Кіріспе

Британдық суретші Эмили Шенкс, сондай-ақ Эмилия Яковлевна Шенкс (Эми́лия Я́ковлевна Шанкс; 1 тамыз 1857, Мәскеуде туған – 13 қаңтар 1936, Лондонда қайтыс болған), Мәскеуде тұрған британдық суретші. Ол Ресейдің Көшпелі Көркемсуретшілер Қоғамына, яғни Передвижниктерге сайланған алғашқы әйел болды.

Ерте өмір

Эмили Шенкс Джеймс Стюарт Шенкс пен Мэри Луиза Шиллингтің екінші қызы ретінде Мәскеуде дүниеге келді. Джеймс 1852 жылы Мәскеуге келді, онда швед Хенрик Конрад Болинмен серіктестік құрып, «Шенкс және Болин, Магазин Англис» (Ағылшын дүкені) деген атпен дүкен ашты. Дүкен қаржылық тұрғыдан сәтті болды, Шенкс отбасы жайлы өмір сүрді, бұл қыздарына Мәскеу интеллигенциясымен қарым-қатынас жасауға уақыт пен мүмкіндік берді. Эмилидің үлкен әпкесі Луиза Шенкс Айлмер Модқа тұрмысқа шығып, Толстойдың романдарын ағылшын тіліне аударды; бұл аудармалар Оксфорд университетінің баспасынан шықты және сол заманғы ең жақсы аудармалар деп есептелді. Эмилидің кіші қарындасы Мэри Толстойдың үлкен қызы Татьянамен дос болды; қонақтар кітабында Эмили мен Мэридің Толстойлар үйіне қонаққа келгені тіркелген. Эмили 1882 жыл шамасында Мәскеу сурет, мүсін және сәулет мектебінде оқуға түсті, онда Передвижникинің көрнекті өкілдері – Василий Поленов, Владимир Маковский және Илларион Прянишников оқытты. 1890 жылы «Хат оқып отырған» картинасы үшін Мәскеу сурет, мүсін және сәулет мектебі оны «үлкен күміс медальмен» марапаттады. Ол сол жылы «суретші» атағын алып, мектепті бітірді.

Передвижниктер мен Поленовтер тобы

Шенкс орыс суретшісі және дизайнер Елена Поленовамен және оның ағасы Василий Поленовпен достық қарым-қатынас орнатты. Эмили мен оның қарындасы Мэри Поленовтармен бірге сурет салуға жиі түсетін, бұл туралы 1891–1892 жылдардың қысынан бастап Поленовтардың хаттарында жақсы жазылған. 1891 жылы Эмилидің "Үлкен аға" (Старший брат) картинасы "Передвижниктер" көрмесіне қабылданды. 1891 жылдың 7 наурызында Василий Поленов әйелі Наталья Поленоваға бұл картинаның патшайым Александра Федоровнаның қызығушылығын тудырғанын жазды. 1892 жылы Шенкстің "Мектепке келген жаңа қыз" картинасы "Передвижниктер" көрмесіне қабылданды. Сурет Илья Репиннің мақтауына ие болды және кейін Павел Третьяковқа сатылды, қазіргі күні де Третьяков галереясында сақталуда. 1894 жылы Шенкс "Inkspot" картинасы үшін "Передвижниктер" қоғамының мүшесі болып сайланды. Ол "Передвижниктер" қоғамының толық құқықты мүшесі болып сайланған алғашқы әйел атанды. 1891 жылдан 1915 жылға дейін Шенкс "Передвижниктер" қоғамының 19 көрмесіне қатысты. Шенкс сондай-ақ Мәскеу суретшілер одағымен, Мәскеу өнерді жақсы көретін қоғаммен және Мәскеудегі Лемерсье галереясымен бірге көрмелер ұйымдастырды.

Ресейден жер аударылу

Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Эмили және Шенкстер отбасының көп бөлігі Лондонға қайтып келді. Орыс революциясы кезінде отбасының бизнесі мен үйі жойылды. 1916 және 1918 жылдары ол Корольдік өнер академиясының жазғы көрмесінде өз туындыларын көрсетті. Ол екі картина ұсынды: 1916 жылғы «Мәскеудің бір бөлігі» және 1918 жылғы «Тыныш Мәскеу». Шенкс 1936 жылдың 13 қаңтарында 78 жасында Холланд-роуд, Кенсингтонде қайтыс болды.