Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Oude Kerk (Ескі шіркеу), Oude Jan («Ескі Жан») және Scheve Jan («Қисайған Жан») деген есімдермен белгілі, Нидерландтың Делфт қаласының ескі орталығындағы готикалық протестант шіркеуі. Оның ең айқын ерекшелігі – тік сызықтан шамамен екі метрге еңкейген 75 метрлік биіктіктегі кірпіш мұнарасы.
The Oude Kerk (Old Church), nicknamed Oude Jan ("Old John") and Scheve Jan ("Skewed John"), is a Gothic Protestant church in the old city center of Delft, the Netherlands. Its most recognizable feature is a 75 meter high brick tower that leans about two meters from the vertical.
Тарих
Oude Kerk 1246 жылы Әулие Варфоломей шіркеуі ретінде, екі ғасыр бұрынғы шіркеулер тұрған жерде салынған. Оның жоспары дәстүрлі базиликаға ұқсас, екі кішігірім наурызбен (aisles) шектеледі. Орталық қызыл түсті мұнарасы мен төрт бұрыштық мұнаралары 1325–50 жылдары салынды және бір жарым ғасыр бойы қаланың көрінісін билеп тұрды, содан кейін Nieuwe Kerk (Жаңа шіркеу) оны биіктігімен басып өтті. Салынысы кезінде ғимаратты ұстап тұруға іргетастар жеткілікті мықты болмады, сондықтан шіркеу еңкейе бастады. Жұмыс жалғасқанда, шеберлер мұнараның әр қабатындағы еңісті теңестіруге тырысты, бірақ бүгінге дейін жоғарғы жағындағы төрт мұнара ғана тік. Мүмкін, мұнараға орын беру үшін жақын жердегі каналдың бағыты сәл өзгертілген болуы мүмкін, бұл іргетастың тұрақсыздығына және еңіске себеп болды. 14 ғасырдың соңында наурыздардың (aisles) кеңейтілуі, ғимаратты зал шіркеуіне айналдырды, ол қайтадан Әулие Ипполитқа арналды. 1425 және 1440 жылдар аралығында жоғары неф салынғаннан кейін шіркеу тағы да дәстүрлі базиликалық қимаға ие болды. 1536 жылғы Делфт қаласындағы өрт және протестанттық реформация Келдерманс әулетінің екі шебері бастаған масштабты жобаны мерзімінен бұрын тоқтатып қойды. Бұл құрылыс кезеңінде жалпақ төбелі, тас қабырғалы солтүстік трансепт бөлігі пайда болды, ол ескі бөліктерден стилі жағынан ерекшеленеді. 1654 жылы болған үлкен өрт, иконоборлық, ауа райы және қаладағы ұнтақ қоймасының жарылысы (Делфт жарылысын қараңыз) шіркеуге және оның жиһаздарына зиян келтірді, соның салдарынан жылдар бойы көптеген жөндеу жұмыстары қажет болды. Бір жөндеу кезінде мұнараның мұнаралары төменгі еңкейген бөлігіне қарағанда тік орнатылды, бұл мұнараға сәл қисайған түр берді. Қазіргі боялған әйнектерді 20 ғасырдың ортасында шебер әйнекші Жоеп Николас жасаған.
The Oude Kerk was founded as St. Bartholomew's Church in the year 1246, on the site of previous churches dating back up to two centuries earlier. The layout followed that of a traditional basilica, with a nave flanked by two smaller aisles. The tower with its central spire and four corner turrets was added between 1325–50, and dominated the townscape for a century and a half until it was surpassed in height by the Nieuwe Kerk (New Church). During its construction the foundations were not strong enough to support the building, and the church began to lean. As work continued, the builders tried to compensate for its lean on each layer of the tower, but to this day only the four turrets at the top are truly vertical. It is possible that the course of the adjacent canal had to be shifted slightly to make room for the tower, leaving an unstable foundation that caused the tilt. By the end of the 14th century, expansion of the side aisles to the height of the nave transformed the building into a hall church, which was rededicated to St. Hippolytus. The church again took on a typical basilican cross section with the construction of a higher nave between about 1425 and 1440. The Delft town fire of 1536 and the turmoil of the Protestant Reformation brought a premature end to an ambitious expansion project led by two members of the Keldermans family of master builders. This construction phase resulted in the flat roofed, stone walled northern transept arm that differs markedly in style from the older parts. The great fire, iconoclasm, weather, and the explosion of the town's gunpowder store in 1654 (see Delft Explosion) took their toll on the church and its furnishings, necessitating much repair work over the years. During one renovation, the tower turrets were rebuilt in a more vertical alignment than the leaning body below, giving the tower as a whole a slightly kinked appearance. The current stained glass windows were crafted by the master glazier Joep Nicolas in the mid 20th century.
Жиһаз
Шіркеуде 1857 жылғы (басты орган), 1873 жылғы (солтүстік бөлімі) және 1770 жылғы (хор) үш құбырлы орган бар.
The church possesses three pipe organs, from the years 1857 (main organ), 1873 (north aisle) and 1770 (choir).
Қоңыраулар
Мұнарада екі қоңырау ілінеді, үлкені – Тринитасклок немесе Бурдон, әр сағат сайын соғылады, ал кішігірім Лаудате – жарты сағат сайын. Екі қоңыраудың ішіндегі үлкені 1570 жылы құйылған, салмағы шамамен тоғыз тонна, және оның күшті әрі зиян келтіруі мүмкін дірілдеріне байланысты, жақын маңдағы Жаңа шіркеуде голланд королінің отбасы мүшесінің жерленуі сияқты ерекше жағдайларда ғана қолданылады. Бұл массивті қоңырау төтенше жағдайларда да соғылады, жергілікті әуе шабуылының дабылы естілген кезде (бірақ еліз бойынша ай сайынғы дабыл сынақтары кезінде емес). 2020 жылдың сәуір айында Бурдон «Үміт қоңыраулары» акциясына қатысты, бұл коронавирус пандемиясының бастапқы апталарындағы көмекшілер мен күтімшілерге алғыс айтудың белгісі болды. Екі қоңыраудың кішісінің өте ерекше тарихы бар. 1943 жылы бұл сағат, Nieuwe Kerk-тегі сағатпен бірге, неміс басқыншылары тарапынан еріту үшін алынып кетті. Ақыр соңында, бұл орындалмады, және 1946 жылы Лаудате өз орнына қайта орнатылды.
There are 2 bells that hang in the tower, The large Trinitasklok or Bourdon, chimes every hour and the small Laudate which chimes every half hour. The larger of the two bells was cast in 1570 weighs nearly nine tonnes, and because of its strong and potentially damaging vibrations, is rung only on such special occasions as the burial of a Dutch royal family member in the nearby New Church. The massive bell is also sounded during disasters, when local air raid sirens are sounded (but not during the monthly country wide siren tests). In April 2020, the Bourdon was part of the "Bells of Hope" initiative as a token of appreciation for the relief workers and caregivers during the first weeks of the corona pandemic outbreak. The smaller of the two bells has an unusual story. In 1943 the clock, together with the one from the Nieuwe Kerk, was taken by the German occupier to be melted down. Fortunately that never happened; in 1946 Laudate was put back in its old place.