Кіріспе

Бұршақтар туысы

Автоматты taxobox
| аты = Kakabeak
| суреті = Clianthus puniceus.jpg
| сурет сипаттамасы = Kakabeak жапырақтары мен гүлдері
| ата-аналарды көрсету = 3
| таксон = Clianthus
| авторы = Sol. ex Lindl. (1834 ж. жарияланған, 1835)
| бас түрі = Clianthus puniceus
| бас түрі авторы = (G. Don) Sol. ex Lindl.
| бөлімдер қатары = Түрлер
| бөлімдер =
Clianthus magnificus (синонимі: Clianthus maximus)
Clianthus puniceus
| бөлімдер сілтемесі =
| синонимдер =
Donia G. Don & D. Don (1832), nom. illeg. Eremocharis
| синонимдер сілтемесі =

Сипаттама және таксономия

Какабеак шамамен екі метрге дейін өседі, кең жайылған бұтақтары 15 см-ге дейін жететін жапырақ сабақтарын шығарады, олар бірнеше жұп кішкентай жапырақшаларды ұстайды. Олар көбінесе көктемнен жаздың басына дейін гүлдейді, бірақ жылына екі рет немесе тіпті жыл бойы да гүлдеуі мүмкін. Жозеф Бэнкс және Дэниел Соландер 1769 жылы Clianthus-тың үлгілерін жинады, ал C. puniceus 1835 жылы сипатталды. Уильям Коленсо 1847 жылы Clianthus-тың екі түрін анықтады және 1885 жылы C. maximus-ты сипаттады. Бірақ Томас Кирк 1899 жылы C. maximus-ты C. puniceus түрінің нұсқасына дейін төмендетті. Питер Хинан 2000 жылы C. maximus-ты жеке түр ретінде қайта бекітті. Clianthus, Carmichaelia және Жаңа Зеландияның шұбаты (broom) бірге клада құрайды. Олар австралиялық Swainsona және Жаңа Зеландияның Montigena (scree pea) тұқымдастарымен бірге ірі кладаны құрайды. Штурт шөлінің бұршағы, Swainsona formosa, какабеакқа ұқсас және бастапқыда Clianthus тұқымдасына жатқызылған. Жаңа Зеландияның туалас бұршақтарының төртінші тұқымдасы – Софора, оның сегіз түрі ковхай деп аталады. Оңтүстік Австралияның гүлдік символы Swainsona formosa, бұрын Clianthus dampieri деп аталған, оған ұқсас.

Тарих

Клиантұсты дәстүрлі түрде Ngāi Tai ki Tāmaki халқы өсірген. Өсімдіктер Мотукарака аралындағы кумара егістіктерінде азотты бекіту үшін, ал гүлдер жоғары лауазымды әйелдерге арналған әсем гүл шоқтарына қолданылған. Какабик 1960 жылдан 1969 жылға дейін Жаңа Зеландияның стандартты маркаларында бейнеленген, бастапқыда ондық жүйеге дейінгі 2d маркасында, кейін 1967 жылдан бастап оның орнына 2c маркасында пайда болды. Бұл екі түр – өте сирек кездесетін Clianthus puniceus, қазір тек Кайпара портындағы Мотуриму аралында ғана табылса, ал Clianthus maximus – сирек кездесетін түр. 2005 жылғы мәліметтер бойынша, C. maximus-тың бар болғаны 153 данасы табылды (1996 жылы 1000-нан астам болған), олар негізінен Шығыс Кейп аймағында өседі. C. maximus Жаңа Зеландияда кеңінен бағбанда өсіріледі, бірақ осы өсімдіктердің барлығы тек бірнеше аналық өсімдіктерден шыққандықтан, генетикалық тұрғыдан әртүрлі емес. C. puniceus өсіріледі және жүлделі сорттарды тудырды.