Стив Оуэн: Американ футбол тарихындағы легенда

Кіріспе

Американдық футболшы және жаттықтырушы (1898–1964) Pro Football Hall of Fame мүшесі

Стивен Джозеф Оуэн (21 сәуір 1898 – 17 мамыр 1964) – американдық кәсіби футболшы және жаттықтырушы. Ол 1930 жылдан 1953 жылға дейін 24 маусым бойы Ұлттық футбол лигасының (NFL) «Нью-Йорк Джайентс» командасының бас жаттықтырысы қызметін атқарды және осы арқада Pro Football Hall of Fame-ға енді. Оуэннің қорғаныс схемаларын жасаудағы шеберлігі, ойынға негізделген көзқарасы және «А-формациясы» деп аталатын, жалғыз қанаттық жүйенің бір түрі, оның шабуылдарының да табысқа жетуіне көмектесті және оның жетістіктерінің кілті болды. Оның ерекше мінезі – дауысының қалыңдығы мен оның мейірімділігінің үйлесімі, сондай-ақ, үнемі темекі шегуімен есте қалады.

Ерте өмір

Оклахома территориясындағы Клео Спрингсте туған Оуэн, Чероки жолағы деп аталатын аймақта өсті, онда оның бастапқы мақсаты жокей болу еді, бірақ дене бітіміне байланысты бұл арманы орындалмады, соның салдарынан ол "Мықты Стив" деген лақап атын алды. Мал шаруашылығында жұмыс істеген кезінде ол Энидтегі Филипс университетінде оқыды, онда 1917-18 жылдары жан-жақты спортшы ретінде көзге түсті. Ол сол кездегі кірісін "Джек О'Брайен" есімімен кәсіпқой күрескер болып жұмыс істеу арқылы толықтырды, бұл оның әуесқой статусын сақтау үшін жасалған амал еді.

Футбол мансабы

Оуэн Бірінші дүниежүзілік соғыста АҚШ армиясының оқу корпусында қызмет етті, содан кейін Оңтүстік-Батыс аймақтарындағы мұнай кен орындарында жұмыс істеуге барар алдында Филипс қаласында бір жыл жаттықтырушы болып қайта оралды. Ол 1924 жылы NFL-дің Канзас-Сити Каубойы үшін (барлық ойындарында сыртта ойнаған) ойынға 50 доллар төлеп, кәсіби футбол ойнай бастады. 1925 жылы Каубойлар, кейін Кливленд Булдогс командаларында ойнағаннан кейін, ол 1926 жылы Нью-Йорк Гиантс клубына 500 долларға сатылып, ағасы Биллге қосылды. Канзас-Сити жаттықтырушысы Лерой Эндрюстен сатып алу бағасының бір бөлігін алуға жасаған сәтсіз әрекетінен кейін, ол кейін сату туралы былай деді:

Оның көшбасшылық қабілеті 1927 жылғы маусымда команданың қарсыластарын 197–20 есебімен жеңіп, 11–1–1 нәтижесімен NFL титулын жеңгенде айқын көрінді. 1930 жылы ол маусымның соңғы екі ойынында болашақ Даңқ залының мүшесі Бенни Фридманмен бірге қосымша жаттықтырушы болып тағайындалды. 2–0 есебі Оуэннің келесі маусымдағы жалғыз бас жаттықтырушы ретіндегі болашақ ұзақ мерзімді табысының белгісі болды. Ол кездегі ерекшелік – ол иесі Тим Марамен ресми келісімшартқа қол қоймады. Ол келесі 23 жыл бойы қол алысу арқылы жаттықтырды. Ол 1931 жылғы маусымнан кейін ойыншы ретінде зейнеткерлікке шықты, бірақ 1933 жылы қысқа ғана қайта оралды, нәтижесінде Гиантс 11–3 есебімен жеңіске жетіп, титул үшін күресті, бұл оның қызмет ету кезеңіндегі сегіз финалдық ойынның біріншісі болды.

Футболдан кейінгі мансабы

Команда 1934 жылы 8–5 есебіне түсіп қалды, бірақ НФЛ чемпионатына қайта қатысты. 13–0 есебімен ойнап жатқан Чикаго Беарс-ке қарсы "Жайғырлар" үлкен андердог ретінде кірді және бірінші жартылайда 10–3 есебімен қалып қойды. Мұзды жағдай мен ауа райы жартылай арада жасалған түзетуге әкелді, ол Ұлттық футбол лигасының тарихындағы есте қаларлық оқиғаға айналды. Мараның досы жақын жердегі аяқ киім сататын дүкеннің иесі болды және сол мұздай жексенбі күні түстен кейін бүкіл команданы мұздаған алаңда жақсырақ тұру үшін жаңа кроссовкалармен қамтамасыз ету үшін дүкенін ашты, бұл оларға екінші жартылайда қарсыласқа 27 ұпайдан асып түсіп, 30–13 есебімен жеңіске жетіп, команданың алғашқы титулын жеңіп алуға мүмкіндік берді. Жеті жылдан астам уақыт өткен соң, бұл ойын әлі де «кроссовкалар ойыны» деп аталады. Беарс пен «Жайғырлардың» үстемдігіне байланысты НФЛ драфтының құрылуына қарамастан, «Жайғырлар» 1935 жылы чемпионат ойындарына оралды және 1938 жылы Оуэн басшылығымен екінші және соңғы титулын жеңді, Грин-Бэй Пэккерсті 23–17 есебімен жеңді, бірақ қарсыластардан 379–208 есебімен ұтылып тұрды, жеңіске жету үшін екі рет қайтарылған панттан соң алынған тоғыз ұпай маңызды болды. Нью-Йорк Оуэн басшылығымен НФЛ титулы үшін тағы төрт маусымдық ойынға қатысты, бірақ олардың барлығында жеңіліске ұшырады. Екінші дүниежүзілік соғыстың басындағы «Үш кесек» фильмінде Мое саркастикалық түрде қарсыласына: «Сен ешқашан «Жайғырлар» үшін футбол ойнадың ба?!» деп сұрады. 1950 жылы «Жайғырлар» Америка футбол конференциясының чемпионы Кливленд Браунс командасының келуімен күшті жаңа қарсыласты кездестірді. Браунс оларды келесі үш маусымның әрқайсысында екінші орынға тастады, бірақ Оуэннің «шатыр қорғанысы» пастың шабуылдарын тоқтатып, Браунс командасына қиындық тудырды. Нью-Йорк тұрақты маусымның алты кездесуінің төртеуінде жеңіске жетті, бірақ 1950 жылғы маусымның соңында Шығыс дивизионының титулы үшін Браунспен тең түскеннен кейін олармен өткізілген қорғаныс плей-офф кездесуінде жеңіліске ұшырады. Оуэн 1951 жылдан 1953 жылға дейін DuMont телеарнасында «Pro Football Highlights» бағдарламасын жүргізді. 1953 жылы «Жайғырлар» 3–8 есебіне түскеннен кейін Оуэн маусымның соңына бірнеше күн қалғанда бас жаттықтырушы лауазымынан кетіп, «Жайғырлар» командасымен алаңда өткізген 28 жылын аяқтады. Оның соңғы ойынында, жеңімпаз «Детройт» командасына жеңіліс тапқанда, телекамералар оны алаңның шетінде жалғыз тұрып, көз жасымен суланған күйінде көрсетті. Бас жаттықтырушы ретінде оның көрсеткіші 150–99–17 (0.602) болды және оның 150 жеңісі әлі де команда тарихындағы ең көп көрсеткіш болып табылады.

The team slipped to 8–5 in 1934, but still made the NFL championship game again. Facing the 13–0 Chicago Bears, the Giants came in as huge underdogs and trailed 10–3 at halftime. The icy conditions and weather led to an adjustment between halves that became a memorable part of National Football League lore. A friend of the Maras owned a nearby shoe warehouse, and opened it on that freezing Sunday afternoon to supply the entire team with new sneakers for better footing on the frozen turf than they had had with conventional cleats, enabling them to run off 27 unanswered points in the second half for a 30–13 win and the team's first title. More than seven decades later, the contest is still remembered as "the sneakers game." Despite the institution of the NFL draft due to the continued dominance of the Bears and Giants, the Giants returned to the championship game in 1935 and won their second and last title under Owen in 1938, 23 17 over the Green Bay Packers despite being outgained in yardage 379–208, with nine points on two blocked punts the margin of victory. New York appeared in four more season ending NFL title clashes under Owen, but lost them all. An early World War II Three Stooges short referred to them when Moe sarcastically asked a hulking adversary, "Did you ever play footborl for da Giants?!" In 1950, the Giants faced a powerful new foe with the arrival of the All America Football Conference champion Cleveland Browns. The Browns consigned them to runner up finishes in each of the next three seasons, though Owen's "umbrella defense" shut down passing attacks and made life miserable for the first place Browns. New York won four of their six regular season meetings but dropped a defensive playoff struggle with them after finishing tied with the Browns for the Eastern Division title at the end of the 1950 season. Owen was the host of Pro Football Highlights on the DuMont Television Network from 1951 to 1953. After the Giants slipped to 3–8 in 1953, Owen announced his retirement as head coach days before the end of the regular season, ending his 28 years at field level with the Giants. As the final minutes ticked away in his last game as Giant coach, a late game loss to eventual champion Detroit, television cameras showed him standing alone on the sidelines in tears. His record as head coach was 150–99–17 (0.602) and his 150 wins are still the most in franchise history.

Үлкендер артынан

Оуэн «Гиганттар» командасында бас скаут болып қалды. 1954 жылғы маусымда ол колледждің көктемгі жаттығуларға көмекші жаттықтырушы болып жұмыс істеді, бірінші «Оңтүстік Каролинада», содан кейін «Бейлор» командасында. 1955 жылы ол «Бейлор» командасында толық уақытты көмекші жаттықтырушы болып колледждік қатарға қайта оралды. 1955 жылғы маусым аяқталғаннан кейін бірнеше апта өткен соң «Филадельфия Иглз» Хью Деворды бас бапкер етіп тағайындады және Оуэнды оның көмекшісі ретінде жалдады. Бірақ «Филадельфияда» екі маусым күрескеннен кейін барлық жаттықтырушылар құрамы жұмыстан босатылды, ал Оуэн тағы да бас бапкер болды, бұл жолы 1959 жылдың 21 қыркүйегінде Канада футбол лигасының «Торонто Аргонавтс» командасымен уақытша негізде. «Аргонавтс» Оуэннің 1960 жылы толық уақытты бас бапкер болып қалу туралы ұсынысын қабылдамады, бірақ оны скаут және кеңесші ретінде қалдырды, содан кейін ол 1960 жылдың 23 тамызында КФЛ-дің «Калгари Стампедерс» командасына уақытша бас бапкер ретінде ауысты, бірақ «Торонтодағыдай» маусым соңында Оуэннің орны басқа біреуге берілді. Сол жылдың 29 желтоқсанында ол 1960 жылы бір ғана рет жеңіске жеткен КФЛ командасы – «Саскачеван Рафрайдс» командасының бас бапкері болып тағайындалды. Оуэннің 1961 жылғы командасы плей-оффқа жақын келді, содан кейін келесі жылы оған қатысты және КФЛ жыл бапкері деп танылды. Бірақ 1962 жылдың соңында жүрек талмасына шалдыққаннан кейін, ол 1963 жылдың 6 қаңтарында қызметінен кетті. Дегенмен, спорттан алыс қалуға шыдамаған ол 1963 жылдың 20 наурызында Біріккен футбол лигасының «Сиракуз Штормерс» командасының бас бапкері болып қайта оралды. 0–12 есебімен өткен маусымнан кейін Оуэн сол қарашада «Нью-Йорк Гиантс» командасына қайта оралып, олар үшін скаут ретінде жұмыс істеді.

Өлім

1964 жылдың мамыр айында Оуэн ми геморрагиясынан ауыр сырқаттанды. Төрт күн жедел жәрдемде болғаннан кейін, Оуэнс 66 жасында 17 мамырда Нью-Йорк штатының Онида қаласында қайтыс болды.