Кіріспе

Неміс дирижері және композиторы (1763–1826)

Франц Игнац Данци (15 маусым 1763 – 13 сәуір 1826) – неміс виолончелиші, композитор және дирижер, итальян виолончелиші Инноценц Данцидің (1730–1798) ұлы және белгілі әнші Францеска Данцидің інісі. Данци еуропалық музыка тарихының маңызды кезеңінде өмір сүрді. Оның мансабы, кейінгі классикалық стильден ерте романтикалық стильге өтумен бірге, біздің концерт залдарында орындалатын және қазіргі классикалық музыка тыңдаушыларына таныс көптеген музыканың пайда болуымен сәйкес келді. Жастығында ол Вольфганг Амадей Моцартты танып, оған үлкен құрметпен қарады; ол Людвиг ван Бетховеннің замандасы болды, оның туралы – өзінің буынының көпшілігі сияқты – күшті, бірақ қарама-қайшы сезімдерге ие болды, сондай-ақ жас Карл Мария фон Веберге ұстаздық жасады, оның музыкасын құрметтеді және насихаттады.

Өмір және мансап

Швецинген қаласында туып, Мангеймде өскен Данци 1778 жылы жасөспірім кезінде электор Карл Теодордың көрнекті оркестріне қосылғанға дейін әкесінен және Георг Жозеф Фоглерден сабақ алды. 1780 жылы Мангеймде оның ағаш аспаптарға арналған тұңғыш шығармасы жарық көрді. Оркестрдің бас виолончельшісі болған әкесі Моцарттың «Идоменей» операсының премьерасындағы орындауы үшін мақтау алды. Карл Теодор 1778 жылы сарайын Мюнхенге көшірген кезде Данци Мангеймде қалды. Мангеймдегі шағын театр оркестрінде тәлім алғаннан кейін, ол 1784 жылы Мюнхендегі негізгі сарай оркестрінің бас виолончелисі болып қайтадан қызметке кірді – әкесінің орнына. 1790 жылы ол әнші және композитор Мария Маргарета Марчанға үйленді, олармен опера труппасымен бірге Лейпциг, Прага, Венеция және Флоренция қалаларына сапар шекті. 1798 жылы тағы да Мюнхенде ол Еуропаның ең маңызды музыкалық орталықтарының бірінде капельмейстердің көмекшісіне дейін көтерілді, бірақ 1807 жылы сарайдағы қарым-қатынастан наразы болып, одан әрі жоғарылау мүмкін емесіне көз жеткізді. Ол Мюнхенді тастап, Вюртембергтің жаңа патшасы Фредерик I-нің Штутгарттағы кішкентай және маңызды емес сарайында капельмейстер болып жұмыс істеді. Бес жылдан кейін ол тағы да Карлсруэге көшіп, өмірінің соңғы жылдарын Корольдік консерваторияда патшалық музыкалық мекеменің беделін арттыруға арнады. Ол 62 жасында Карлсруэде дүние салды.

Үлес қосу

Даньци бүгінде көбінесе ағаштан жасалған үрмелі квинтеттерімен танымал, және ол әрбір аспаптың ерекшелігін көрсете білуімен толыққанды мақтана білді. Ол сол заманғы көптеген маңызды жанрларда шығармалар жазды, олардың ішінде опера, шіркеу музыкасы, оркестрлік туындылар және камералық музыканың түрлі нұсқалары бар. Ол өте шебер виолончельші болған, сонымен қатар жауапкершілігі жоғары және барлық деректер бойынша тиімді оркестр жетекшісі және дирижер болды. 2005 жылы Швецинген қаласындағы концерт залы оның құрметіне қайта аталды.

Отбасы

Франческа Лебрун (1756–91), әнші және композитор, Франц Данцидің қарындасы болған.