Кіріспе

Австралия армиясының жаяу әскер батальоны

2/8-ші батальон – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қызмет еткен Австралия армиясының жаяу әскер батальоны. 1939 жылдың 30 қазанында Мельбурн қаласында Екінші Австралия императорлық күштерінің құрамында құрылған 2/8-ші батальон бастапқыда 17-ші бригаданың, 6-шы дивизияның құрамына қосылды. Кейін 19-шы бригадаға ауыстырылды және осы құралыммен батальон Мысыр, Ливия, Грекия және Критте соғысқа қатысып, содан кейін Австралияға қайтып келді. 1942–1943 жылдары Дарвинде гарнизондық міндеттерді атқарды, одан кейін батальон 6-шы дивизияның басқа бөлімдерімен бірге Атертон таулы аймағында шоғырланды және 1943–1944 жылдары сол жерде болды. 1944 жылдың соңында батальон Жаңа Гвинеяға, Айтапе–Вейвак кампаниясының аясында жапондықтарға қарсы күресу үшін жіберілді. Батальон 1945 жылдың 14 желтоқсанында Пуккапунялда таратылды.

Құрылу

2/8-ші батальон Австралия Германияға соғыс жариялағаннан кейін көп ұзамай Корольдік Мельбурн көрмесінде құрылды. Оның ресми құрылған күні 1939 жылдың 30 қазаны болды. Бастапқыда Екінші Австралия императорлық күштерінің (2-ші АИФ) құрамына еріктілер ретінде қабылданды. Батальон бастапқыда 6-шы дивизияға бекітілген 17-ші бригаданың бір бөлігін құрады. Сол кезде құрылған басқа да 2-ші АИФ жаяу әскер батальондары сияқты, батальонның да шамамен 900 адамдық құрамы болды және «А»-дан «Д»-ға дейін белгіленген төрт мылтық ротасынан, сондай-ақ сигнал, тасымалдаушы, пионер, әуе шабуылына қарсы, көлік, әкімшілік және миномет взводтарынан тұратын батальон штабына бағынған штаб ротасынан құралды. Батальонның бөлімдік түс белгісін (UCP) жасау үшін таңдалған түстер Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бірінші Австралия императорлық күштерінің құрамында қызмет еткен және кейіннен милиция батальоны ретінде қайта құрылған Викториялық жаяу әскер батальоны 8-ші батальонның түстерімен бірдей болды. Бұл түстер көлденең тіктөртбұрыш түрінде ақ түстің үстінде қызыл түс болды, бірақ батальонды милициядан ажырату үшін UCP-ге сұр жиек қосылды. Батальонның алғашқы қолбасшысы – 1-ші дүниежүзілік соғыс кезінде 8-ші батальонда қызмет еткен және содан кейін соғыс аралық жылдары оған басшылық еткен подполковник Джон Митчелл болды. Митчелл сияқты, батальонның көптеген жауынгерлері Виктория штатынан келді, олардың шамамен бесінен бірі бұрын милицияда қызмет еткен. Батальон құрылғаннан кейін көп ұзамай Пукапунялға көшірілді, онда жеке дайындық басталды. 1940 жылдың басында Австралия армиясы британ армиясымен үйлестіру үшін әр бригаданың құрамын төрт жаяу әскер батальонынан үшке дейін азайтып қайта ұйымдастырылды. Осының нәтижесінде 17-ші бригаданың төртінші батальоны болған 2/8-ші батальон, 2/4-ші батальоннан (16-шы бригаданың Жаңа Оңтүстік Уэльс батальоны), 17-ші бригаданың 2/8-ші батальонынан және 18-ші бригаданың Батыс Австралияның 2/11-ші батальонынан құрылған жаңа 19-шы бригадаға ауыстырылды. Бастапқы дайындықтан кейін батальон сәуірдің ортасында Дунера әскерлік кемесімен Таяу Шығысқа аттанғанға дейін Мельбурн көшелерімен шеру тартты.

Таяу Шығыс, Грекия және Крит

Бір айлық сапардан кейін, Австралия әскерлерін Таяу Шығысқа тасымалдаған үлкен конвойдың құрамында 2/8-ші полк 1940 жылдың 18 мамырында Египеттегі Эль-Кантараға жетті. Келгеннен кейін батальон Палестинадағы Газаға жақын 89-шы километрдегі австралиялық лагерьте шоғырланды, онда 19-шы бригаданың қалған бөлігімен қосылды. 1941 жылдың қаңтарында ливиялық шөлде «Компас» операциясы барысында австралиялықтар итальяндықтарға қарсы күреске түскенге дейін Мысыр мен Палестинада қосымша жаттығулар мен оқулар өтті. Австралиялықтар Бардия мен Тобрук маңында бірнеше шайқастар жүргізді, ал 19-шы бригада ақпан айында Бенгазиге кірді. 2/8-ші батальонның ерте шайқастардағы рөлі шағын болды, бірақ Тобрук үшін болған шайқастарға белсенді қатысып, бронетехникамен қолдау көрсетілген итальяндық бекінісіне шабуыл жасады. 1941 жылдың сәуір айында одақтастар Германияның Грекияға басып кіруі мүмкіндігіне алаңдағандықтан, Солтүстік Африкадан британдық, австралиялық және жаңазеландиялық әскерлердің біріккен күштері дислокацияланды. Суық ауа-райында батальон Югославия шекарасына жақын, Грекияның солтүстігіндегі Веви маңындағы шайқастарға қатысты, содан кейін австралиялықтар үлкен күштермен кері итерілді. Одан кейін бірнеше рет шегініс жасалып, 2/8-ші полк жабдықтарының көп бөлігін жоғалтты және бірнеше топқа бөлінді. Немістер елді басып алған кезде 2/8-ші полк айдың соңында Каламатадан эвакуацияланды; батальонның бір бөлігі – шамамен 200 адам – теңіз арқылы Мысырға қайтарылды, ал қалғаны – шамамен 400 адам – «Коста-Рика» кемесінде болған, бірақ жол бойында бірнеше осілік шабуылдық ұшақтардың шабуылынан батып кеткеннен кейін Корольдік теңіз күштерінің эсминецтерімен Крит аралына жеткізілді. Олар 20 мамырда неміс шабуылынан кейін Криттегі шайқастарға қатысты. Ханья аймағына бекітілген батальон майор Артур Кейдің уақытша басшылығымен Периволия және Мурниес маңындағы британдықтарды күшейтті, содан кейін 19-шы бригаданың батысындағы Периволия желісін ұстау үшін күресті. Кейіннен батальон 42-ші көше маңындағы шайқастарға қатысты, онда 2/7-ші және маори батальоны неміс күштеріне қарсы қаһарлы шабуыл жасады. Одақтастар Сфакияға қарай шегінгенде, Корольдік теңіз күштері эвакуация жасауға тырысты, батальон 2/7-ші полк және бірнеше корольдік теңізшілер мен артиллериялықтармен бірге артқы күзеттің бір бөлігін құрады, содан кейін олар уақытша Жаңа Зеландияның 5-ші жаяу әскер бригадасына қосылды және эвакуацияның соңғы кезеңі басталғанда мамыр айының соңында Сфакия шатқалының маңында орналасты. 2/8-ші полкінің 203 адамы 1 маусым күні таңертең «Фебе» крейсері мен «Джекал» эсминецінде соңғы рейс жасады. 2/7-ші полк осылай сәтті болмады, олардың көп бөлігі соғыс тұтқындары болып қалды. Крит операциясынан кейін 2/8-ші полк Палестинада қайта құрылды. Осы уақытта қосымша күштер келді, ал шілдеде жаңа командир, подполковник Роберт Виннинг келді. Осыдан кейін Сирияда гарнизондық міндеттер орындалды, өйткені 2/8-ші полк Сирия-Ливан операциясынан кейін Кавказ арқылы мүмкін болатын осілік шабуылдан қорғану үшін құрылған одақтас оккупациялық күштердің бір бөлігі ретінде жіберілді. Олар 1941 жылдың қазан айынан 1942 жылдың қаңтарына дейін Австралия үкіметі жапондықтарға қарсы күресу үшін оралуын сұрағанға дейін сол жерде қалды.

Австралиядағы гарнизондық міндеттер және Жаңа Гвинеядағы қызмет

1942 жылдың 12 ақпанында Теуфик портындағы "Аронда" әскер тасымалдау кемесіне мініп, Австралияға бет бұрды. Порт-Суданға қысқа тоқтағаннан кейін, Коломбоға, содан кейін Фримантелге, түпкілікті мақсатына қарай сапарды жалғастырды. 1942 жылдың 28 наурызында Аделаидаға келген 2/8-ші полк, алдымен Стратхалбиндегі казармаларда орналасып, мамыр айының соңында пойызбен Солтүстік территорияға, болмаған жапон шапқыншылығынан қорғану үшін аттанды. Осы кезеңде полк Дарвиннің оңтүстігіндегі, шамамен 76 миль (122 км) қашықтықтағы Аделаида өзені маңында орналасқан еді. Олар жау шабуыл жасаған жағдайда кең фронтқа тарап кетуге дайын тұрды. 1943 жылдың ақпанында лейтенант-полковник У. Стейс Хоуден, 3-ші бригада қолбасшылығын Winning-ке өткізілгеннен кейін, полкке басшылық етті. 6-шы дивизияның басқа бөлімдері 1942 жылдың соңы мен 1943 жылдың басында Жаңа Гвинеяға жіберіліп, Кокода жолы мен Вау маңында жапондықтармен шайқасты. Ал 19-шы бригада 1943 жылдың маусымына дейін Дарвинде қалды. 6-шы дивизияның қалған екі бригадасы – 16-шы және 17-ші – Жаңа Гвинеядан Австралияға оралғаннан кейін, 19-шы бригада солтүстік Квинслендке көшірілді. Дивизияның қатарын толықтырғаннан кейін, ұзақ жаттығулар о проведено. Осы себепті, 2/8-ші полк соғыстың соңына таяу ғана жапондықтарға қарсы алғашқы және жалғыз науқанына қатысты, 1944 жылдың қарашасында Аитапе-Вейвакқа жетіп, аймақтың бақылауын АҚШ әскерінен қабылдады. АҚШ әскер тасымалдау кемесі "Томас Корвин" арқылы келе жатып, полк 12 қарашада Аитапеге жетті және бірнеше десанттық кемелермен жағаға түсті. Корако маңындағы лагерьге орналасқаннан кейін, олар Анамо маңында шағын қарауылдық және барлау операцияларын бастады. 19-шы бригадаға бастапқыда Дриниум, Данмап және Данимул өзендері арасындағы аумақты қорғау міндеті жүктелді. Соғыстың соңғы айларында полк Данмап маңындағы аумақты тазартуға қатысып, Идакайбул маңындағы 2/4-ші полкке көмектесті. 1944 жылдың соңында 2/8-ші полк Анамо маңында қорғаныс позициясын құрды және батальон Луайн маңындағы Данмаптың аузына, содан кейін Ідакайбул маңындағы ішкі аймаққа жылжымас бұрын қосымша қарауылдар жіберді. Келесі жылы батальон Догрето шығанағынан теңіз арқылы Аитапеге қайтарылды, Tadi плантациясы маңындағы резервтік позицияға орналасты. Кейін, наурыздың соңында десанттық кемелермен Бутка жетіп, Вейвакқа қарай жорыққа қосылды, ол 10 мамырда түсті. Олар ішкі аймақтағы Принц Александр тауларына қарай жылжыды, онда соңғы маңызды жапондық күштер шоғырланған еді. Маусымның соңында 19-шы бригада солтүстіктен, ал 17-ші бригада батыстан шабуылға шықты. 10 маусымда полк Шибурангу тауындағы жапондық бекінісін басып алуға дайындық шараларын бастады. Жақындау жолы бір апта бойы артиллерия мен жалынды таратқыштардың көмегімен қамтамасыз етілді, ал 27 маусымда полк шыңға шабуыл жасады. Жапондықтардың қорғанысын әлсірету үшін 3000-нан астам артиллериялық оқ атылды, бірақ австралиялықтар әлі де қатты қарсылыққа тап болды, өйткені жапондықтар ұшақтан құралған пулеметтерді қолданды. Олар тік беткеймен көтерілген взводтың шабуылымен айналып өтілді, жапондықтардың сол жағынан шабуыл жасап, "C" ротасының қалған бөлігіне шыңды басып алуға мүмкіндік берді. Бұл полк үшін соғыстағы соңғы маңызды операция болды, нәтижесінде үш адам қаза тауып, жеті адам жарақат алды. 44-тен 70-ке дейін жапондықтар қаза тауып, 50-ден астам бекініс қирады.

Таратылуы

Батальонның соғыстағы соңғы операциялары шілде айының соңында Хамбраури маңындағы патрульдік іс-қимылдар кезінде жүзеге асты, одан кейін олар ауыстырылып, Вейвакқа қайтарылды. 1945 жылдың тамыз айының ортасында шайқастар аяқталды, содан кейін 2/8-ші полк лагерь жағдайын жақсарту және гарнизондық міндеттерді орындаумен айналысты. Содан кейін, қызмет мерзіміне байланысты демобилизациядан Австралияға батальонның жекелеген бөлімдері қайтарылып, олардың фронты азайды. Қызметтен босатуға құқығы жоқтар басқа бөлімдерге одан әрі қызмет ету үшін жіберілді. Ақырында, қараша айының ортасында батальонның қалған негізгі құрамы Вейвакты қалдырды, ал 2/8-ші батальон 1945 жылдың 14 желтоқсанында Пукапунялда таратылды, олардың қызметі алты жыл бұрын осы жерде басталған еді. Батальонның тарихында 2/8-ші батальонда барлығы 2793 адам қызмет етті, олардың 77-сі қаза тапты, 248-і жараланды және 203-і тұтқынға алынды. Батальон мүшелері келесі наградаларды алды: бір Ардақты қызмет ордені, 11 Әскери крест, алты Ардақты мінез-құлық медалі, 11 Әскери медаль және 53 Есімдер тізімінде аталды. Сонымен қатар, біреуі Британ империясы орденінің мүшесі болып тағайындалды.