Кіріспе

Австрия композиторы (1736–1809)

Иоганн Георг Альбрехтсбергер (3 ақпан 1736 – 7 наурыз 1809) – австриялық композитор, органды ойнаушы және музыка теориясының маманы, сонымен қатар Людвиг ван Бетховеннің ұстаздарының бірі. Ол Гайдн мен Моцарттың досы да болды.

Өмірбаян

Альбрехтсбергер Венаға жақын орналасқан Клостернеубург қаласында дүниеге келген. Ол бастапқыда Мелк аббаттығында музыканы, ал Венадағы бенедикт семинариясында философияны оқыды және өз заманының ең білімді және шебер контрапунктшілерінің біріне айналды. Альбрехтсбергердің алғашқы сыныптастарының арасында Майкл Хайдн мен Франц Иозеф Ауман болды. 1755 жылы Раабта, ал 1757 жылы Мария Таферльде органшы болып жұмыс істегеннен кейін, ол Мелк аббаттығында Thurnermeister қызметіне тағайындалды. 1772 жылы Вена сарайының органшысы, ал 1792 жылы Санкт-Штефан соборының капельмейстері болып тағайындалды. Теория шебері ретінде оның танылуы Австрия астанасына көптеген шәкірттерді тартты, олардың кейбірі кейін көрнекті музыканттарға айналды. Олардың ішінде Иоганн Непомук Хуммель, Игнац Мошелес, Йозеф Вейгль, Людвиг Вильгельм Теппер де Фергюсон, Антонио Казимир Картеллери, Людвиг ван Бетховен, Антон Рейха және Франц Ксавер Вольфганг Моцарт есімдері болды. Бетховен 1792 жылы Иозеф Хайднтан сабақ алу үшін Венаға келді, бірақ оның туындыларына назар аударудың немесе түзетудің қажеті болмағандықтан тез ашуланды. Хайдн өзінің досы Альбрехтсбергерді ұсынды, содан кейін Бетховен гармония мен контрапунктты оқыды. Оқуын аяқтағаннан кейін жас шәкірт: «Сабыр, еңбекқорлық, жабырлылық және адалдық табысқа жеткізеді» деп атап өтті, бұл Альбрехтсбергердің өзінің композициялық философиясын көрсетеді. Альбрехтсбергер Венада қайтыс болды; оның қабірі Санкт-Маркс зиратында орналасқан.

Композициялар

Оның жарияланған шығармалары фортепиано мен органға арналған прелюдиялар, фугалар мен сонаталардан, скрипкалық квартеттерден және тағы да басқалардан тұрады. Бірақ оның вокалдық және аспаптық шығармаларының көп бөлігі тек қолжазба күйінде сақталған. Олар Венаның «Музыка достары қоғамы» кітапханасында сақтаулы. Оның ең танымал шығармаларының бірі – Альт тромбоны мен оркестрге арналған B мажорлық концерті (1759). Тромбонға классикалық кезеңде жазылған шығармалар аз болғандықтан, оның концерті тромбоншілер қауымдастығында жиі аталып өтеді. Ол сонымен қатар мандолаға арналған концертті де жазған, ол 1914 жылы жарық көрген «Гитара мен мандолин» кітабында жақсы бағаланған. Оның музыкаға сіңірген ең құнды үлесі – теориялық еңбектерінде болды. 1790 жылы Лейпцигте композиция туралы трактат жариялады, оның үшінші басылымы 1821 жылы шықты. Оның гармония туралы жазбаларының үш томдық жинағы 1826 жылы оның шәкірті Игнац фон Сейфридтің (1776–1841) күтуімен жарық көрді. Оның ағылшын тіліне аудармасы 1855 жылы Novello баспасынан жарық көрді. Оның оқыту сабақтарының тікелей жалғасын оның шәкірті Антон Рейха арқылы көруге болады, ол 1818 жылдан 1836 жылы қайтыс болғанға дейін Париж консерваториясында контрапункт және фугадан сабақ берген алғашқы профессор болды. Рейха өз оқытуы және теориялық еңбектері арқылы кең аудиторияға жетті, оның еңбектері 19 ғасырдың көп бөлігінде консерваторияда стандартты анықтамалық материал ретінде қолданылды және Карл Черни аударған нұсқасы неміс тілінде де жарық көрді.