Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пәкістанның есім қою салты туралы шолу
Overview of naming customs in Pakistan
Пәкістандық есімдердің көп бөлігі араб, парсы және түркі есімдерінен тараған. Пәкістанда, басқа мұсылман елдеріндегідей, фамилияларды қолдану батыс елдеріндегідей кең емес, және көптеген пәкістандықтар араб, парсы немесе түркі есімдерін таңдайды. Рулық, әкелік, нисба сияқты, сондай-ақ тектік немесе әулеттік байланысқа негізделген есімдер де жиі қолданылады.
The majority of Pakistani names are derived from Arabic, Persian, and Turkic names. In Pakistan, as in other Muslim countries, the use of family names is not as prominent as in Western countries and most Pakistanis have Arabic, Persian or Turkic names. Tribal, patronymic, nisba, or similar dynastic or lineage related, names are also widely used.
Аталған есімдер
Балаға бір, екі немесе сирек үш есім беріледі. Егер адамның бірнеше есімі болса, олардың бірі ең көп қолданылатын есім ретінде таңдалады, осы есіммен оны бейресми түрде атайды немесе сілтеме жасайды. Көбінесе мұсылман еркектерге Мұхаммед пайғамбардың есімі, егер бірнеше есімі болса, бірінші есім ретінде беріледі. Бұл практика кең таралғандықтан, бұл есім әдетте ең көп қолданылатын есім болмайды, себебі ол жеке сәйкестендіру үшін қолданылмайды. Әйелдерге көбінесе екі есімнен аспайды.
Children may be given one, two or rarely three names at birth. If the person has more than one given name, one of them is chosen as the person's most called name, by which he is called or referred to informally. Generally for Muslim males, Muhammad, the name of the prophet of Islam, is chosen to be the person's first given name, if he has more than one. Because of the prevalence of this practice, this name is usually not the person's most called name, as it does not serve as a unique identifier. Females are usually given at most two names.
Толық аты
Батыс елдерінде немесе еуропалық мәдениеттің басымдығы бар елдерден айырмашылығы, Пәкістанда толық есімді жазудың бір ғана қағидасы жоқ. Ең көп таралған әдет – адамның аты-жөніне әкесінің ең көп айтылатын есімін қосу. Егер адамның бірнеше аты болса, оның толық аты тек оның аттарынан тұрады. Тағы бір қағида – адамның атына оның тегіне байланысты атақты қою. Батыстың ықпалына байланысты, атақты атының алдына қоюдың орнына, соңына қосу жиірек кездеседі. Бір ерекше жағдай – паштун тегінен шыққан адамдар арасында кең таралған Хан атағы, ол әрқашан атының соңына қосылады, алдына емес. Пәкістан мен басқа да мұсылман елдерінде бірнеше атақтар қолданылады. Сәйед, Шейх, Хауажа, Паша, Малик сияқты атаулар жиі кездеседі. Сирек жағдайларда, адамның атына оның тегі де қосылады. Әйелдердің толық атына тектік атаулар немесе атақтар көбінесе кірмейді, бірақ Батыс мәдениетінің ықпалымен бұл жағдай өзгеріп келеді. Оның орнына, оның толық аты тек оның аттарынан тұрады, немесе егер бір ғана аты болса, оның атына әкесінің ең көп айтылатын есімі қосады. Әйел үйленгеннен кейін, оның толық аты – күйеуінің ең көп айтылатын есімімен бірге оның аты болады. Ресми құжаттарда адамның кім екені оның толық аты (қалай жазса да) және оның әкесінің аты арқылы анықталады. Үйленген әйелдер үшін күйеуінің аты әкесінің атын алмастыруы мүмкін. Ресми нысандарда әрқашан екі есімді көрсетуге арналған бөлімдер болады, және олар жеке куәліктерде, паспорттарда, дипломдарда, сотта және т.б. «А әулиеті/қызы/әйелі» ретінде бірге қолданылады. Осындай есім қою қағидаларының бір мәселесі – әулеттік тамырларды анықтаудың қиындығы. Көптеген мұсылмандар Батыс әлеміне қоныс аударған, және осы есім қою қағидасы кейбір қиындықтар тудырады, себебі әкесінің тегі мен балаларының тегі әртүрлі болады.
Unlike the practice in Western countries, or countries with predominant European influence, there is not one way of writing a full name in Pakistan. The most popular convention is to append the most called given name of the father to the person's given names. Often, if the person has more than one given name, his full name consists only of his given names. Another convention is to prefix the person's given name with a title, which is usually associated with his tribal ancestry. Due to western influence, appending rather than prefixing titles to given names has become more common. One notable exception is the title Khan, common in people of Pashtun origin, which has always been appended rather than prefixed to given names. There are several titles used in Pakistan and other Muslim countries. Syed, Shaikh, Khawaja, Pasha, Malik etc. are common. Less commonly, the tribal name itself is appended to the person's given names. For females, tribal names or titles rarely figure in the person's full name although it has become more common due to Western influence. Instead her full name would be composed of her given names only, or if given only one name, her given name appended with her father's most called name. After marriage, the full name would be her most called name appended with her husband's most called name. In official documents, a person's identity is established by listing both the person's full name (however they may write it), and their father's. For married women, the husband's name might be used instead of the father's. Official forms always contain fields for both names, and they are used together as A son/daughter/wife of B on ID cards, passports, diplomas, in court, etc. The problem with these naming conventions is that it is difficult to trace back family roots. Many Muslims have settled in the Western world and this naming convention creates some problems as a father will have a different surname or family name from his children.