovation work being carried out in Newport at the time the vessel foundered. Remnants of a cradle found beneath the ship suggested that it had been berthed for repair but then abandoned after the supports on the starboard side gave way. Many of the artefacts in the ship, such as coins, pottery and plant remains, suggest that it was trading with Portugal in the 1450s–1460s. Although there were no initial plans to preserve the ship in its entirety, local people campaigned eagerly to ensure this, leading to the foundation of the Friends of the Newport Ship. Initial estimates suggested that preservation would cost about £3.5 million and this sum was eventually found by the Welsh Assembly Government and Newport City Council. All of the ship's timbers have subsequently been raised and transferred to a dedicated industrial unit which the local council describes as "now the biggest wood conservation centre in the UK", where preservation and research continue. Due to its size, it has not been possible to display the ship in the basement of the new arts centre, as was originally proposed.

Кеменің жоғалуы

Usk өзенінің су тасқыны өте жоғары, сондықтан кемедегі балласт түсіріліп, өте жоғары су тасқыны кезінде сақтықпен жағалауға немесе Pîl-ге жақындатылған, содан кейін емен мен қайын ағашынан жасалған алдын ала орнатылған тіреуге орналастырылған. Кемеде ауқымды жөндеу жұмыстары жүргізілгені байқалады, бұған куә ретінде кемеге британдық ағаштар (1465 жылдан кейін өсірілген) қосылып, бекітілген. Дегенмен, бұл жөндеу жұмыстары аяқталмас бұрын, тіреу құлап, кеме оң жағына қарай қисайған. Келесі толқындар кемені лай мен сумен толтырған. Алайда, кемені құрғатуға, суды сығырып шығаруға және түзеуге әрекеттер жасалды, бірақ олар сәтсіз аяқталғаннан кейін, қолжетімді ағаш пен темірді (қайта пайдалану үшін) құтқаруға, сондай-ақ зәкірлер, қарулар және такелаж сияқты ірі заттарды алып тастауға назар аударылды. Кемені құтқару үшін жоғарғы бөлігі балтамен кесіліп, көп мөлшерде қабырғалық тақталар, қаңқа және ішкі ағаштар алынды. Құтқарылған материал басқа кемелерде немесе құрылыс жұмыстарында оңай қайта пайдаланылуы мүмкін еді. Осы құтқару жұмыстары барысында кеме ішінде көптеген бөлінген ағаш бөліктері жиналды.

Қалыптылығы, өлшемдері мен құрылымы

Кеме ағаштарының тамаша жағдайы, мүмкін, Usk өзенінің саздығындағы төмен оттегі деңгейіне байланысты болуы мүмкін, бұл ағашқа зиян келтіретін жаратылыстардың пайда болуына кедергі келтірді. Кеме тоқтаған кезде, кеменің сол жағы шамамен 3 метр биіктікте қиылып тасталды, бірақ бұл кеме корпусының дұрыс пішінін сақтауға мүмкіндік берді. Көп бұрын өзен саздығына құлаған кеменің оң жағы, кеме қаңқаларымен бірге, толық сақталды, бірақ құлау салдарынан кейбір тақтайшалар бұрмаланған. Кеменің ұзындығы шамамен 35 метр, ені 8 метр деп есептелді. Оның жүк көтергіш қабілеті 161 тоннаға жуық болды. Бұл сол кездегі кеме өлшемінің бір бірлігі, ол кеме тасымалдай алатын шарап тоннасының санына негізделген. 1460 жылдардағы жақын орналасқан Бристольдің кедендік тізімдерінде 150 тоннадан асатын кемелер әдетте «навис» (үлкен кеме) деп аталды және негізінен Оңтүстік Еуропаға, әсіресе Лиссабонға қашық сапарлар үшін қолданылды. Кеме клинкерлік тәсілмен салынған, әрбір тақтай төменгі тақтайдың үстіне жабысып, төменгі тақтай әрқашан жоғарыдағы тақтайдың ішкі жағында орналасқан. Сыртқы қабықтың тақтайлары бірінші болып орналастырылды және Ньюпорт кемесінде олар сырттан соғылған темір шегелермен бекітілді, содан кейін темір пластиналармен жабдықталды. Әрбір шеге ұшы тығыз жабысу үшін қақпаққа соғылды. Тақтайлар арасындағы кеңістіктер шайыр және мал шашымен қауланды. Ньюпорт кемесінде жылқы, сиыр, қой және ешкінің шашы табылған. Кеменің қабырғалары кеме қабығының ішкі жағына орнатылды және тақтайларға бекітілді. Әрбір қаңқа бөлігі кеменің кіліне (омыртқасына) кілінің үстіне орналастырылып, нақты бекіту арқылы ұсталып тұрды. Бұл кемеде қаңқаларды кіліге бекіту үшін шегелер мен ағаш қазықтар қолданылмаған. Кілі будан жасалған, ал кеменің қалған бөлігі еменнен жасалған, бірақ мұның себебі әлі анықталған жоқ. Мүмкін, құрылыс кезінде еменге қарағанда будың жетіспеушілігі болған. Қабық тақтайлары радиалды тілінген еменнен жасалған және балтамен немесе айдармен өңделген. Кілі және қаңқалар да балтамен немесе айдармен өңделген. Бұл араланған, қақпақ, төбе және палуба тақтайларынан өзгеше. Қаңқалардың ішінде тіректер орналасқан: бойлық құрылымдық элементтер. Оң жақтағы жақсы сақталған бөлігінде жеті тірек қатары табылды. Тіректер арасында кеме қабығының ішкі жағы қаптамамен жабылған – бұл қаптама тіректерге қарағанда жұқарақ және тіректермен бірге жүк немесе балластың сыртқы қабықпен тікелей жанасуын болдырмау үшін қызмет етеді. Тіректер мен қаптама радиалды тілінген кеме қабығынан және кескен қаңқадан өзгеше, араланған еменнен жасалған. Ең биік сақталған тірек бірінші палубаны қолдаған болуы мүмкін. Ағаштарды тазалау кезінде сыртқы қабықтың тақтайларында қасақана жазылған белгілер табылды. Бұл белгілер жеке кеме жасаушылардың белгілері немесе тақтайлар мен бекітулерді орналастыруға арналған нұсқаулар болуы мүмкін. Сақтау тобы жазу процесі жалғасқанда белгілі бір үлгі пайда болады деп үміттенеді. 2007 жылдың ортасында шелектердің үстіңгі бөлігін тазалау кезінде саудагерлердің белгілері анықталды. Олардың кейбіреулері Бристоль қаласының саудагерлерінің белгілеріне ұқсас, бірақ бұл олардың сол жерден шыққандығын дәлелдемейді.

The excellent condition of the ship's timbers may possibly be due to the low oxygen level in the mud of the River Usk which has inhibited the presence of wood boring creatures. Some time during its berth the port (left) side of the ship was cut down about 9 feet (3 m) above the keel, but fortuitously this has preserved the correct shape of the hull. The starboard (right) side, which collapsed onto the river mud long ago, together with the ship's frames, has been preserved to almost its full height, although some planking has been distorted by the collapse. The ship's dimensions have now been estimated at around 116 feet (35 m) in length and around 27 feet (8 m) in width. It had an estimated carrying capacity of 161 'tons burden'. That was a contemporary measure of ship size, based on the number of tons of wine a ship could carry. In the 1460s customs accounts of nearby Bristol, vessels of 150+ tons were typically called 'navis' (great ship) and used primarily for the long distance voyages to southern Europe, particularly Lisbon. The vessel was clinker built with each plank overlapping the one below, the lower plank always being on the inside of the one above. The planks of the outer hull were positioned first and, on the Newport Ship, are secured to each other with iron nails driven through the overlap from the outside and then fitted with iron rove plates. The end of each nail was then hammered flat against the rove to produce a tight seal. Gaps along the overlap were secured by caulking with tar and animal hair. Hair from horse, cow, sheep and goat has all been identified in the Newport ship. The frames (ribs) of the ship were then fitted inside the hull and secured to the planks. Each framing piece was secured to the keel (spine) of the ship by having its keel cutout placed over the keel and held by precision of fit. Nails and trenails have not been used in this ship to secure frames to keel. The keel is made of beech, but the rest of the ship is made of oak, although no reason for this has yet been suggested. One possible explanation is a simple shortage of oak compared with beech at the time of construction. The hull planking is radially split oak which has been finished with an axe or adze. The keel and frames are also finished with an axe or adze. This contrasts with the stringers, hatch covers, ceiling and deck planks, which were all sawn. Inside the frames are stringers: longitudinal structural components. Seven runs of stringers were found on the more preserved starboard side. Between the stringers, the inside of the hull was lined with ceiling planksthese are thinner than the stringers and, together with the stringers, serve to stop cargo or ballast from coming into contact with the inside of the external planking of the hull. Both the stringers and ceiling planks were made of sawn oak, in contrast to the radially split hull planks and the hewn framing. The highest surviving stringer shows evidence of supporting the first deck. Cleaning of the timbers has led to the discovery, on the planking of the outer hull, of a series of marks deliberately scribed into the timbers. These appear to be either individual shipwrights' marks or instructions for the positioning of planks or fastenings. The conservation team is hoping that a pattern will emerge as the recording process continues. During mid 2007, the cleaning of barrel top fragments revealed merchant marks. Some of these may resemble known marks of merchants from the city of Bristol, but this is not proof that they originated there.

Кеменің датасы

Дендрохронологияның бірінші кезеңі кеме жасауға пайдаланылған ағаштардың көпшілігінің 1449 жылға дейін Испанияның солтүстігіндегі Баск елінен алынғанын көрсетті. Кейінгі, оттегі изотоптарын қолданған дендрохронологиялық зерттеу, бастапқы құрылыста қолданылған бөліктердің 1457/58 жылдың қысында кесілгенін анықтады. Сол кезде кеме жасауда жасыл ағаш қолданылғандықтан, кеменің құрылысы осы кесуден көп ұзамай болған болуы мүмкін. Бастапқы құрылысқа қолданылған ағаштардың нақты географиялық тегін анықтау үшін Солтүстік-Батыс Испания бойынша дендрохронологиялық деректер базасын дамытуға қосымша жұмыс қажет. Қазіргі уақытта ең жақсы сәйкестіктер Испанияның Баск аймағының таулы ішкі аймақтарында өскен ағаштармен байқалады. Деректер базасы кеңейтілген сайын, осы жалпы аймақта одан да жақсы сәйкестіктер табылуы мүмкін. 2006 жылдың көктемінде кеменің корпускасы мен түбінің қосылысындағы ойыққа салынған француз "petit blanc" (кішкентай ақ) күміс монетасының табылуы маңызды қадам болды. Бұл монета, мүмкін, кеме құрылысының басталысында бақыт әкелу үшін салынған, 1447 жылдың мамыр және шілде айлары аралығында Францияның Дофине аймағындағы Кремие қаласында соғылған. Кеменің корпусының астында табылған және жөндеу кезінде тіреу қызметін атқарған ағаштардың дендрохронологиялық жасы 1468 жылдың көктеміне дейін жетеді. Бұл кеменің пайдалы өмірі 10 жылдан кем болғанын көрсетеді. 1469 жылы кеменің Уорвик графына тиесілі болғаны және жөндеуден өткені туралы ықпалдасқан дәлелдер бар. Уорвик графынның 1469 жылдың 22 қарашасындағы Томас Трокмортонға, Гламорган және Морганнуг қабылдаушысына жазған хатында "Ньюпортта кеме жасауға" байланысты түрлі төлемдерге рұқсат берілген, бұл ауыр зақымдалған кемені жөндеуге байланысты болуы мүмкін. Кеменің тарихи тұлғалармен байланысы археологиялық қалдықтарды зерттегенде тарихшылардың жиі жасайтын қателігі ретінде саналады. Ең қарапайым (бірақ жалғыз емес) түсіндірме – бұл Иберия түбегінен келген және Бристоль аймағында болғанда жөндеуді қажет еткен кеме. Зерттеулер Ньюпорттың XV және XVI ғасырларда ірі кемелерге ие болғанын көрсетті, мысалы, Ньюпорт ортағасырлық кемесі. Бұл кемелер негізінен сол кездегі елдің екінші порты болған Бристольдің алыс қашықтарға сауда жасауына қызмет етті.

The first phase of dendrochronology showed that most of the timbers used to build the ship originate from the Basque Country of northern Spain dating from c.1449. A later oxygen isotope dendrochronology study of components used in the original construction give a felling date of the winter of 1457/8. Since it was the practice to use green timber in ship construction at this time, the build date is most likely very shortly after this felling date. The precise geographic origin of the original build timber will require further work to develop the dendrochronological database for north western Spain. At present the best matches are with timber grown in the upland interior of the Basque region of Spain. As the database is expanded, better matches may be found within the same general area. The discovery in the spring of 2006 of a French "petit blanc" (small white) silver coin inserted into a cut out in the stempost/keel join was a major step forward. Placed, perhaps, as a token of good fortune at the start of the ship's construction, this coin was minted in Crémieu in the Dauphinois region of France between May and July 1447. Tree trunks found under the hull and forming the support for the ship when under repair, have a latest dendrochronology date of the spring of 1468. This would give the ship a working life span of less than 10 years. There is circumstantial evidence that by 1469 the ship may have belonged to and been under repair for the Earl of Warwick. A letter of authorisation dated 22 November 1469 from Warwick to Thomas Throkmorton, his receiver of Glamorgan and Morgannwg, authorised various payments for "the making of the ship at Newport" which could be construed as repairs to the badly damaged vessel. This association of the ship with known historical figures is questioned as being a common failing of historians when studying archaeological remains. The simplest (though not only) explanation is that this was a ship from the Iberian peninsula that required some repairs whilst in the Bristol area. Research has shown that Newport sometimes had some very large vessels in the fifteenth and sixteenth century, like the Newport Medieval Ship. These were used primarily to serve the long distance trade of Bristol, which was then the second port of the realm.

Өнер бұйымдары

Қазба жұмыстары кезінде кеме ішінде бірнеше жүз зат табылды, олар тас доптан жүзім дәніне дейін, соның ішінде зақымдалған құмсағат, 13 жалғыз аяқ киім (олардың бірі өте қымбат), пробка бөліктері және португалдық монеталар. Дәндер, пробка және монеталар Иберия түбегімен сауда-саттық жүргізілгенін көрсетеді, ал кеме қаптамасының материалында мерино қой жүнінің болуы осы ойды қолдайды, бірақ бұл толыққанды дәлел емес. Испанияның Баск аймағындағы Сан-Себастьян қаласының жанында орналасқан Альбаола қоғамының мүшелері кеменің құрылымдық ерекшеліктерін зерттегеннен кейін, кемені Баск кеме жасаушылары Испанияның Баск аймағында немесе Францияның оңтүстік-батысында салған болуы мүмкін деп санайды. Португал монеталары мен керамика сынықтары, сондай-ақ суға батқан өсімдік қалдықтары Португалиямен тығыз сауда байланыстарын көрсетеді, және кеменің португалдық экипажбен жүрген болуы мүмкін деген жорамал бар. Керамика сынықтарының көбі – Иберияның микалы қызыл керамикасы, және олар португалдықтарға тән. Керамика жиынтығы формасы бойынша әртүрлі, сонымен қатар кейбір сынықтар қара күйеге боялған, бұл материал экипажға тиесілі заттар екенін, емес жүк екенін көрсетеді деген қорытындыға келді. Қоршаған ортаның сынамаларында жақсы сақталған өсімдіктердің, жәндіктердің және жануарлардың қалдықтары да табылды. Жаңғақ, бадам, фундук, анар, жүзім, инжір және зәйтүн сияқты тағамдық өнімдер, сондай-ақ мыңнан астам балық және жануар сүйектері табылды. Балық сүйектерінің жиынтығында треска, мерлуза, минтай, сайда, сельдь, қара дақ балық, конгер, тік балық және Атлантикалық лосось сияқты түрлер кездеседі. Табылған моллюскалардың ішінде устрицалар, шырыштар, мидиялар және кокластар бар. Кеменің түбінде адам шыбықтары, иттің шыбықтары және көптеген шыбықтар табылды, сондай-ақ бұрын Ұлыбританияда кездеспеген ағашқұрт қоңызы сияқты қызықты қоңыздар да болды. Жануар сүйектерінің көп бөлігі үй жануарларына – сиырларға, ешкілерге, қойларға және шошқаларға тиесілі. Археологтар сонымен қатар егеуқұйрық сүйектерін және үй құстарының сүйектерін де тапты. Тұздалған немесе ысталған ет пен балықтан басқа, кемеде мал да сақталған болуы мүмкін, себебі жануарларға арналған жем мен төсенішке жарайтын белгілі бір шөптер мен өсімдік қалдықтары табылды.

During excavation several hundred objects were found within the ship, ranging from a stone cannonball to grape seeds and including a damaged hour glass, 13 single shoes of which one is a very expensive shoe, pieces of cork and some Portuguese coins. The seeds, cork and coins would suggest trade to and from the Iberian peninsula and the presence of Merino sheep wool in the caulking material supports this idea; but is not conclusive proof. Members of the Albaola Society based Pasaia, near San Sebastian in the Basque region of Spain, after studying the ship's structural details believe that the ship may have been built by Basque shipwrights, either in the Basque region of Spain or south western France. Artefacts, including Portuguese coins and ceramic shards, along with waterlogged plant remains indicate strong trading links with Portugal, with a strong possibility that the vessel was Portuguese crewed. The ceramic shards are nearly all Iberian micaceous red ware and likely Portuguese in origin. The ceramic assemblage is highly variable in form and also some pieces are soot stained, leading to the conclusion that this material represents crew items as opposed to cargo. The environmental samples also contained a variety of well preserved plant, insect and faunal remains. Food stuffs including walnuts, almonds, hazelnuts, pomegranates, grapes, figs and olives were found, along with over a thousand fish and animal bones. Cod, hake, ling, tusk, herring, blackspot bream, conger, flatfish and Atlantic salmon are just some of the species represented in the fishbone assemblage. Shellfish recovered included oysters, whelks, mussels and cockles. Human fleas, dog fleas and numerous flies were present in the bilges of the ship, as well as some interesting beetles, including the woodboring beetle, which has never been found in the UK before. The animal bone collection primarily consisted of domesticated cattle, goats, sheep and pigs. Archaeologists also found rat bones and quantities of domestic fowl bones. In addition to salted or smoked meats and fish, it is likely that livestock was kept on board, as evidenced by certain grass and plant remains that are suited for animal food and bedding.

Жобаның барысы

Қайта қалпына келтіру жобасының бірінші кезеңі – ағаштарды тазалау және тіркеу 2008 жылдың сәуірінде аяқталды. Ағаштарды қарапайым сумен, тереңдігі аз үлкен резервуарларға батырып тазалады. Тазалау жұмыстары аяқталғаннан кейін, FaroArm портативті координаталық өлшеу машинасы (CMM) және RHINO бағдарламалық жасақтамасы арқылы әр ағаш жеке-жеке тіркелді. Бұл технология кемеден табылған әрбір артефакттың үш өлшемді, айналдырылатын суретін миллиметрдің бір бөлігінен де жоғары дәлдікпен жасауға мүмкіндік берді, соның арқасында әр ағаш мұқият зерттелді және олардағы кез келген ақаулар мен зақымдар дәл тіркелді. «Ньюпорт» кемесі – Faro жабдығы мен RHINO бағдарламалық жасақтамасын теңіз археологиялық жобаларында алғаш рет қолданған кемелердің бірі болды. 2008 жылдың соңында басталған келесі кезең – ағаштарды сақтау – ағаштарды ұзақ мерзімге полиэтиленгликоль (ПЭГ) ерітіндісіне батыруды қамтыды. Бұған дейін, кейбір ағаштарды триаммоний цитратымен өңдеу қажет болды, ол сыртқы қаптама тақтайшаларының шеге тесіктеріндегі қалдық темір қалдықтарын жоюға көмектесті. Бұл күтпеген қосымша кезең жобаның мерзімін 15-18 айға арттырды. 2016 жылдың қыркүйегінде кеменің барлық ағаштары ПЭГ өңдеу циклын аяқтады және қазір кемені қайта құруға дайындық мақсатында барлық қалдық суды шығару үшін тоңазытылып кептірілуде. 2019 жылдың тамызынан бастап ағаштардың 60%-ы тоңазытылып кептірілді, ал барлық ағаштар 2021 жылға дейін қайтарылатын болады. 2014 жылдың 17-18 шілдесінде Бристоль университетінде «Ньюпорт кемесінің әлемі» тақырыбында конференция өтті, онда кеме, оның маңыздылығы және тарихи контексті зерттелді. Бұл конференция материалдары негізінде Уэльс университетінің баспасында редакцияланған жинақ жарық көрді. Кемені сақтауға қазіргі уақыттағы қаржыландырудың басым бөлігі Мұра лотерея қорынан түседі, ал қалған қаражат Уэльс Ұлттық Ассамблеясы, Ньюпорт қалалық кеңесі және «Ньюпорт кемесінің достары» қорынан келеді.

The first stage of the restoration project; the cleaning and recording of the timbers, was completed in April 2008. The timbers were immersed in ordinary mains water, in a series of large shallow tanks. Once the cleaning had been completed the timbers were individually recorded using a FaroArm, a portable coordinate measuring machine (CMM), and RHINO software. This technology was used to produce 3 dimensional rotatable images of each artefact found in the vessel to submillimeter precision, allowing for the close study of each timber and an accurate recording of any blemishes or damage to the timbers. The Newport ship was one of the first marine archeological projects to pioneer the use of Faro equipment and RHINO software. The next stage, the conservation of the timbers, which began later in 2008, involved immersing the timbers in polyethylene glycol (PEG) solution for an extended period. Before this began, some of the timbers required treatment with triammonium citrate to remove residual iron residues in the nail holes of the outer hull planking. This unexpected additional phase added no more than between fifteen and eighteen months to the project. In September 2016 all of the ship's timbers completed their PEG treatment cycle and are now being freeze dried to draw out all of the residual water in preparation for the eventual reconstruction of the vessel. As of August 2019, 60% of the timbers have been freeze dried with all the timbers set to be returned by 2021. A conference entitled "The World of the Newport Ship" was held at the University of Bristol on 17–18 July 2014, examining the vessel, her significance and her historical context. This led to the production of an edited volume based on the work of the contributors, published by the University of Wales Press. Most current funding for the preservation of the ship comes from the Heritage Lottery Fund with smaller contributions from the National Assembly for Wales, Newport City Council and the Friends of Newport Ship.

Көрініс

Ньюпорт Кеме Достары тұрақты түрде ашық есік күндерін ұйымдастырады, онда жобаның қалпына келтіру процесінің қазіргі жағдайымен бірге, қалпына келтіру процесін түсіндіретін көрмелер де қарауға болады. Келушілер кеме командасының мүшелерімен сөйлесіп, Ньюпорт Кеме Достары қолдау тобы ұйымдастыратын нысанға экскурсиялар арқылы кемені қазбадан шығару және кемені сақтау науқаны туралы білуге мүмкіндік алады. Әдетте, Кеме орталығы наурыз айынан қазан айының соңына дейін әр жұма және сенбі күндері сағат 10:30-дан 16:00-ға дейін, ал наурыздың ортасынан наурызға дейін және қараша мен желтоқсанның басында тек сенбі күндері ашық болады.