Кіріспе

Рольдік ойын теориясы – рөлдік ойындардың (РПГ) лудологиясы; осы тақырыпты әлеуметтік немесе көркемдік құбылыс ретінде зерттеу. Рөлдік ойын теориялары рөлдік ойындардың мәні неде, олар қалай жұмыс істейді, сондай-ақ ойын тәжірибесін жақсарту және тиімді ойын өнімдерін жасау үшін ойын процесін қалай жетілдіруге болатынын түсінуге бағытталған.

Туралы

Рольдік ойындар — ойыншылардың ойдан шығарылған ортада кейіпкерлердің рөлін ойнайтын ойындар. Рольдік ойындар түрлі типтер мен санаттарға бөлінеді:

Дәстүрлі үстел үстіндегі рольдік ойындар (TTRPG) TTRPG-нің тарихи негізі миниатюралық соғыс ойындарында, мысалы Warhammer 40,000-та жатыр. Ойынды дөңгелек тастау, сызғыштарды қолдану, жетонмен ойнау немесе басқа да ұқсас амалдар арқылы дамытуға болады. Жиынтық стратегиялық ойын (CSG) CSG, рольдік ойынның екі түрінен де элементтер алғандықтан, TTRPG-ге қарағанда кең мағынаға ие. Гэри Файн CSG-ні «орналасқан орта және жүйе» деп анықтайды, бірақ орта фондық рөлде болады, ал жүйе жиынтық материалдармен тығыз байланысты. Рольдік ойынның негізін қалаушылардың бірі Гэри Гигакс, Дэйв Арнесонмен бірге, 1989 жылы «Рольдік ойын шеберлігі: кеңестер, тактикалар және стратегиялар» және 1990 жылы «Ойын шебері» атты еңбектерін жариялады. 1994–95 жылдары Inter*Active (кейін Interactive Fiction деп аталды) рольдік ойындарды зерттеуге арналған журнал шығарды. Бірінші нөмірде Робин Лоуз рольдік ойындарға арналған сын теориясын жасауға шақырды. 90-жылдардың соңында рольдік ойындардың мәні туралы талқылау rec.games.frp. advocacy аясында жүрді, нәтижесінде бірнеше теориялар пайда болды, олар басқа сайттарға таралып, Франция мен Скандинавиядағы теоретиктерге әсер етті. Скандинавиялық рольдік ойын ортасында рольдік ойындардың мәні мен функциясы туралы әртүрлі идеологиялық бағыттар пайда болды және Knutepunkt деп аталатын тікелей ойынға қатысты конвенциялар жиі өткізіле бастады, онда рольдік ойын теориясы маңызды орын алды. Бірінші Knutepunkt 1997 жылы Ослода өтті және жыл сайынғы конгресс бүгінге дейін ұйымдастырылуда. XXI ғасырда Forge сияқты «инди рольдік ойындар» қауымдастықтары интернетте өрістеді, рольдік ойынды зерттеді және рольдік ойындардың GNS теориясын жасады. Knutepunkt өсіп келеді және 2003 жылдан бері рольдік ойын туралы мақалалардың жылдық жинағы жарық көріп келеді. Көптеген ойындар, әсіресе инди авторлардың ойындары, қазір рольдік ойын теориясын ескере отырып жазылуда.