Кіріспе

Тұқымдас мәңгі жасыл ағаш

Түрлер қорабы
| аты = Риму
| суреті = Dacrydium cupressinum (45986054132) (қырқылған).jpg
| сурет сипаттамасы = Жетілген риму
| күйі = LC
| күй жүйесі = IUCN3.1
| күй сілтемесі =
| туысы = Dacrydium
| түрі = cupressinum
| авторы = Sol. ex Lamb.
| ареал картасы = Римудың табиғи ареалы.png
| ареал картасы тік = 0.7
| ареал картасы баламасы =
| ареал картасы сипаттамасы = D. cupressinum-ның табиғи ареалы
| синонимдері = Thalamia cupressina <small>Spreng<small>
| синонимдер сілтемесі = түпкілікті Proto Austronesian *limut сөзінен шыққан, "мұс" деген мағынаны білдіреді. Бұрынғы "қызыл қарағай" атауы жиі қолданылмайды.

Сипаттама

Риму - қара қызыл түсті ағаштан тұратын қылқан жапырақты ағаш, биіктігіне жетеді және диаметрінде келеді. Қабығы қабыршақты және қою қоңыр түсті. Жас кезінде бұтақтары жұқа және көп, бірақ ағаш өскен сайын, ағаштың үштен екі бөлігі бұтақсыз болады. Оның өмір сүру ұзақтығы 600–800 жыл, бірақ сирек жағдайларда 1000 жылдан асады. Сары жасыл жапырақтарының мөлшері мен пішіні жас, жартылай ересек және ересек кезеңдерінде әр түрлі болады. Жапырақтары 0,4–10 мм ұзындығында және 0,5–0,1 мм енінде, өткір ұштарымен келеді. Олар ось бойымен бөлінеді және шамамен орақ пішіндес. Жартылай ересек кезеңінде жапырақтары 4–6 мм-ге дейін қысқарады, жоғары қарай иіледі және ромб пішіндес болады. Ересек ағаштарда жапырақтары кішірейіп, 2–3 мм-ге дейін жетеді және бірін-біріне тығыз жабысады. Бұл түр жазық және таулы орманды жерлерде кең таралған. Веллингтондағы Отари Уилтон бұтасында 800 жылдық риму ағашын көруге болады.

Қолданылуы

Маорилер бастапқыда римудің шайырлы өзегін (мапара немесе капара деп аталады) херу (қайырма) және папоротник тамырларын соғуға арналған құралдар сияқты ағаш бұйымдарын жасауға қолданған. Тарихи тұрғыдан алғанда, риму және каури, матаи және тотара сияқты басқа да жергілікті ағаштар Жаңа Зеландия үшін, оның ішінде жиһаз және үй салу үшін ағаштың негізгі көздері болған. Дегенмен, Жаңа Зеландияның көптеген бастапқы риму ормандары жойылды, ал қазіргі үкімет саясаты мемлекеттік ормандарда риму кесуге тыйым салады, бірақ жеке меншіктегі жерлерде шектеулі мөлшерде кесуге рұқсат береді. Қазір көптеген салаларда римудың орнына радиата сосны (шикі бор) қолданылады, бірақ риму әлі де жоғары сапалы ағаш жиһаз өндірісінде танымал. Бұрын көп жылдар бұрын кесілген ағаштардың түбі мен тамыр ағаштарын табақтар және басқа да айналдырылған ағаш бұйымдарын жасау үшін шектеулі түрде қалпына келтіруге болады. Ішкі қабығын күйіктер мен кесіктерді емдеу үшін де пайдалануға болады.

Өсіруде

Риму қалыптасуы баяу, жасөспірімдік кезеңі ұзақ және ылғалды жағдайды қажет ететін болса да, Жаңа Зеландияда сәндік ағаш ретінде кеңінен өсіріледі. Ол өсудің барлық кезеңінде тартымды, жас кезінде әдетте тар болып өседі, содан кейін төмен иілген бұтақтары бар кеңірек ағашқа айналады, ал соңында тік бойлы ересек түріне жетеді. Риму табиғатта белгілі бір айырмашылықтарды көрсетеді, бірақ бақшада өсірілетін сорттары көбінесе белгілі емес, тек жақында ғана енгізілген "Харизма" сорты бар, ол ықшам, алтын жапырақты формаға ие.

Зиянкестер мен аурулар

Бұл түр Жаңа Зеландияға ғана тән Agapanthida pulchella қоңызының иесі болып табылады.