Тринидадтық маскарад шебері Питер Миншалл

Кіріспе

Тринидадтық суретші (1941 жылы туған)

Питер Миншалл (16 шілде 1941 жылы туған) – Тринидадтық карнавал шебері (Тринидад пен Тобагода бұл адамды "mas man" деп атайды).

Ерте өмір және мансаптық бастамалары

Миншалл 1941 жылғы 16 шілдеде Гайананың Джорджтаун қаласында дүниеге келді, бірақ әкесі карикатурашы болып жұмысқа тұрғаннан кейін, кішкентай кезінде Тринидадқа көшіп кетті. Порт-оф-Спейн елордасында өскен Миншалл ерте жасынан-ақ Карнавалмен танысты. Ол өзінің алғашқы костюмін 13 жасында тікті. Ол Корольдік колледжіне оқуға түсіп, содан кейін Лондонның Орталық өнер және дизайн мектебінде Театр дизайнын оқыды. Питер Миншалл мектепті бітіргенге дейін туыстары мен отбасылық достарына Карнавал костюмдерін жасады. Өнер мектебінде ол жарғанат туралы диссертация жазды (Карнавалдың дәстүрлі кейіпкері), ал оның алғашқы маңызды театрлық тапсырысы, Садлерс-Уэллстегі қойылым үшін, режиссер оның Карнавал дизайндарының портфолиосын көргеннен кейін түсті.

Атақ-даңққа қол жеткізу

Миншалдың анасы одан 1974 жылғы карнавалға киетін асырап алған әпкесі Шерри Энн Гай (Коэльо) үшін костюм жасауды сұрағанда, бұл Миншалдың карнавалдық мансабындағы шешуші оқиға болды. Ол жасаған костюм "Құбылысқұстың мекенінен" деп аталды. Оның айтуынша, бұл жұмыстың аяқталуына 5 апта, 12 адам, 104 қауырсын кеткен, әрқайсысы 150 түрлі матадан тігілген. Костюм киген адамға толықтай еркіндікпен қозғалуға мүмкіндік берді және бірден сенсация тудырды. Сонымен қатар, ол Тринидад карнавалының маңызды символына айналды. Келесі жылы Миншалл Лондонның Ноттинг-Хилл карнавалы үшін топ құрды, ал 1976 жылы тәжірибелі топ жетекшілері Стивен және Элси Ли Хьюнг оған Тринидад карнавалы үшін толық масштабты топ жасауды ұсынды. Миншалл Мильтонның эпикалық поэмасынан шабыттандырылып, "Жоғалған жұмақ" тақырыбын таңдады. Топ симфония сияқты төрт "бөлімге" бөлінді және Миншаллдың карнавалдың дәстүрлі кейіпкерлерін зерттеуі нәтижесінде пайда болған қанатты костюмдердің жаңа түрін енгізді, оны ол өмірі бойы жетілдіре берді. "Жоғалған жұмақ" қала көшелерімен өтіп бара жатып, тамаша көрермендерді әсерлі оқиғалармен таң қалдырды. Көзі куәгер болған фотограф Рой Бойк: "Бүкіл елдің санасына бір адамның еңбегі осылай терең әсер еткеніне күмәнданамын", - деп мәлімдеді.

Маскарадтар трилогиясы және марапатталған қойылымдар

Paradise Lost тобынан кейін Zodiac (1978), Carnival of the Sea (1979), Dance Macabre (1980) және Jungle Fever (1981) топтары пайда болды. "Папильон" (1982) – өмірдің өткіншілігі туралы терең ой толғаныс ретінде, он футтық бауырсақ қанаттарын киген 2500 маскарадерден тұратын тағы бір Minshall-дың есімді шеберлігі. River (1983) көптеген адамдар Minshall-дың шедевр туындысы санайтын топтар трилогиясын бастады. Топтың патшайымы "Жуушы әйел" өмір мен тазалықты бейнелесе, патшасы "Манкраб" – ашкөздік пен технологиялық ақымақтықтың символы болды. Minshall-дың баянында осы екі кейіпкер өзен халқының жанын жеңіп алу үшін күресті, ал оларды топтың қарапайым маскарадерлері сомдады. Карнавал дүйсенбісі күні өзен халқы көшелерде ақ мақтадан тігілген киімдермен, үш жарым шақырымдық ақ түсті мата астында, тазалық ағынындай биледі. Карнавал сейсенбісі күні "Манкраб" "Жуушы әйелді" жеңіп алды; оның өмінен айырылған денесі алысқа кеткен кезде, өзен халқы ластану рәсімі ретінде түрлі-түсті бояулармен бір-бірін шашыратып, бір кездегі таза маскарадерлердің барлығы біркелкі сазды қызғылт түске боялды. The River трилогиясы 1984 жылы Callalooмен жалғасты, ал 1985 жылы The Golden Calabashпен аяқталды, онда екі толық құрамды топ – Қараңғылық князьдері мен Нұр иелері жақсылық пен жамандық арасындағы символдық шайқаста қақтығысты. 1980-жылдардың соңында пессимистік топтар сериясы пайда болды: Rat Race (1987), Jumbie (1988) және Sans Humanité (1989), Minshall 1990 жылы Tantana арқылы қуаныш пен үйлесім туралы арманды оянғанға дейін. "Тан-Тан" және "Сага Бой" – Minshall-дың ең танымал туындылары, көшеде өмірге келгендей қимылдармен билейтін алып қуыршақтар. Minshall өзінің екінші трилогиясын 1995 жылы Hallelujah деп атаған тобымен бастады, содан кейін Song of the Earth (1996) және Tapestry (1997) топтарымен жалғастырды. Бүкіл цикл – жаратылыс мифтері мен діни бейнелерге сілтеме жасай отырып, орасан зор, барокколық, ашық теологиялық мадақтау әні. Карнавалдың коммерциялықтануынан және оның туындыларының негізі болған дәстүрлердің құлдырауынан мазасыз болған Minshall 1990-жылдардың соңы мен 2000-жылдардың басында The Lost Tribe (1999), This Is Hell (2001), Ship of Fools (2003) сияқты сарказмға толы топтарды жасады, бірақ оның қуанышқа толы Picoplat (2002) тобы, түрлі-түсті би бишілердің тобы осы реңді жұмсартты. 2004 және 2005 жылдары ол ешқандай топ шығармады, бірақ 2006 жылы Minshall Карнавалға "Қасиетті Жүрек" тобымен оралды. Бұл – жеккөрушілікке, өзімшілдікке, аурулар мен бейтараптыққа қарсы күреске шыққан "қалалық самурай ковбойлары мен қыздарының" әскері. Топтың бір бөлігін Тринидад пен Тобагоның Ұлттық ЖИТС-ті үйлестіру комитеті де қаржыландырды және оның ЖИТС туралы хабардар ету туралы ашық хабары болды.

Paradise Lost was followed by the bands Zodiac (1978), Carnival of the Sea (1979), Dance Macabre (1980), and Jungle Fever (1981). Papillon (1982), which consisted of 2,500 masqueraders wearing ten foot butterfly wings in a huge meditation on the ephemeral nature of life, was another Minshall landmark. River (1983) began the trilogy of bands that many consider Minshall's magnum opus. The queen of the band, "Washerwoman", represented life and purity; the king, "Mancrab", was a symbol of greed and technological madness. In Minshall's narrative, these two characters battled over the souls of the River People, portrayed by the band's ordinary masqueraders. On Carnival Monday the River People danced in the streets dressed in white cotton, like a stream of purity, under a rippling white canopy three quarters of a mile long. On Carnival Tuesday, "Mancrab" triumphed over "Washerwoman"; as her lifeless body was carried away, the River People doused each other with paint of many colours in a ritual of pollution, until the once pristine masqueraders were a uniform muddy purple. The River trilogy continued in 1984 with Callaloo and concluded in 1985 with The Golden Calabash, in which two full size bands, Princes of Darkness and Lords of Light, clashed in an epic symbolic battle between good and evil. A series of pessimistic bands followed in the late 1980s: Rat Race (1987), Jumbie (1988), and Sans Humanité (1989), before Minshall conjured up a dream of joy and harmony in Tantana (1990). The queen and king of the band, "Tan Tan" and "Saga Boy", are among Minshall's most popular creations, giant puppets that danced with lifelike mannerisms in the streets. Minshall's began his second trilogy in 1995 with a band he called Hallelujah, and continued with Song of the Earth (1996) and Tapestry (1997). The entire cycle was an immense, baroque, overtly theological praise song, referring to creation myths and religious images. Depressed by the growing commercialism of Carnival and the decline of the traditions his work had always drawn on, Minshall produced a series of sardonic bands in the late 1990s and early 2000s The Lost Tribe (1999), This Is Hell (2001), Ship of Fools (2003) relieved only by his joyful Picoplat (2002), a band of colourful dancing birds. He produced no bands in 2004 and 2005, but in 2006 Minshall returned to Carnival with The Sacred Heart, an army of "urban samurai cowboys and girls" marching against hate, selfishness, disease, and prejudice. The band was partly sponsored by the National AIDS Coordinating Committee of Trinidad and Tobago and had an explicit HIV/AIDS awareness message.

Миншаллдың жұмысының ерекшеліктері

Миншаллдың костюмдері кейде «билейтін мобильдер» деп аталады. Оның түсіндіруінше, «мас» – бұл мүсінтаудың және қозғалыстың қасиеттерін біріктіретін өнер. Әр костюм орындаушының қозғалысын ескере отырып жасалады, сондықтан орындаушы мен костюм біртұтас. «Мен адам денесіне өз энергиясын жеткізуге мүмкіндік беремін», – дейді ол. Оның топтары ешқашан тек костюмді шерулер емес, музыка, драма, би және көрнекі эффектілерді қолдана отырып, метафораға толы мазмұнды жеткізетін толыққанды театрлық қойылымдар. 1987 жылғы «Carnival is Colour» тобы – оның туындылары Карнавалды жеткілікті түрде бейнелемейді деген сынға сарказммен жауап болды. Миншаллдың жұмысының тағы бір ерекшелігі – оның әлеуметтік немесе философиялық мәселелерге ден қоюы. Оның жұмысы кейде дау тудырады; 1995 жылғы «Hallelujah» тобына 208 Пентикостал пасторлар наразылық петициясын ұсынды, олар бұл атауды құдайға қарсы деп санады. Бірақ Миншалл атауды өзгертуден бас тартты. Миншалл «мас» – «әр жыл сайын жаңадан жасалатын тірі өнер» – Тринидадтың ең таза көркемдік өрнегі екенін айтады. «Біздің эстетикамыз – орындау, қазіргі сәт». Оның өмірлік еңбегінің басты мақсаты – «мас» өнерінің кез келген басқа өнер түрі сияқты жоғары деңгейде, рухани және әмбебап бола алатынын дәлелдеу.

Карнавалдан тыс жұмыс

Массаларды жобалаумен қатар, Миншалл түрлі өнер жобаларында жұмыс істеді. 1985 жылы ол Вашингтонда «Хиросимаға құрмет» ядролық қарсылық масс-шоуын ұйымдастырды. 1987 жылы Индианаполистегі Панамерика ойындарының, 1992 жылы Барселонадағы жазғы Олимпиада ойындарының, 1996 жылы Атлантадағы жазғы Олимпиада ойындарының, 1994 жылғы футболдан әлем чемпионатының және 2002 жылы Солт-Лейк қаласындағы қысқы Олимпиада ойындарының ашылу рәсімдерін жасауға көмектесті. Ол сондай-ақ Жан Мишель Жаррмен 1990 жылы «Париж ла Дефенс» және 1995 жылы «Төзімділікке арналған концерт» жобаларында бірлесіп жұмыс істеді. Миншаллдың туындылары 2007 жылғы ICC крикет әлем чемпионатының ашылу салтанатында көрсетілді. Ол сонымен қатар ауа бишісін (air dancer) ойлап тапқан адам ретінде танылады.