Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
XV ғасырдың бірінші жартысындағы Солтүстік Италиядағы соғыстар. Ломбардиядағы соғыстар – Венеция Республикасы мен Милан герцогтігі және олардың одақтастары арасындағы төрт науқанда Солтүстік Италиядағы гегемония үшін күресте болған қақтығыстар, ол Ломбардия экономикасын қиратты. Олар 1423 жылдан бастап 1454 жылы Лоди шарты қол қойылғанға дейін жалғасты. Осы кезеңде Италияның саяси құрылымы өзгерді: бәсекелес коммуналар мен қала-мемлекеттердің жиынтығынан Италияның картасын 15-шы ғасырдың соңына және 16-шы ғасырдың басындағы Италия соғыстарының басталуына дейін құрайтын бес ірі итальяндық аумақтық держава пайда болды. Олар: Венеция, Милан, Флоренция, Папа мемлекеттері және Неаполь. Тоскана мен Солтүстік Италияның маңызды мәдени орталықтары – Сиена, Пиза, Урбино, Мантуя, Феррара – саяси тұрғыдан ығыстырылды. Италия құрлығындағы билік саясатына венециялықтардың қатысуының нәтижесі де, себебі де болған бұл соғыстар венециялық аумақты Адда өзенінің жағалауына дейін кеңейтті, Италияның қалған бөлігін алма-кезек одақтастыруға, бірақ ұсақ шайқастарға ұшыратты. Тепе-теңдіктің өзгеруі Флоренцияның адалдығы болды, ол бастапқыда Висконти Миланының басып кіруіне қарсы Венециямен одақтасты, кейіннен Франческо Сфорцамен Венецияның аумақтық қатеріне қарсы одақтасты. 1454 жылы жасалған Лоди бейбітшілігі Солтүстік Италияға қырық жылға салыстырмалы бейбітшілік әкелді, Венецияның қақтығыстары басқа бағытқа бұрылды. Лоди шартынан кейін 40 жылға созылған тұрақтылық орнады, күштер тепе-теңдігі сақталды. Осы кезеңде бес итальяндық держава арасында өзара агрессия жасамау туралы уәде берілді, бұл кейде Итальяндық лига деп аталды. Милан мен Неаполь арасында жиі шиеленістер болғанымен, 1494 жылы Италия соғыстары басталғанға дейін бейбітшілік сақталды, себебі Милан Франция королінен Неаполь патшалығына талап ету үшін көмек сұрады.
Wars in Northern Italy in the first half of the 15th century. The Wars in Lombardy were a series of conflicts between the Republic of Venice and the Duchy of Milan and their respective allies, fought in four campaigns in a struggle for hegemony in Northern Italy that ravaged the economy of Lombardy. They lasted from 1423 until the signing of the Treaty of Lodi in 1454. During their course, the political structure of Italy was transformed: out of a competitive congeries of communes and city states emerged the five major Italian territorial powers that would make up the map of Italy for the remainder of the 15th century and the beginning of the Italian Wars at the turn of the 16th century. They were Venice, Milan, Florence, the Papal States and Naples. Important cultural centers of Tuscany and Northern Italy—Siena, Pisa, Urbino, Mantua, Ferrara—became politically marginalized. The wars, which were both a result and cause of Venetian involvement in the power politics of mainland Italy, found Venetian territory extended to the banks of the Adda and involved the rest of Italy in shifting alliances but only minor skirmishing. The shifting counterweight in the balance was the allegiance of Florence, at first allied with Venice against encroachments by Visconti Milan, then switching to ally with Francesco Sforza against the increasing territorial threat of Venice. The Peace of Lodi, concluded in 1454, brought forty years of comparative peace to Northern Italy, as Venetian conflicts focused elsewhere. After the Treaty of Lodi, there was a balance of power resulting in a period of stability lasting for 40 years. During this time, there was a mutual pledge of non aggression between the five Italian powers, sometimes known as the Italic League. Even though there was frequent tension between Milan and Naples, the peace held remarkably well until the outbreak of the Italian Wars in 1494, as Milan called upon the king of France to press its claim on the kingdom of Naples.
Бірінші науқан
Милан герцогы Филиппо Мария Висконтидің аумақтық мүдделеріне қарсы төрт науқанның біріншісі Форлидің иесі Джорджио Орделаффидің қайтысымен байланысты болды. Ол Висконтиді тоғыз жасар мұрагері Теобальдо II-нің қамқоршысы етіп тағайындаған. Соңғысының анасы, Имола иесінің қызы Лукреция дельи Алидоси келіспей, өзі регенттікке ие болды. Форли тұрғындары көтеріліс жасап, қалаға Милан Висконтинің кондотьеросы Аньоло делла Перголаны шақырды (14 мамыр 1423 ж.). Флоренция Висконтиге соғыс жариялады. Оның капитаны Пандольфо Малатеста Имоланың Алидосилеріне көмектесу үшін Романьяға кірді, бірақ ол жеңіліске ұшырады және қала 14 ақпанда қоршауға алынды. Жас Луиджи дельи Алидоси Миланға тұтқын ретінде жіберілді, ал бірнеше күннен кейін Фаенцаның иесі Гидантонио Манфреди Висконти партиясына қосылды. Флоренция әскері, бұл жолы Карло Малатеста басшылығында, шілдеде Загонара шайқасында тағы да жеңілді; Карло тұтқынға алынып, Висконти босатты және оған қосылды. Сөйтіп Флоренция Николо Пиччинино мен Оддо да Монтонеді жалдады, бірақ екеуі де Валь-ди-Ламоне шайқасында жеңіліске ұшырады. Оддо қаза тапты, бірақ Пиччинино Манфредиді Висконтиге қарсы соғыс жариялауға көндірді. Романьядағы сәтсіздіктен кейін Флоренция Висконтиге қарсы Лигурия бағытынан күш көрсетуге тырысып, Неапольдің арагондықтарымен одақтасты. Алайда, Миланға қарсы күресу үшін Генуяға жіберілген 24 арагондық галереядан тұратын флот та, құрлықтағы әскер де сәтсіз болды. Осы уақытта Пиччинино мен басқа кондотьеро Франческо Сфорцаны Висконти жалдады, ол да Гвидо Торелло басшылығымен Тоскананы басып алуға әскер жіберді. Ол кейіннен Флоренция әскерін Ангиари мен Фагжуола шайқастарында жеңді. Флоренцияның бұл сәтсіздігіне 1425 жылғы 4 желтоқсанда Венеция Республикасымен жасалған келісім қарсы келді. Келісімге сәйкес, соғыс екі тараптың бірлескен қаржысымен жүргізілуі керек еді: Ломбардиядағы жаулап алынған жерлер венециялықтарға; ал Романья мен Тосканадағы жерлер флоренциялықтарға берілуі керек еді. Кондотьеро Карманьола Лиганың бас капитаны болып тағайындалды. Келесі шайқас маусымдарында (1425–26) Карманьола, жақында Висконтидің қызметінде болған, ұзақ қоршаудан кейін, Висконти атынан бұрын алынған Брешияны қайта басып алды. Осы уақытта По өзеніндегі венециялық флот, Франческо Бембо басшылығымен, Падуаға дейін жетті, ал флоренциялықтар Тосканадағы барлық жерлерін қайтарып алды. Висконти, оның ықыласына ие болу үшін Форли мен Имоланы Папаға өткізген болатын, ол делдалдыққа шақырды. Папаның елшісі Николо дельи Альбергатидің араласуымен 1426 жылғы 30 желтоқсанда Венецияда бейбітшілік шартына қол қойылды. Висконти Лигурияда Флоренция басып алған жерлерді қайтарып алды, бірақ Савойдың Амадей VIII басып алған Верчелли аймағынан және Венецияға өткен Брешиядан бас тартуға, сондай-ақ Романья мен Тосканаға қол сұғуды тоқтатуға міндеттенді.
The first of four campaigns against the territorial ambitions of Filippo Maria Visconti, duke of Milan, was connected to the death of the lord of Forlì, Giorgio Ordelaffi. He had named Visconti the trustee of his nine year old heir, Teobaldo II. The latter's mother, Lucrezia degli Alidosi, daughter of the lord of Imola, did not agree and assumed the regency for herself. The Forlivesi rebelled and called in the city the Milanese Visconti's condottiero, Agnolo della Pergola (14 May 1423). Florence reacted by declaring war on Visconti. Its captain Pandolfo Malatesta therefore entered Romagna to help the Alidosi of Imola, but he was defeated and the city stormed on 14 February 1424. The young Luigi degli Alidosi was sent captive to Milan and a few days later the lord of Faenza, Guidantonio Manfredi, joined the Visconti party. The Florentine army, this time commanded by Carlo Malatesta, was again defeated, at the Battle of Zagonara in July; Carlo, taken prisoner, was freed by Visconti and joined him too. Florence thus hired Niccolò Piccinino and Oddo da Montone, but the two were also beaten in Val di Lamone. Oddo was killed but Piccinino was able to convince Manfredi to declare war against Visconti. After the failure in Romagna, Florence tried to defy the Visconti from the Ligurian side, by allying with the Aragonese of Naples. However, both a fleet of 24 Aragonese galleys sent to Genoa to move it to fight against the Milanese, and a land army, were unsuccessful. In the meantime, Piccinino and the other condottiero Francesco Sforza had been hired by Visconti, who also sent an army to invade Tuscany under Guido Torello. He subsequently defeated the Florentine army at Anghiari and Faggiuola. The Florentine disaster was countered by the pact signed on 4 December 1425 with the Republic of Venice. By the agreement the war was to be pursued at the common expense of both: the conquests in Lombardy to be assigned to the Venetians; those in Romagna and Tuscany to the Florentines. The condottiero Carmagnola was appointed Captain General of the League. In the ensuing fighting seasons (1425–26), Carmagnola, recently in the pay of Visconti, retook Brescia, which he had recently taken on behalf of Visconti, after a long siege which saw massive use of artillery (26 November 1426). Meanwhile, the Venetian fleet on the Po River, under Francesco Bembo, advanced as far as Padua, and the Florentines regained all their lands in Tuscany. Visconti, who had already ceded Forlì and Imola to the Pope to gain his favour, called a mediation. Through the intervention of the Papal legate, Niccolò degli Albergati, the peace was signed on 30 December 1426 in Venice. Visconti regained the lands occupied by Florence in Liguria, but had to renounce the area of Vercelli, conquered by Amadeus VIII of Savoy, and Brescia, which went to Venice, and to promise to stop encroaching himself in Romagna and Tuscany.
Екінші науқан
Бірақ бейбітшілік ұзаққа созылмады. Император Зигизмундтың кеңесімен Висконти оны ратификациялаудан бас тартты және 1427 жылдың мамырында соғыс басталды. Миландықтар бастапқыда жеңіске жетіп, Касалмаджорені басып алып, Брешеллоны қоршауға алды; онда жіберілген флотты Бембоның венециялық флоты өртеп жіберді; алайда, Николо Пичинино 29 мамырда Готтоленго шайқасында Карманьоланы жеңе алды. Венеция қолбасшысы оны кері тартты және 12 шілдеде Касалмаджорені жаулап алды, ал Парма маңындағы бірнеше қамалдардың иесі Орландо Паллавичино Висконтиге қарсы көтерілді, себебі Амадей VIII және Монферраттың Иоанн Якоб Ломбардияға шығыстан шабуыл жасады. Висконти сол кездегі ең мыкты кондотьерилерге, мысалы Сфорца, делла Пергола, Пичинино және Гидо Тореллоға сене алды. Олардың өзара қызғанышын басу үшін ол Жоғарғы қолбасшы Карло Малатестаны тағайындады. Соңғысы Миландықтарды Маклодио шайқасында (1427 жылдың 4 қазаны) бастап, Карманьола басқаратын венециялықтардан күйретілді. Алайда, жеңіс шешуші болған жоқ, ал Висконти Амадеймен келісімге келіп, оған Верчеллиді беріп, оның қызы Савой Марияға үйлендірді. Бірақ, Сфорцаны генуэздік эмигранттар жеңгендіктен және Сигизмундтың көмегі келмегендіктен, Висконти келісім шарты жасауға шақыруыл жасады. Папаның делдалдығымен 1428 жылдың 18 сәуірінде Феррарада бейбітшілікке қол қойылды. Бергамо мен Кремада (1429) венециялық губернатор орнатылды, сондай-ақ Венецияның Брешия және оның контадосын (айналасы) иеленуі расталды. Флоренциялықтар жаңа билікке қарсы көтерілген Вольтеррадан басқа, жоғалтқан бекіністерін қайта алды. Бұл қаланы басып алуға жіберілген әскерлер, Николо Фортебраччо басшылығымен, кейіннен Луккаға шабуыл жасауға жіберілді, оның әміршісі Паоло Гвиниджи бұрын Висконтидің жағында болған еді.
The peace did not last very long. Under advice by the emperor Sigismund, Visconti refused to ratify it and the war broke out in May 1427. The Milanese were initially victorious, taking Casalmaggiore and besieging Brescello; the fleet sent there was set on fire by the Venetian fleet of Bembo; however, Niccolò Piccinino was able to defeat Carmagnola at Gottolengo on 29 May. The Venetian commander pushed him back and conquered Casalmaggiore on 12 July, while Orlando Pallavicino, lord of several castles near Parma, rebelled against the Visconti as Amadeus VIII and John Jacob of Montferrat invaded Lombardy from East. Visconti could count on some of the best condottieri of the time, such as Sforza, della Pergola, Piccinino and Guido Torello. In order to counter their mutual jealousy, he named supreme commander Carlo Malatesta. The latter led the Milanese at Maclodio (4 October 1427), being crushed by the Venetians under Carmagnola. The victory was however indecisive, and Visconti managed to be reconciled with Amadeus by ceding him Vercelli and marrying his daughter, Marie of Savoy. However, as Sforza was defeated by some Genoese exiled and Sigismund's help was wanting, Visconti sued for a treaty. With the mediation of the Pope, the peace was signed at Ferrara on 18 April 1428. A Venetian governor was established at Bergamo and Crema (1429) in addition to confirming the Venetian possession of Brescia and its contado (neighbourhood). The Florentines recovered the strongholds they had lost, apart from Volterra, which rebelled against the new settlement. The troops sent to reduce that city, under Niccolò Fortebraccio, were later sent to invade the Lucca, whose lord, Paolo Guinigi, had previously sided with the Visconti.
Үшінші науқан
Үшінші соғыс (1431-1433 жж.) Висконти луккалықтардың мүддесін қолдап, Франческо Сфорцаны 3 мың атты әскермен оларға жібергендіктен басталды; алайда, Сфорцаны кондотьер кеткеннен кейін Лукканы қоршауды жалғастырған флоренциялықтар елу мың дукатқа сатып алды. Қоршаудағылар шақырған Висконти Генуя Республикасын Флоренцияға қарсы соғыс жариялауға итермеледі. Олардың қолбасшысы Гидантонио да Монтефелтро Серхио өзенінің жағасында жеңілгеннен кейін (1430 жылдың 2 желтоқсаны), флоренциялықтар Венециядан қайтадан көмек сұрап, жаңа папа, Евгений IV-нің, венециялықтардың қолдауымен, бұрын тарап кеткен Лигасын қайта құруға тырысты. Висконти Пичинино мен Сфорцаны қайтадан жалдады, олар тағы да Карманьоламен бетпе-бет келді. Лига әскері алғаш рет Сончинода (1431 жылдың 17 мамыры) жеңіліске ұшырады, Луиджи Колонна Кремонада венециялықтарды жеңді, Кристофоро Лавельо Монферрат әскерлерін кері шегіндірді, ал Пичинино Тосканада бекем позициялар құрды. Жаңадан қайта жаңғырған Лига үшін тағы бір алаңдатушы жайт – Павия маңында Николо Тревизани басқарған По флотының жойылғаны (23 маусым). 1431 жылы Висконти Монферраттың Иоанн Якобына қарсы көмек үшін Савойяның Амадей VIII-нен құнды одақтас тапты. Венеция 1431 жылдың 27 тамызында Сан-Фруттуозо шайқасында Генуяға қарсы теңіз жеңісіне қол жеткізді, бірақ құрлықта Венеция әскерлерінің қолбасшысы Карманьола сақтықпен әрекет етіп, тікелей шайқастан жалтарды, бұл оның Висконтимен келісімге келген болуы мүмкін деген күдік тудырды, ал Висконтиге императорлық тәжді алу үшін Италияға келген Сигизмунд қосылды. Нәтижесінде Карманьола қызметтен шеттетілді; Ондық кеңес оны қайта шақырды, ол 1432 жылдың наурыз айында тұтқындалды, мемлекетке қарсы қылмыс жасады деп айыпталды және Дож сарайының сыртында басы кесілді. 1432 жылдың қарашасында Пичинино Делебио шайқасында Венеция әскерін Милан мен Вальтеллинаның біріккен әскерлері талқандады, Серениссима 1431 жылы осы аймақтарды басып алған болатын. 1433 жылдың мамырында Феррара бейбіт шарты тұрақсыз жағдайды заңдастырды. Флоренцияның Луккамен және оның одақтастарымен болған соғысы да бұрынғы жағдайға оралумен аяқталды, бірақ Лиганың жетекшілерінің жетістіксіздігі олардың беделін төмендетті: Венеция дожы Франческо Фоскари отставкаға кетуге айналды, ал Козимо де Медичи Падуада тұтқындалды және үй қамауында болды. Бейбіт келісімнің тағы бір салдары Монферраттың Савойяның қарауына өтуі болды.
The third war (1431 1433) started, therefore, when Visconti took up the Lucchese cause, by sending them Francesco Sforza, with 3,000 horse; Sforza, however, was eventually bought off with fifty thousand ducats by the Florentines, who continued the siege of Lucca after the condottiero had left. Called in by the besieged, Visconti managed to have the Republic of Genoa declare war against Florence. The subsequent defeat on the Serchio banks of their commander Guidantonio da Montefeltro (2 December 1430), encouraged the Florentines to engage the aid of Venice once more and re erect their lapsed League, with the favour of the new Pope, Eugene IV, a Venetian. Visconti replied by rehiring Piccinino and Sforza, who were again to face Carmagnola. The League's army was first beaten at Soncino (17 May 1431), while Luigi Colonna defeated the Venetians at Cremona, Cristoforo Lavello pushed back the Montferrat troops, and Piccinino established strong positions in Tuscany. Another source of dismay for the revived League was the destruction of the Po Fleet under Niccolò Trevisani near Pavia (23 June). In 1431 Visconti also found a precious ally in Amadeus VIII of Savoy in exchange for his help against John Jacob of Montferrat. Venice won a naval victory over Genoa at San Fruttuoso on 27 August 1431, but on land Carmagnola, the commander of Venetian forces, moved cautiously, avoiding a pitched battle and raising the suspicion he could have been bought by Visconti, while the latter was also joined by Sigismund who had entered Italy to receive the imperial crown. In the end Carmagnola was suspended; recalled by the Council of Ten, he was arrested in March 1432, tried for treason and beheaded outside the Doge's Palace. In November 1432 a Venetian army was crushed by Piccinino at the Battle of Delebio by a joint army of Milan and Valtellina, which had been invaded by the Serenissima in 1431. The peace of Ferrara in May 1433 institutionalized an unsteady status quo. The Florentine war with Lucca and her allies likewise resulted in a return to the previous status quo, but the major League leader's lack of successes had lost much charisma: the Venetian doge Francesco Foscari was on the verge of resigning, while Cosimo de' Medici was imprisoned and confined in Padua. Another result of the peace agreement was the reduction of Montferrat to a satellite of Savoy.
Төртінші науқан
"Төртінші соғыс" деп аталатын кең ауқымды мәселелер кондотиерлер арасындағы шайқастарда жекеленіп көрінді: Гаттамелата, кейіннен Франческо Сфорца номиналды түрде Венеция үшін күресті, ал Висконти жағынан Николо Пичинино басшылық етті, ол Евгений IV-ке Марке аймағын қайта басып алуға уәде берген еді. Бірақ, ол Равенна мен Болоньяны басып алғанда, қалаларды Милан билігін мойындауға мәжбүр етті. Пичинино, Жан Франческо Гонзаганың қолдауымен, Венецияның Ломбардиядағы иеліктеріне шабуыл жасады. 1438 жылдың қыркүйегінде ол Брешияны қоршап алды және Бергамо мен Веронаға шабуылдады. Бұған жауап ретінде Венеция Флоренциямен және Франческо Сфорцамен одақ құрды, соның ішінде сол кездегі көрнекті капитан Астор II Манфреди және Ферраралық Николо III де болды, оған қолдау көрсеткені үшін Полесине аймағы қайта қалпына келтірілді. Миландықтар Тосканада және Сончинода (14 маусым 1440 ж.) бірнеше рет жеңіліске ұшырады. Соғыс Венеция үшін жеңіске жеткендей көрінді, Сфорца жеңіс құрметіне Венецияға сапарлады. Алайда, Пичинино 1441 жылдың ақпан айында Романьядан оралып, Сфорцаның Чиаридегі гарнизонын талқандады. Сфорца Мартиненгоны қоршады, бірақ Пичинино оның кез келген жолмен шегіну мүмкіндігін тоқтатқанда, жағдай Милан үшін қайта жағымды бола бастады. Жеңіс енді оның қолында деп сенген Пичинино, Висконтиден Пьяченцаның билеу құқығын алмастыруды сұрады. Миланның әміршісі оның орнына Сфорцамен келісімге келуді жөн көрді. Каврианада Сфорца екі тараптың арасында делдалдық рөл атқарды, соның арқасында Карманъола басын жоғалтқан оқиға қайталанды. 20 қараша 1441 жылғы Кремона бейбіт шартында ірі аумақтық өзгерістер болған жоқ: Венеция Равеннаны, Флоренция Касентиноны сақтап қалды. Пичинино Парма аймағындағы Орландо Паллавичиноның жерлерін алды, ал Филиппо Мария Висконти Генуяның тәуелсіздігін мойындады және Тоскана мен Романьядағы жағдайға араласуды тоқтатуға уәде берді.
In the so called "fourth war" broader questions were personalized in the combats among antagonistic condottieri: Gattamelata, and later Francesco Sforza fought nominally for Venice, while the Visconti side was led by Niccolò Piccinino, who had promised to Eugene IV to reconquer the Marche for him. But, in a reversal typical of the time, when he captured Ravenna and Bologna, he forced the cities to recognize Milanese suzerainty. Piccinino, backed by Gian Francesco Gonzaga, had invaded the Lombard possessions of Venice. In September 1438 he laid siege to Brescia and assaulted Bergamo and Verona. In response to this Venice signed an alliance with Florence and Francesco Sforza, including some notable captains of the time such as Astorre II Manfredi and Niccolò III of Ferrara, who was also restored the Polesine in exchange for his support. The Milanese were repeatedly defeated in Tuscany and at Soncino (14 June 1440). The war seemed won for Venice, and Sforza went to Venice to receive the honour of a triumph. However, Piccinino returned from Romagna in February 1441 and crushed Sforza's garrison at Chiari. Sforza besieged Martinengo, but when Piccinino cut him off from any possibility of retreat the situation looked again favourable to Milan. Believing that the victory was now in his hands, he asked from Visconti the signiory of Piacenza in exchange for it. The lord of Milan preferred instead to appeal to Sforza for an agreement. On the field of Cavriana, Sforza acted as mediator between the two sides, accomplishing the act for which Carmagnola had lost his head. No large territorial changes were made in the ensuing Peace of Cremona of 20 November 1441: Venice kept Ravenna, Florence the Casentino. Piccinino was awarded the lands of Orlando Pallavicino in the Parmense, while Filippo Maria Visconti recognized the independence of Genoa and again promised to stop interfering with the situation in Tuscany and Romagna.
Бесінші науқан
Ұрыс алаңдарынан тыс, маңызды династиялық және саяси өзгерістер болды: Франческо Сфорца Висконти қызметіне кіріп, оның қызы Бьянка Мария Висконтиге үйленді, ал Флоренция Козимо де Медичи басшылығымен жаңа бағытқа бет бұрды. Висконти 1447 жылы қайтыс болғаннан кейін Франческо Сфорца 1450 жылдың мамырында Миланға жеңіспен кірді. Енді екі коалиция құрылды: Сфорцаның Миланы бір жағынан Медичидің Флоренциясымен одақтасты, ал екінші жағынан Венеция және Арагон Корольдігіне (Неапольге) қарсы тұрды. Соғыстың басты өңірі Ломбардия болып қала берді. 1452 жылдың сәуірінде Венеция Республикасы Милан герцогтығына соғыс жариялады, миландықтар Адда өзенін кешіп, Бергамо және Брешия округтеріне шабуыл жасады. Бірақ миландықтар Бергамоны жаулап алып, Брессиананың үлкен бөлігін басып алғанмен, 1453 жылдың көктемінде венециялық армия қолбасшысы Жакопо Пичинино жоғалған территорияларды қайтарып алды. Оның шабуылы 25-29 мамыр аралығында Понтевико қамалымен тоқтатылды, сол кезде Серениссима Оглио өзені бойындағы маңызды порт және бекініс болған Понтевиконы қайтарып алды. 1453 жылдың жазында Пичинино Сфорца әскеріне қарсы маңызды жеңіске қол жеткізуге көп рет тырысты, бірақ шешуші жеңіске ие бола алмады. Керісінше, 15 тамызда миландық армия Геди шайқасынан кейін Гедиді және Брессиананың үлкен бөлігін басып алды. Күзде Франческо Сфорца өзінің одақтасы, Анжу графы және Неаполь королі Рене Анжумен (француз армиясына қолбасшылық еткен) бірікті. Осылайша, біріккен франко-миландық армия шамамен 20 000 жаяу әскер мен 3 500 атты әскерден тұрды: 16-19 қазан аралығында олар Понтевико қамалын сәтті қоршады, ал 17 қарашада Орцинуовиді сәтті қоршады. Соның нәтижесінде Брессиана Милан герцогы мен Анжу графы толыққанды басып алды. Ломбардиядағы соңғы венециялық қалалар – Бреша, Бергамо және Крема еді. 1454 жылдың басында жағдай өзгерді: француз сарбаздары соғыстан шаршап, миландықтармен үнемі болатын қақтығыстардан көңілі толып, өз тактикалары итальяндықтардан нашар екенін түсініп, Рене Анжудың келісімімен соғыстан шығуға шешім қабылдады. Осылайша француз армиясы соғыстан шығып, Милан мен Венеция бейбітшілікке келуге келісті. Сәуір айында олар Лоди шартын жасады, бұл келісім Италиядағы бесінші күш – Папа Николай V-тің батасымен Венеция, Милан, Флоренция және Неаполь арасындағы жалпы келісімнің негізін құрады. Лоди бейбітшілігі көбінесе Еуропалық саяси принцип – күш тепе-теңдігінің саналы түрде пайда болуының символы ретінде қарастырылады.
Off the battlefields, important dynastic and political changes occurred: Francesco Sforza entered the service of Visconti and married his daughter, Bianca Maria Visconti, while Florence took a new turn under Cosimo de' Medici. After Visconti died in 1447, Francesco Sforza entered Milan in triumph (May 1450). Two coalitions now formed: Sforza's Milan allied with Medici's Florence on the one hand, faced Venice and the Aragonese Kingdom of Naples on the other. The main theater of war remained Lombardy. In April 1452 the Republic of Venice declared war on Duchy of Milan, who passed the Adda river and invaded the Bergamo and Brescia's counties. However an initial milanese success with the conquest of Bergamo and a big part of the Bassa Bresciana, during the spring 1453 Jacopo Piccinino, commander of the venetian army, retaked the lost territories. His offensive stopped with the siege of Pontevico, between 25 and 29 May, when Serenissima brought back Pontevico, an important port and stronghold along the Oglio river. During summer 1453, Piccinino tried many times to get an important success on Sforza's army, without ever achieving a decisive victory. Contrariwise, on 15 August the milanese army, after the Battle of Ghedi, conquered Ghedi and a big part of Bassa Bresciana. During the autumn, Francesco Sforza conjoined with his ally, René of Anjou (Count of Anjou and King of Naples), who commanded the French army. So, the combined Franco Milanese army could count on about 20.000 infantrymen and 3.500 knights: between 16 and 19 October, it successfully sieged the Castle of Pontevico and, on 17 November it successfully sieged Orzinuovi. So, the Bassa Bresciana become totally occupied by the Duke of Milan and the Count of Anjou. The last venetian cities in Lombardy were Brescia, Bergamo and Crema. In the early 1454, the situation get upset: the french soldiers, jaded by the war, peeved due to the continuous clashes with the milanese ones and aware of the fact that their tactics were inferior to the Italian ones, decided to leave the war, with the accord of René of Anjou. So, the french army left the war and Milan and Venice decided to achieve peace. In April they reached the Treaty of Lodi, a compromise peace that formed the basis for a general accord among the four contenders, Venice, Milan, Florence and Naples, under the blessings of Pope Nicholas V, representing the fifth power in Italy. The peace of Lodi is often marked as the emergence of a consciously expressed European political principle of balance of power.